देवी माहात्म्यम् वा दुर्गासप्तशती ॥ देवी माहात्म्यम् ॥ ॥ श्री ॥ ॥ श्रीचण्डिकाध्यानम् ॥ ॐ बन्धूककुसुमाभासां पञ्चमुण्डाधिवासिनीम् । स्फुरच्चन्द्रकलारत्नमुकुटां मुण्डमालिनीम् ॥ त्रिनेत्रां रक्तवसनां पीनोन्नतघटस्तनीम् । पुस्तकं चाक्षमालां च वरं चाभयकं क्रमात् ॥ दधतीं संस्मरेन्नित्यमुत्तराम्नायमानिताम् । अथवा या चण्डी मधुकैटभादिदैत्यदलनी या माहिषोन्मूलिनी या धूम्रेक्षणचण्डमुण्डमथनी या रक्तबीजाशनी । शक्तिः शुम्भनिशुम्भदैत्यदलनी या सिद्धिदात्री परा सा देवी नवकोटिमूर्तिसहिता मां पातु विश्वेश्वरी ॥ ॥ अथ अर्गलास्तोत्रम् ॥ ॐ अस्य श्रीअर्गलास्तोत्रमन्त्रस्य विष्णुरृषिः, अनुष्टुप् छन्दः, श्रीमहालक्ष्मीर्देवता, श्रीजगदम्बाप्रीतये सप्तशतिपाठाङ्गत्वेन जपे विनियोगः । ॐ नमश्चण्डिकायै । मार्कण्डेय उवाच । ॐ जय त्वं देवि चामुण्डे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥ १॥ जयन्ती मङ्गला काली भद्रकाली कपालिनी । दुर्गा शिवा क्षमा धात्री स्वाहा स्वधा नमोऽस्तु ते ॥ २॥ मधुकैटभविध्वंसि विधातृवरदे नमः । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ ३॥ महिषासुरनिर्नाशि भक्तानां सुखदे नमः । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ ४॥ धूम्रनेत्रवधे देवि धर्मकामार्थदायिनि । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ ५॥ रक्तबीजवधे देवि चण्डमुण्डविनाशिनि । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ ६॥ निशुम्भशुम्भनिर्नाशि त्रैलोक्यशुभदे नमः । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ ७॥ वन्दिताङ्घ्रियुगे देवि सर्वसौभाग्यदायिनि । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ ८॥ अचिन्त्यरूपचरिते सर्वशत्रुविनाशिनि । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ ९॥ नतेभ्यः सर्वदा भक्त्या चापर्णे दुरितापहे । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ १०॥ स्तुवद्भ्यो भक्तिपूर्वं त्वां चण्डिके व्याधिनाशिनि । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ ११॥ चण्डिके सततं युद्धे जयन्ति पापनाशिनि । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ १२॥ देहि सौभाग्यमारोग्यं देहि देवि परं सुखम् । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ १३॥ विधेहि देवि कल्याणं विधेहि विपुलां श्रियम् । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ १४॥ विधेहि द्विषतां नाशं विधेहि बलमुच्चकैः । