अगस्त्यकृत-रामस्तुतिः shlokacount9 अगस्त्य उवाच शीघ्रमानय भद्रं ते रामं मम हृदिस्थितम् तमेव ध्यायमानोऽहं काङ्क्षमाणोऽत्र संस्थितः इत्युक्त्वा स्वयमुत्थाय मुनिभिः सहितो द्रुतम् अभ्यगात्परया भक्त्या गत्वा राममथाब्रवीत् आगच्छ राम भद्रं ते दिष्ट्या तेऽद्य समागमः प्रियातिथिर्मम प्राप्तोऽस्यद्य मे सफलं दिनम् रामोऽपि मुनिमायान्तं दृष्ट्वा हर्षसमाकुलः सीतया लक्ष्मणेनापि दण्डवत्पतितो भुवि द्रुतमुत्थाप्य मुनिराड् राममालिङ्ग्य भक्तितः तद्गात्रस्पर्शजाह्लादस्रवन्नेत्रजलाकुलः गृहीत्वा करमेकेन करेण रघुनन्दनम् जगाम स्वाश्रमं हृष्टो मनसा मुनिपुङ्गवः सुखोपविष्टं सम्पूज्य पूजया बहुविस्तरम् भोजयित्वा यथान्यायं भोज्यैर्वन्यैरनेकधा सुखोपविष्टमेकान्ते रामं शशिनिभाननम् कृताञ्जलिरुवाचेदमगस्त्यो भगवानृषिः त्वदागमनमेवाहं प्रतीक्षन् समवस्थितः यदा क्षीरसमुद्रान्ते ब्रह्मणा प्रार्थितः पुरा भूमेर्भारापनुत्त्यर्थं रावणस्य वधाय च तदादि दर्शनाकाङ्क्षी तव राम तपश्चरन् वसामि मुनिभिः सार्धं त्वामेव परिचिन्तयन् सृष्टेः प्रागेक एवासीर्निर्विकल्पोऽनुपाधिकः त्वदाश्रया त्वद्विषया माया ते शक्तिरुच्यते त्वामेव निर्गुणं शक्तिरावृणोति यदा तदा अव्याकृतमिति प्राहुर्वेदान्तपरिनिष्ठिताः मूलप्रकृतिरित्येके प्राहुर्मायेति केचन अविद्या संसृतिर्बन्ध इत्यादि बहुधोच्यते त्वया सङ्क्षोभ्यमाणा सा महत्तत्त्वं प्रसूयते महत्तत्त्वादहङ्कारस्त्वया सञ्चोदितादभूत् अहङ्कारो महत्तत्त्वसंवृतस्त्रिविधोऽभवत् सात्त्विको राजसश्चैव तामसश्चेति भण्यते तामसात्सूक्ष्मतन्मात्राण्यासन् भूतान्यतः परम् स्थूलानि क्रमशो राम क्रमोत्तरगुणानि ह राजसानीन्द्रियाण्येव सात्त्विका देवता मनः तेभ्योऽभवत्सूत्ररूपं लिङ्गं सर्वगतं महत् ततो विराट् समुत्पन्नः स्थूलाद्भूतकदम्बकात् विराजः पुरुषात्सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् देवतिर्यङ्मनुष्याश्च कालकर्मक्रमेण तु त्वं रजोगुणतो ब्रह्मा जगतः सर्वकारणम् सत्त्वाद्विष्णुस्त्वमेवास्य पालकः सद्भिरुच्यते लये रुद्रस्त्वमेवास्य त्वन्मायागुणभेदतः जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्याख्या वृत्तयो बुद्धिजैर्गुणैः तासां विलक्षणो राम त्वं साक्षी चिन्मयोऽव्ययः सृष्टिलीलां यदा कर्तुमीहसे रघुनन्दन अङ्गीकरोषि मायां त्वं तदा वै गुणवानिव राम माया द्विधा भाति विद्याऽविद्येति ते सदा प्रवृत्तिमार्गनिरता अविद्यावशवर्तिनः निवृत्तिमार्गनिरता वेदान्तार्थविचारकाः त्वद्भक्तिनिरता ये च ते वै विद्यामयाः स्मृताः अविद्यावशगा ये तु नित्यं संसारिणश्च ते विद्याभ्यासरता ये तु नित्यमुक्तास्त एव हि लोके त्वद्भक्तिनिरतास्त्वन्मन्त्रोपासकाश्च ये विद्या प्रादुर्भवेत्तेषां नेतरेषां कदाचन अतस्त्वद्भक्तिसम्पन्ना मुक्ता एव न संशयः त्वद्भक्त्यमृतहीनानां मोक्षः स्वप्नेऽपि नो भवेत् किं राम बहुनोक्तेन सारं किञ्चिद् ब्रवीमि ते साधुसङ्गतिरेवात्र मोक्षहेतुरुदाहृता साधवः समचित्ता ये निःस्पृहा विगतैषिणः दान्ताः प्रशान्तास्त्वद्भक्ता निवृत्ताखिलकामनाः इष्टप्राप्तिविपत्त्योश्च समाः सङ्गविवर्जिताः सन्न्यस्ताखिलकर्माणः सर्वदा ब्रह्मतत्पराः यमादिगुणसम्पन्नाः सन्तुष्टा येन केनचित् सत्सङ्गमो भवेद्यर्हि त्वत्कथाश्रवणे रतिः समुदेति ततो भक्तिस्त्वयि राम सनातने त्वद्भक्तावुपपन्नायां विज्ञानं विपुलं स्फुटम् उदेति मुक्तिमार्गोऽयमाद्यश्चतुरसेवितः तस्माद्राघव सद्भक्तिस्त्वयि मे प्रेमलक्षणा सदा भूयाद्धरे सङ्गस्त्वद्भक्तेषु विशेषतः अद्य मे सफलं जन्म भवत्सन्दर्शनादभूत् अद्य मे क्रतवः सर्वे बभूवुः सफलाः प्रभो दीर्घकालं मया तप्तमनन्यमतिना तपः तस्येह तपसो राम फलं तव यदर्चनम् सदा मे सीतया सार्धं हृदये वस राघव गच्छतस्तिष्ठतो वाऽपि स्मृतिः स्यान्मे सदा त्वयि इति स्तुत्वा रमानाथमगस्त्यो मुनिसत्तमः ददौ चापं महेन्द्रेण रामार्थे स्थापितं पुरा अक्षय्यौ बाणतूणीरौ खड्गो रत्नविभूषितः जहि राघव भूभारभूतं राक्षसमण्डलम् यदर्थमवतीर्णोऽसि मायया मनुजाकृतिः इतो योजनयुग्मे तु पुण्यकाननमण्डितः अस्ति पञ्चवटीनाम्ना आश्रमो गौतमीतटे नेतव्यस्तत्र ते कालः शेषो रघुकुलोद्वह तत्रैव बहुकार्याणि देवानां कुरु सत्पते श्रुत्वा तदाऽगस्त्यसुभाषितं वचः स्तोत्रं च तत्त्वार्थसमन्वितं विभुः मुनिं समाभाष्य मुदान्वितो ययौ प्रदर्शितं मार्गमशेषविद्धरिः ॥इति श्रीमदध्यात्मरामायणे उमामहेश्वरसंवादे अरण्यकाण्डे तृतीये सर्गे अगस्त्यकृतं श्री-रामस्तुतिः सम्पूर्णा॥

అగస్త్యకృత-రామస్తుతిః shlokacount9 అగస్త్య ఉవాచ శీఘ్రమానయ భద్రం తే రామం మమ హృదిస్థితమ్ తమేవ ధ్యాయమానోఽహం కాఙ్క్షమాణోఽత్ర సంస్థితః ఇత్యుక్త్వా స్వయముత్థాయ మునిభిః సహితో ద్రుతమ్ అభ్యగాత్పరయా భక్త్యా గత్వా రామమథాబ్రవీత్ ఆగచ్ఛ రామ భద్రం తే దిష్ట్యా తేఽద్య సమాగమః ప్రియాతిథిర్మమ ప్రాప్తోఽస్యద్య మే సఫలం దినమ్ రామోఽపి మునిమాయాన్తం దృష్ట్వా హర్షసమాకులః సీతయా లక్ష్మణేనాపి దణ్డవత్పతితో భువి ద్రుతముత్థాప్య మునిరాడ్ రామమాలిఙ్గ్య భక్తితః తద్గాత్రస్పర్శజాహ్లాదస్రవన్నేత్రజలాకులః గృహీత్వా కరమేకేన కరేణ రఘునన్దనమ్ జగామ స్వాశ్రమం హృష్టో మనసా మునిపుఙ్గవః సుఖోపవిష్టం సమ్పూజ్య పూజయా బహువిస్తరమ్ భోజయిత్వా యథాన్యాయం భోజ్యైర్వన్యైరనేకధా సుఖోపవిష్టమేకాన్తే రామం శశినిభాననమ్ కృతాఞ్జలిరువాచేదమగస్త్యో భగవానృషిః త్వదాగమనమేవాహం ప్రతీక్షన్ సమవస్థితః యదా క్షీరసముద్రాన్తే బ్రహ్మణా ప్రార్థితః పురా భూమేర్భారాపనుత్త్యర్థం రావణస్య వధాయ చ తదాది దర్శనాకాఙ్క్షీ తవ రామ తపశ్చరన్ వసామి మునిభిః సార్ధం త్వామేవ పరిచిన్తయన్ సృష్టేః ప్రాగేక ఏవాసీర్నిర్వికల్పోఽనుపాధికః త్వదాశ్రయా త్వద్విషయా మాయా తే శక్తిరుచ్యతే త్వామేవ నిర్గుణం శక్తిరావృణోతి యదా తదా అవ్యాకృతమితి ప్రాహుర్వేదాన్తపరినిష్ఠితాః మూలప్రకృతిరిత్యేకే ప్రాహుర్మాయేతి కేచన అవిద్యా సంసృతిర్బన్ధ ఇత్యాది బహుధోచ్యతే త్వయా సఙ్క్షోభ్యమాణా సా మహత్తత్త్వం ప్రసూయతే మహత్తత్త్వాదహఙ్కారస్త్వయా సఞ్చోదితాదభూత్ అహఙ్కారో మహత్తత్త్వసంవృతస్త్రివిధోఽభవత్ సాత్త్వికో రాజసశ్చైవ తామసశ్చేతి భణ్యతే తామసాత్సూక్ష్మతన్మాత్రాణ్యాసన్ భూతాన్యతః పరమ్ స్థూలాని క్రమశో రామ క్రమోత్తరగుణాని హ రాజసానీన్ద్రియాణ్యేవ సాత్త్వికా దేవతా మనః తేభ్యోఽభవత్సూత్రరూపం లిఙ్గం సర్వగతం మహత్ తతో విరాట్ సముత్పన్నః స్థూలాద్భూతకదమ్బకాత్ విరాజః పురుషాత్సర్వం జగత్స్థావరజఙ్గమమ్ దేవతిర్యఙ్మనుష్యాశ్చ కాలకర్మక్రమేణ తు త్వం రజోగుణతో బ్రహ్మా జగతః సర్వకారణమ్ సత్త్వాద్విష్ణుస్త్వమేవాస్య పాలకః సద్భిరుచ్యతే లయే రుద్రస్త్వమేవాస్య త్వన్మాయాగుణభేదతః జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్త్యాఖ్యా వృత్తయో బుద్ధిజైర్గుణైః తాసాం విలక్షణో రామ త్వం సాక్షీ చిన్మయోఽవ్యయః సృష్టిలీలాం యదా కర్తుమీహసే రఘునన్దన అఙ్గీకరోషి మాయాం త్వం తదా వై గుణవానివ రామ మాయా ద్విధా భాతి విద్యాఽవిద్యేతి తే సదా ప్రవృత్తిమార్గనిరతా అవిద్యావశవర్తినః నివృత్తిమార్గనిరతా వేదాన్తార్థవిచారకాః త్వద్భక్తినిరతా యే చ తే వై విద్యామయాః స్మృతాః అవిద్యావశగా యే తు నిత్యం సంసారిణశ్చ తే విద్యాభ్యాసరతా యే తు నిత్యముక్తాస్త ఏవ హి లోకే త్వద్భక్తినిరతాస్త్వన్మన్త్రోపాసకాశ్చ యే విద్యా ప్రాదుర్భవేత్తేషాం నేతరేషాం కదాచన అతస్త్వద్భక్తిసమ్పన్నా ముక్తా ఏవ న సంశయః త్వద్భక్త్యమృతహీనానాం మోక్షః స్వప్నేఽపి నో భవేత్ కిం రామ బహునోక్తేన సారం కిఞ్చిద్ బ్రవీమి తే సాధుసఙ్గతిరేవాత్ర మోక్షహేతురుదాహృతా సాధవః సమచిత్తా యే నిఃస్పృహా విగతైషిణః దాన్తాః ప్రశాన్తాస్త్వద్భక్తా నివృత్తాఖిలకామనాః ఇష్టప్రాప్తివిపత్త్యోశ్చ సమాః సఙ్గవివర్జితాః సన్న్యస్తాఖిలకర్మాణః సర్వదా బ్రహ్మతత్పరాః యమాదిగుణసమ్పన్నాః సన్తుష్టా యేన కేనచిత్ సత్సఙ్గమో భవేద్యర్హి త్వత్కథాశ్రవణే రతిః సముదేతి తతో భక్తిస్త్వయి రామ సనాతనే త్వద్భక్తావుపపన్నాయాం విజ్ఞానం విపులం స్ఫుటమ్ ఉదేతి ముక్తిమార్గోఽయమాద్యశ్చతురసేవితః తస్మాద్రాఘవ సద్భక్తిస్త్వయి మే ప్రేమలక్షణా సదా భూయాద్ధరే సఙ్గస్త్వద్భక్తేషు విశేషతః అద్య మే సఫలం జన్మ భవత్సన్దర్శనాదభూత్ అద్య మే క్రతవః సర్వే బభూవుః సఫలాః ప్రభో దీర్ఘకాలం మయా తప్తమనన్యమతినా తపః తస్యేహ తపసో రామ ఫలం తవ యదర్చనమ్ సదా మే సీతయా సార్ధం హృదయే వస రాఘవ గచ్ఛతస్తిష్ఠతో వాఽపి స్మృతిః స్యాన్మే సదా త్వయి ఇతి స్తుత్వా రమానాథమగస్త్యో మునిసత్తమః దదౌ చాపం మహేన్ద్రేణ రామార్థే స్థాపితం పురా అక్షయ్యౌ బాణతూణీరౌ ఖడ్గో రత్నవిభూషితః జహి రాఘవ భూభారభూతం రాక్షసమణ్డలమ్ యదర్థమవతీర్ణోఽసి మాయయా మనుజాకృతిః ఇతో యోజనయుగ్మే తు పుణ్యకాననమణ్డితః అస్తి పఞ్చవటీనామ్నా ఆశ్రమో గౌతమీతటే నేతవ్యస్తత్ర తే కాలః శేషో రఘుకులోద్వహ తత్రైవ బహుకార్యాణి దేవానాం కురు సత్పతే శ్రుత్వా తదాఽగస్త్యసుభాషితం వచః స్తోత్రం చ తత్త్వార్థసమన్వితం విభుః మునిం సమాభాష్య ముదాన్వితో యయౌ ప్రదర్శితం మార్గమశేషవిద్ధరిః ॥ఇతి శ్రీమదధ్యాత్మరామాయణే ఉమామహేశ్వరసంవాదే అరణ్యకాణ్డే తృతీయే సర్గే అగస్త్యకృతం శ్రీ-రామస్తుతిః సమ్పూర్ణా॥

agastyakṛta-rāmastutiḥ shlokacount9 agastya uvāca śīghramānaya bhadraṃ te rāmaṃ mama hṛdisthitam tameva dhyāyamāno'haṃ kāṅkṣamāṇo'tra saṃsthitaḥ ityuktvā svayamutthāya munibhiḥ sahito drutam abhyagātparayā bhaktyā gatvā rāmamathābravīt āgaccha rāma bhadraṃ te diṣṭyā te'dya samāgamaḥ priyātithirmama prāpto'syadya me saphalaṃ dinam rāmo'pi munimāyāntaṃ dṛṣṭvā harṣasamākulaḥ sītayā lakṣmaṇenāpi daṇḍavatpatito bhuvi drutamutthāpya munirāḍ rāmamāliṅgya bhaktitaḥ tadgātrasparśajāhlādasravannetrajalākulaḥ gṛhītvā karamekena kareṇa raghunandanam jagāma svāśramaṃ hṛṣṭo manasā munipuṅgavaḥ sukhopaviṣṭaṃ sampūjya pūjayā bahuvistaram bhojayitvā yathānyāyaṃ bhojyairvanyairanekadhā sukhopaviṣṭamekānte rāmaṃ śaśinibhānanam kṛtāñjaliruvācedamagastyo bhagavānṛṣiḥ tvadāgamanamevāhaṃ pratīkṣan samavasthitaḥ yadā kṣīrasamudrānte brahmaṇā prārthitaḥ purā bhūmerbhārāpanuttyarthaṃ rāvaṇasya vadhāya ca tadādi darśanākāṅkṣī tava rāma tapaścaran vasāmi munibhiḥ sārdhaṃ tvāmeva paricintayan sṛṣṭeḥ prāgeka evāsīrnirvikalpo'nupādhikaḥ tvadāśrayā tvadviṣayā māyā te śaktirucyate tvāmeva nirguṇaṃ śaktirāvṛṇoti yadā tadā avyākṛtamiti prāhurvedāntapariniṣṭhitāḥ mūlaprakṛtirityeke prāhurmāyeti kecana avidyā saṃsṛtirbandha ityādi bahudhocyate tvayā saṅkṣobhyamāṇā sā mahattattvaṃ prasūyate mahattattvādahaṅkārastvayā sañcoditādabhūt ahaṅkāro mahattattvasaṃvṛtastrividho'bhavat sāttviko rājasaścaiva tāmasaśceti bhaṇyate tāmasātsūkṣmatanmātrāṇyāsan bhūtānyataḥ param sthūlāni kramaśo rāma kramottaraguṇāni ha rājasānīndriyāṇyeva sāttvikā devatā manaḥ tebhyo'bhavatsūtrarūpaṃ liṅgaṃ sarvagataṃ mahat tato virāṭ samutpannaḥ sthūlādbhūtakadambakāt virājaḥ puruṣātsarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam devatiryaṅmanuṣyāśca kālakarmakrameṇa tu tvaṃ rajoguṇato brahmā jagataḥ sarvakāraṇam sattvādviṣṇustvamevāsya pālakaḥ sadbhirucyate laye rudrastvamevāsya tvanmāyāguṇabhedataḥ jāgratsvapnasuṣuptyākhyā vṛttayo buddhijairguṇaiḥ tāsāṃ vilakṣaṇo rāma tvaṃ sākṣī cinmayo'vyayaḥ sṛṣṭilīlāṃ yadā kartumīhase raghunandana aṅgīkaroṣi māyāṃ tvaṃ tadā vai guṇavāniva rāma māyā dvidhā bhāti vidyā'vidyeti te sadā pravṛttimārganiratā avidyāvaśavartinaḥ nivṛttimārganiratā vedāntārthavicārakāḥ tvadbhaktiniratā ye ca te vai vidyāmayāḥ smṛtāḥ avidyāvaśagā ye tu nityaṃ saṃsāriṇaśca te vidyābhyāsaratā ye tu nityamuktāsta eva hi loke tvadbhaktiniratāstvanmantropāsakāśca ye vidyā prādurbhavetteṣāṃ netareṣāṃ kadācana atastvadbhaktisampannā muktā eva na saṃśayaḥ tvadbhaktyamṛtahīnānāṃ mokṣaḥ svapne'pi no bhavet kiṃ rāma bahunoktena sāraṃ kiñcid bravīmi te sādhusaṅgatirevātra mokṣaheturudāhṛtā sādhavaḥ samacittā ye niḥspṛhā vigataiṣiṇaḥ dāntāḥ praśāntāstvadbhaktā nivṛttākhilakāmanāḥ iṣṭaprāptivipattyośca samāḥ saṅgavivarjitāḥ sannyastākhilakarmāṇaḥ sarvadā brahmatatparāḥ yamādiguṇasampannāḥ santuṣṭā yena kenacit satsaṅgamo bhavedyarhi tvatkathāśravaṇe ratiḥ samudeti tato bhaktistvayi rāma sanātane tvadbhaktāvupapannāyāṃ vijñānaṃ vipulaṃ sphuṭam udeti muktimārgo'yamādyaścaturasevitaḥ tasmādrāghava sadbhaktistvayi me premalakṣaṇā sadā bhūyāddhare saṅgastvadbhakteṣu viśeṣataḥ adya me saphalaṃ janma bhavatsandarśanādabhūt adya me kratavaḥ sarve babhūvuḥ saphalāḥ prabho dīrghakālaṃ mayā taptamananyamatinā tapaḥ tasyeha tapaso rāma phalaṃ tava yadarcanam sadā me sītayā sārdhaṃ hṛdaye vasa rāghava gacchatastiṣṭhato vā'pi smṛtiḥ syānme sadā tvayi iti stutvā ramānāthamagastyo munisattamaḥ dadau cāpaṃ mahendreṇa rāmārthe sthāpitaṃ purā akṣayyau bāṇatūṇīrau khaḍgo ratnavibhūṣitaḥ jahi rāghava bhūbhārabhūtaṃ rākṣasamaṇḍalam yadarthamavatīrṇo'si māyayā manujākṛtiḥ ito yojanayugme tu puṇyakānanamaṇḍitaḥ asti pañcavaṭīnāmnā āśramo gautamītaṭe netavyastatra te kālaḥ śeṣo raghukulodvaha tatraiva bahukāryāṇi devānāṃ kuru satpate śrutvā tadā'gastyasubhāṣitaṃ vacaḥ stotraṃ ca tattvārthasamanvitaṃ vibhuḥ muniṃ samābhāṣya mudānvito yayau pradarśitaṃ mārgamaśeṣaviddhariḥ ||iti śrīmadadhyātmarāmāyaṇe umāmaheśvarasaṃvāde araṇyakāṇḍe tṛtīye sarge agastyakṛtaṃ śrī-rāmastutiḥ sampūrṇā||