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ १५॥ सुरासुरशिरोरत्ननिघृष्टचरणेऽम्बिके । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ १६॥ विद्यावन्तं यशस्वन्तं लक्ष्मीवन्तञ्च मां कुरु । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ १७॥ देवि प्रचण्डदोर्दण्डदैत्यदर्पनिषूदिनि । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ १८॥ प्रचण्डदैत्यदर्पघ्ने चण्डिके प्रणताय मे । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ १९॥ चतुर्भुजे चतुर्वक्त्रसंस्तुते परमेश्वरि । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ २०॥ कृष्णेन संस्तुते देवि शश्वद्भक्त्या सदाम्बिके । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ २१॥ हिमाचलसुतानाथसंस्तुते परमेश्वरि । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ २२॥ इन्द्राणीपतिसद्भावपूजिते परमेश्वरि । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ २३॥ देवि भक्तजनोद्दामदत्तानन्दोदयेऽम्बिके । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ २४॥ भार्यां मनोरमां देहि मनोवृत्तानुसारिणीम् । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ २५॥ तारिणि दुर्गसंसारसागरस्याचलोद्भवे । रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि ॥ २६॥ इदं स्तोत्रं पठित्वा तु महास्तोत्रं पठेन्नरः । सप्तशतीं समाराध्य वरमाप्नोति दुर्लभम् ॥ २७॥ ॥ इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे अर्गलास्तोत्रं समाप्तम् ॥ ॥ अथ कीलकस्तोत्रम् ॥ ॐ अस्य श्रीकीलकमन्त्रस्य शिवऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, श्रीमहासरस्वती देवता, श्रीजगदम्बाप्रीत्यर्थं सप्तशतीपाठाङ्गत्वेन जपे विनियोगः । ॐ नमश्चण्डिकायै । मार्कण्डेय उवाच । ॐ विशुद्धज्ञानदेहाय त्रिवेदीदिव्यचक्षुषे । श्रेयःप्राप्तिनिमित्ताय नमः सोमार्धधारिणे ॥ १॥ सर्वमेतद्विजानीयान्मन्त्राणामपि कीलकम् । सोऽपि क्षेममवाप्नोति सततं जप्यतत्परः ॥ २॥ सिद्ध्यन्त्युच्चाटनादीनि कर्माणि सकलान्यपि । एतेन स्तुवतां देवीं स्तोत्रवृन्देन भक्तितः ॥ ३॥ न मन्त्रो नौषधं तस्य न किञ्चिदपि विद्यते । विना जप्येन सिद्ध्येत्तु सर्वमुच्चाटनादिकम् ॥ ४॥ समग्राण्यपि सेत्स्यन्ति लोकशङ्कामिमां हरः । कृत्वा निमन्त्रयामास सर्वमेवमिदं शुभम् ॥ ५॥ स्तोत्रं वै चण्डिकायास्तु तच्च गुह्यं चकार सः । समाप्नोति स पुण्येन तां यथावन्निमन्त्रणाम् ॥ ६॥ सोऽपि क्षेममवाप्नोति सर्वमेव न संशयः । कृष्णायां वा चतुर्दश्यामष्टम्यां वा समाहितः ॥ ७॥ ददाति प्रतिगृह्णाति नान्यथैषा प्रसीदति । इत्थं रूपेण कीलेन महादेवेन कीलितम् ॥ ८॥ यो निष्कीलां विधायैनां चण्डीं जपति नित्यशः । स सिद्धः स गणः सोऽथ गन्धर्वो जायते ध्रुवम् ॥ ९॥ न चैवापाटवं तस्य भयं क्वापि न जायते । नापमृत्युवशं याति मृते च मोक्षमाप्नुयात् ॥ १०॥ ज्ञात्वा प्रारभ्य कुर्वीत ह्यकुर्वाणो विनश्यति । ततो ज्ञात्वैव सम्पूर्णमिदं प्रारभ्यते बुधैः ॥ ११॥ सौभाग्यादि च यत्किञ्चिद् दृश्यते ललनाजने । तत्सर्वं तत्प्रसादेन तेन जप्यमिदं शुभम् ॥ १२॥ शनैस्तु जप्यमानेऽस्मिन् स्तोत्रे सम्पत्तिरुच्चकैः । भवत्येव समग्रापि ततः प्रारभ्यमेव तत् ॥ १३॥ ऐश्वर्यं तत्प्रसादेन सौभाग्यारोग्यमेव च । शत्रुहानिः परो मोक्षः स्तूयते सा न किं जनैः ॥ १४॥ चण्डिकां हृदयेनापि यः स्मरेत् सततं नरः । हृद्यं काममवाप्नोति हृदि देवी सदा वसेत् ॥ १५॥ अग्रतोऽमुं महादेवकृतं कीलकवारणम् । निष्कीलञ्च तथा कृत्वा पठितव्यं समाहितैः ॥ १६॥ ॥ इति श्रीभगवत्याः कीलकस्तोत्रं समाप्तम् ॥ ॥ अथ देवी कवचम् ॥ अस्य श्रीचण्डीकवचस्य ब्रह्मा ऋषिः , अनुष्टुप् छन्दः , चामुण्डा देवता , अङ्गन्यासोक्तमातरो बीजम् , दिग्बन्धदेवतास्तत्वम् , श्रीजगदम्बाप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः । ॐ नमश्चण्डिकायै । मार्कण्डेय उवाच । ॐ यद्गुह्यं परमं लोके सर्वरक्षाकरं नृणाम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १॥ ब्रह्मोवाच । अस्ति गुह्यतमं विप्र सर्वभूतोपकारकम् । देव्यास्तु कवचं पुण्यं तच्छृणुष्व महामुने ॥ २॥ प्रथमं शैलपुत्रीति द्वितीयं ब्रह्मचारिणी । तृतीयं चन्द्रघण्टेति कूष्माण्डेति चतुर्थकम् ॥ ३॥ पञ्चमं स्कन्दमातेति षष्ठं कात्यायनी तथा । सप्तमं कालरात्रिश्च महागौरीति चाष्टमम् ॥ ४॥ नवमं सिद्धिदात्री च नवदुर्गाः प्रकीर्तिताः । उक्तान्येतानि नामानि ब्रह्मणैव महात्मना ॥ ५॥ अग्निना दह्यमानास्तु शत्रुमध्यगता रणे । विषमे दुर्गमे चैव भयार्ताः शरणं गताः ॥ ६। न तेषां जायते किञ्चिदशुभं रणसङ्कटे । आपदं न च पश्यन्ति शोकदुःखभयङ्करीम् ॥ ७॥ यैस्तु भक्त्या स्मृता नित्यं तेषां वृद्धिः प्रजायते । ये त्वां स्मरन्ति देवेशि रक्षसि तान्न संशयः ॥ ८॥ प्रेतसंस्था तु चामुण्डा वाराही महिषासना । ऐन्द्री गजसमारूढा वैष्णवी गरुडासना ॥ ९॥ नारसिंही महावीर्या शिवदूती महाबला । माहेश्वरी वृषारूढा कौमारी शिखिवाहना ॥ १०॥ लक्ष्मीः पद्मासना देवी पद्महस्ता हरिप्रिया । श्वेतरूपधरा देवी ईश्वरी वृषवाहना ॥ ११॥ ब्राह्मी हंससमारूढा सर्वाभरणभूषिता । इत्येता मातरः सर्वाः सर्वयोगसमन्विताः ॥ १२॥ नानाभरणशोभाढ्या नानारत्नोपशोभिताः । श्रैष्ठैश्च मौक्तिकैः सर्वा दिव्यहारप्रलम्बिभिः ॥ १३॥ इन्द्रनीलैर्महानीलैः पद्मरागैः सुशोभनैः । दृश्यन्ते रथमारूढा देव्यः क्रोधसमाकुलाः ॥ १४॥ शङ्खं चक्रं गदां शक्तिं हलं च मुसलायुधम् । खेटकं तोमरं चैव परशुं पाशमेव च ॥ १५॥ कुन्तायुधं त्रिशूलं च शार्ङ्गमायुधमुत्तमम् । दैत्यानां देहनाशाय भक्तानामभयाय च ॥ १६॥ धारयन्त्यायुधानीत्थं देवानां च हिताय वै । नमस्तेऽस्तु महारौद्रे महाघोरपराक्रमे ॥ १७॥ महाबले महोत्साहे महाभयविनाशिनि । त्राहि मां देवि दुष्प्रेक्ष्ये शत्रूणां भयवर्धिनि ॥ १८॥ प्राच्यां रक्षतु मामैन्द्री आग्नेय्यामग्निदेवता । दक्षिणेऽवतु वाराही नैरृत्यां खड्गधारिणी ॥ १९॥ प्रतीच्यां वारुणी रक्षेद्वायव्यां मृगवाहिनी । उदीच्यां पातु कौबेरी ईशान्यां शूलधारिणी ॥ २०॥ ऊर्ध्वं ब्रह्माणी मे रक्षेदधस्ताद्वैष्णवी तथा । एवं दश दिशो रक्षेच्चामुण्डा शववाहना ॥ २१॥ जया मामग्रतः पातु विजया पातु पृष्ठतः । अजिता वामपार्श्वे तु दक्षिणे चापराजिता ॥ २२॥ शिखां मे द्योतिनी रक्षेदुमा मूर्ध्नि व्यवस्थिता । मालाधरी ललाटे च भ्रुवौ रक्षेद्यशस्विनी ॥ २३॥ नेत्रयोश्चित्रनेत्रा च यमघण्टा तु पार्श्वके । त्रिनेत्रा च त्रिशूलेन भ्रुवोर्मध्ये च चण्डिका ॥ २४॥ शङ्खिनी चक्षुषोर्मध्ये श्रोत्रयोर्द्वारवासिनी । कपोलौ कालिका रक्षेत् कर्णमूले तु शङ्करी ॥ २५॥ नासिकायां सुगन्धा च उत्तरोष्ठे च चर्चिका । अधरे चामृताबाला जिह्वायां च सरस्वती ॥ २६॥ दन्तान् रक्षतु कौमारी कण्ठदेशे तु चण्डिका । घण्टिकां चित्रघण्टा च महामाया च तालुके ॥ २७॥ कामाक्षी चिबुकं रक्षेद्वाचं मे सर्वमङ्गला । ग्रीवायां भद्रकाली च पृष्ठवंशे धनुर्धरी ॥ २८॥ नीलग्रीवा बहिः कण्ठे नलिकां नलकूबरी । स्कन्धयोः खड्गिनी रक्षेद् बाहू मे वज्रधारिणी ॥ २९॥ हस्तयोर्दण्डिनी रक्षेदम्बिका चाङ्गुलीषु च । नखाञ्छूलेश्वरी रक्षेत् कुक्षौ रक्षेन्नरेश्वरी ॥ ३०॥ स्तनौ रक्षेन्महादेवी मनःशोकविनाशिनी । हृदये ललिता देवी उदरे शूलधारिणी ॥ ३१॥ नाभौ च कामिनी रक्षेद् गुह्यं गुह्येश्वरी तथा । मेढ्रं रक्षतु दुर्गन्धा पायुं मे गुह्यवाहिनी ॥ ३२॥ कट्यां भगवती रक्षेदूरू मे मेघवाहना । जङ्घे महाबला रक्षेत् जानू माधवनायिका ॥ ३३॥ गुल्फयोर्नारसिंही च पादपृष्ठे तु कौशिकी । पादाङ्गुलीः श्रीधरी च तलं पातालवासिनी ॥ ३४॥ नखान् दंष्ट्रकराली च केशांश्चैवोर्ध्वकेशिनी । रोमकूपेषु कौमारी त्वचं योगीश्वरी तथा ॥ ३५॥ रक्तमज्जावसामांसान्यस्थिमेदांसि पार्वती । अन्त्राणि कालरात्रिश्च पित्तं च मुकुटेश्वरी ॥ ३६॥ पद्मावती पद्मकोशे कफे चूडामणिस्तथा । ज्वालामुखी नखज्वालामभेद्या सर्वसन्धिषु ॥ ३७॥ शुक्रं ब्रह्माणी मे रक्षेच्छायां छत्रेश्वरी तथा । अहङ्कारं मनो बुद्धिं रक्षेन्मे धर्मधारिणी ॥ ३८॥ प्राणापानौ तथा व्यानमुदानं च समानकम् । वज्रहस्ता च मे रक्षेत् प्राणान् कल्याणशोभना ॥ ३९॥ रसे रूपे च गन्धे च शब्दे स्पर्शे च योगिनी । सत्त्वं रजस्तमश्चैव रक्षेन्नारायणी सदा ॥ ४०॥ आयू रक्षतु वाराही धर्मं रक्षतु पार्वती । यशः कीर्तिं च लक्ष्मीं च सदा रक्षतु वैष्णवी ॥ ४१॥ गोत्रमिन्द्राणी मे रक्षेत् पशून् रक्षेच्च चण्डिका । पुत्रान् रक्षेन्महालक्ष्मीर्भार्यां रक्षतु भैरवी ॥ ४२॥ धनेश्वरी धनं रक्षेत् कौमारी कन्यकां तथा । पन्थानं सुपथा रक्षेन्मार्गं क्षेमङ्करी तथा ॥ ४३॥ राजद्वारे महालक्ष्मीर्विजया सतत स्थिता । रक्षाहीनं तु यत् स्थानं वर्जितं कवचेन तु ॥ ४४॥ तत्सर्वं रक्ष मे देवि जयन्ती पापनाशिनी । सर्वरक्षाकरं पुण्यं कवचं सर्वदा जपेत् ॥ ४५॥ इदं रहस्यं विप्रर्षे भक्त्या तव मयोदितम् । पादमेकं न गच्छेत् तु यदीच्छेच्छुभमात्मनः ॥ ४६॥ कवचेनावृतो नित्यं यत्र यत्रैव गच्छति । तत्र तत्रार्थलाभश्व विजयः सार्वकालिकः ॥ ४७॥ यं यं चिन्तयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चितम् । परमैश्वर्यमतुलं प्राप्स्यते भूतले पुमान् ॥ ४८॥ निर्भयो जायते मर्त्यः सङ्ग्रामेष्वपराजितः । त्रैलोक्ये तु भवेत्पूज्यः कवचेनावृतः पुमान् ॥ ४९॥ इदं तु देव्याः कवचं देवानामपि दुर्लभम् । यः पठेत्प्रयतो नित्यं त्रिसन्ध्यं श्रद्धयान्वितः ॥ ५०॥ दैवीकला भवेत्तस्य त्रैलोक्ये चापराजितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रमपमृत्युविवर्जितः ॥ ५१॥ नश्यन्ति व्याधयः सर्वे लूताविस्फोटकादयः । स्थावरं जङ्गमं चैव कृत्रिमं चैव यद्विषम् ॥ ५२॥ अभिचाराणि सर्वाणि मन्त्रयन्त्राणि भूतले । भूचराः खेचराश्चैव कुलजाश्चौपदेशिकाः ॥ ५३॥ सहजा कुलजा माला डाकिनी शाकिनी तथा । अन्तरिक्षचरा घोरा डाकिन्यश्च महारवाः ॥ ५४॥ ग्रहभूतपिशाचाश्च यक्षगन्धर्वराक्षसाः । ब्रह्मराक्षसवेतालाः कूष्माण्डा भैरवादयः ॥ ५५॥ नश्यन्ति दर्शनात्तस्य कवचेनावृतो हि यः । मानोन्नतिर्भवेद्राज्ञस्तेजोवृद्धिः परा भवेत् ॥ ५६॥ यशोवृद्धिर्भवेत् पुंसां कीर्तिवृद्धिश्च जायते । तस्मात् जपेत् सदा भक्तः कवचं कामदं मुने ॥ ५७॥ जपेत् सप्तशतीं चण्डीं कृत्वा तु कवचं पुरा । निर्विघ्नेन भवेत् सिद्धिश्चण्डीजपसमुद्भवा ॥ ५८॥ यावद्भूमण्डलं धत्ते सशैलवनकाननम् । तावत्तिष्ठति मेदिन्यां सन्ततिः पुत्रपौत्रिकी ॥ ५९॥ देहान्ते परमं स्थानं सुरैरपि सुदुर्लभम् । प्राप्नोति पुरुषो नित्यं महामायाप्रसादतः ॥ ६०॥ तत्र गच्छति गत्वासौ पुनश्चागमनं नहि । लभते परमं स्थानं शिवेन समतां व्रजेत् ॥ ६१॥ ॥ इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे हरिहरब्रह्मविरचितं देवीकवचं समाप्तम् ॥ ॥ देवी माहात्म्यम् ॥ % ॥ श्रीदुर्गायै नमः ॥ ॥ अथ श्रीदुर्गासप्तशती ॥ ॥ १. मधुकैटभवधो नाम प्रथमोऽध्यायः ॥ विनियोगः अस्य श्री प्रथमचरित्रस्य । ब्रह्मा ऋषिः । महाकाली देवता । गायत्री छन्दः । नन्दा शक्तिः । रक्तदन्तिका बीजम् । अग्निस्तत्त्वम् । ऋग्वेदः स्वरूपम् । श्रीमहाकालीप्रीत्यर्थे प्रथमचरित्रजपे विनियोगः । । ध्यानम् । ॐ खड्गं चक्रगदेषुचापपरिघाञ्छूलं भुशुण्डीं शिरः शङ्खं सन्दधतीं करैस्त्रिनयनां सर्वाङ्गभूषावृताम् । नीलाश्मद्युतिमास्यपाददशकां सेवे महाकालिकां यामस्तौत्स्वपिते हरौ कमलजो हन्तुं मधुं कैटभम् ॥ ॐ नमश्चण्डिकायै ॥ ॐ ऐं मार्कण्डेय उवाच ॥ १.१॥ सावर्णिः सूर्यतनयो यो मनुः कथ्यतेऽष्टमः । निशामय तदुत्पत्तिं विस्तराद्गदतो मम ॥ १.२॥ महामायानुभावेन यथा मन्वन्तराधिपः । स बभूव महाभागः सावर्णिस्तनयो रवेः ॥ १.३॥ स्वारोचिषेऽन्तरे पूर्वं चैत्रवंशसमुद्भवः । सुरथो नाम राजाभूत्समस्ते क्षितिमण्डले ॥ १.४॥ तस्य पालयतः सम्यक् प्रजाः पुत्रानिवौरसान् । बभूवुः शत्रवो भूपाः कोलाविध्वंसिनस्तदा ॥ १.५॥ तस्य तैरभवद् युद्धमतिप्रबलदण्डिनः । न्यूनैरपि स तैर्युद्धे कोलाविध्वंसिभिर्जितः ॥ १.६॥ ततः स्वपुरमायातो निजदेशाधिपोऽभवत् । आक्रान्तः स महाभागस्तैस्तदा प्रबलारिभिः ॥ १.७॥ अमात्यैर्बलिभिर्दुष्टैर्दुर्बलस्य दुरात्मभिः । कोशो बलं चापहृतं तत्रापि स्वपुरे ततः ॥ १.८॥ ततो मृगयाव्याजेन हृतस्वाम्यः स भूपतिः । एकाकी हयमारुह्य जगाम गहनं वनम् ॥ १.९॥ स तत्राश्रममद्राक्षीद्द्विजवर्यस्य मेधसः । प्रशान्तश्वापदाकीर्णं मुनिशिष्योपशोभितम् ॥ १.१०॥ तस्थौ कञ्चित्स कालं च मुनिना तेन सत्कृतः । इतश्चेतश्च विचरंस्तस्मिन् मुनिवराश्रमे ॥ १.११॥ सोऽचिन्तयत्तदा तत्र ममत्वाकृष्टमानसः । मत्पूर्वैः पालितं पूर्वं मया हीनं पुरं हि तत् ॥ १.१२॥ मद्भृत्यैस्तैरसद्वृत्तैर्धर्मतः पाल्यते न वा । न जाने स प्रधानो मे शूरो हस्ती सदामदः ॥ १.१३॥ मम वैरिवशं यातः कान् भोगानुपलप्स्यते । ये ममानुगता नित्यं प्रसादधनभोजनैः ॥ १.१४॥ अनुवृत्तिं ध्रुवं तेऽद्य कुर्वन्त्यन्यमहीभृताम् । असम्यग्व्ययशीलैस्तैः कुर्वद्भिः सततं व्ययम् ॥ १.१५॥ सञ्चितः सोऽतिदुःखेन क्षयं कोशो गमिष्यति । एतच्चान्यच्च सततं चिन्तयामास पार्थिवः ॥ १.१६॥ तत्र विप्राश्रमाभ्याशे वैश्यमेकं ददर्श सः । स पृष्टस्तेन कस्त्वं भो हेतुश्चागमनेऽत्र कः ॥ १.१७॥ सशोक इव कस्मात्त्वं दुर्मना इव लक्ष्यसे । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य भूपतेः प्रणयोदितम् ॥ १.१८॥ प्रत्युवाच स तं वैश्यः प्रश्रयावनतो नृपम् ॥ १.१९॥ वैश्य उवाच ॥ १.२०॥ समाधिर्नाम वैश्योऽहमुत्पन्नो धनिनां कुले ॥ १.२१॥ पुत्रदारैर्निरस्तश्च धनलोभादसाधुभिः । विहीनश्च धनैर्दारैः पुत्रैरादाय मे धनम् ॥ १.२२॥ वनमभ्यागतो दुःखी निरस्तश्चाप्तबन्धुभिः । सोऽहं न वेद्मि पुत्राणां कुशलाकुशलात्मिकाम् ॥ १.२३॥ प्रवृत्तिं स्वजनानां च दाराणां चात्र संस्थितः । किं नु तेषां गृहे क्षेममक्षेमं किं नु साम्प्रतम् ॥ १.२४॥ कथं ते किं नु सद्वृत्ता दुर्वृत्ताः किं नु मे सुताः ॥ १.२५॥ राजोवाच ॥ १.२६॥ यैर्निरस्तो भवाँल्लुब्धैः पुत्रदारादिभिर्धनैः ॥ १.२७॥ तेषु किं भवतः स्नेहमनुबध्नाति मानसम् ॥ १.२८॥ वैश्य उवाच ॥ १.२९॥ एवमेतद्यथा प्राह भवानस्मद्गतं वचः ॥ १.३०॥ किं करोमि न बध्नाति मम निष्ठुरतां मनः । यैः सन्त्यज्य पितृस्नेहं धनलुब्धैर्निराकृतः ॥ १.३१॥ पतिस्वजनहार्दं च हार्दितेष्वेव मे मनः । किमेतन्नाभिजानामि जानन्नपि महामते ॥ १.३२॥ यत्प्रेमप्रवणं चित्तं विगुणेष्वपि बन्धुषु । तेषां कृते मे निःश्वासो दौर्मनस्यं च जायते ॥ १.३३॥ करोमि किं यन्न मनस्तेष्वप्रीतिषु निष्ठुरम् ॥ १.३४॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ १.३५॥ ततस्तौ सहितौ विप्र तं मुनिं समुपस्थितौ ॥ १.३६॥ समाधिर्नाम वैश्योऽसौ स च पार्थिवसत्तमः । कृत्वा तु तौ यथान्यायं यथार्हं तेन संविदम् ॥ १.३७॥ उपविष्टौ कथाः काश्चिच्चक्रतुर्वैश्यपार्थिवौ ॥ १.३८॥ राजोवाच ॥ १.३९॥ भगवंस्त्वामहं प्रष्टुमिच्छाम्येकं वदस्व तत् ॥ १.४०॥ दुःखाय यन्मे मनसः स्वचित्तायत्ततां विना । ममत्वं गतराज्यस्य राज्याङ्गेष्वखिलेष्वपि ॥ १.४१॥ जानतोऽपि यथाज्ञस्य किमेतन्मुनिसत्तम । अयं च निकृतः पुत्रैर्दारैर्भृत्यैस्तथोज्झितः ॥ १.४२॥ स्वजनेन च सन्त्यक्तस्तेषु हार्दी तथाप्यति । एवमेष तथाहं च द्वावप्यत्यन्तदुःखितौ ॥ १.४३॥ दृष्टदोषेऽपि विषये ममत्वाकृष्टमानसौ । तत्किमेतन्महाभाग यन्मोहो ज्ञानिनोरपि ॥ १.४४॥ ममास्य च भवत्येषा विवेकान्धस्य मूढता ॥ १.४५॥ ऋषिरुवाच ॥ १.४६॥ ज्ञानमस्ति समस्तस्य जन्तोर्विषयगोचरे ॥ १.४७॥ विषयाश्च महाभाग यान्ति चैवं पृथक्पृथक् । दिवान्धाः प्राणिनः केचिद्रात्रावन्धास्तथापरे ॥ १.४८॥ केचिद्दिवा तथा रात्रौ प्राणिनस्तुल्यदृष्टयः । ज्ञानिनो मनुजाः सत्यं किं तु ते न हि केवलम् ॥ १.४९॥ यतो हि ज्ञानिनः सर्वे पशुपक्षिमृगादयः । ज्ञानं च तन्मनुष्याणां यत्तेषां मृगपक्षिणाम् ॥ १.५०॥ मनुष्याणां च यत्तेषां तुल्यमन्यत्तथोभयोः । ज्ञानेऽपि सति पश्यैतान् पतङ्गाञ्छावचञ्चुषु ॥ १.५१॥ कणमोक्षादृतान् मोहात्पीड्यमानानपि क्षुधा । मानुषा मनुजव्याघ्र साभिलाषाः सुतान् प्रति ॥ १.५२॥ लोभात् प्रत्युपकाराय नन्वेतान् किं न पश्यसि । तथापि ममतावर्त्ते मोहगर्ते निपातिताः ॥ १.५३॥ महामायाप्रभावेण संसारस्थितिकारिणा । तन्नात्र विस्मयः कार्यो योगनिद्रा जगत्पतेः ॥ १.५४॥ महामाया हरेश्चैषा तया सम्मोह्यते जगत् । ज्ञानिनामपि चेतांसि देवी भगवती हि सा ॥ १.५५॥ बलादाकृष्य मोहाय महामाया प्रयच्छति । तया विसृज्यते विश्वं जगदेतच्चराचरम् ॥ १.५६॥ सैषा प्रसन्ना वरदा नृणां भवति मुक्तये । सा विद्या परमा मुक्तेर्हेतुभूता सनातनी ॥ १.५७॥ संसारबन्धहेतुश्च सैव सर्वेश्वरेश्वरी ॥ १.५८॥ राजोवाच ॥ १.५९॥ भगवन् का हि सा देवी महामायेति यां भवान् ॥ १.६०॥ ब्रवीति कथमुत्पन्ना सा कर्मास्याश्च किं द्विज । यत्प्रभावा च सा देवी यत्स्वरूपा यदुद्भवा ॥ १.६१॥ तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि त्वत्तो ब्रह्मविदां वर ॥ १.६२॥ ऋषिरुवाच ॥ १.६३॥ नित्यैव सा जगन्मूर्तिस्तया सर्वमिदं ततम् ॥ १.६४॥ तथापि तत्समुत्पत्तिर्बहुधा श्रूयतां मम । देवानां कार्यसिद्ध्यर्थमाविर्भवति सा यदा ॥ १.६५॥ उत्पन्नेति तदा लोके सा नित्याप्यभिधीयते । योगनिद्रां यदा विष्णुर्जगत्येकार्णवीकृते ॥ १.६६॥ आस्तीर्य शेषमभजत् कल्पान्ते भगवान् प्रभुः । तदा द्वावसुरौ घोरौ विख्यातौ मधुकैटभौ ॥ १.६७॥ विष्णुकर्णमलोद्भूतौ हन्तुं ब्रह्माणमुद्यतौ । स नाभिकमले विष्णोः स्थितो ब्रह्मा प्रजापतिः ॥ १.६८॥ दृष्ट्वा तावसुरौ चोग्रौ प्रसुप्तं च जनार्दनम् । तुष्टाव योगनिद्रां तामेकाग्रहृदयः स्थितः ॥ १.६९॥ विबोधनार्थाय हरेर्हरिनेत्रकृतालयाम् । विश्वेश्वरीं जगद्धात्रीं स्थितिसंहारकारिणीम् ॥ १.७०॥ निद्रां भगवतीं विष्णोरतुलां तेजसः प्रभुः ॥ १.७१॥ ब्रह्मोवाच ॥ १.७२॥ त्वं स्वाहा त्वं स्वधा त्वं हि वषट्कारः स्वरात्मिका ॥ १.७३॥ सुधा त्वमक्षरे नित्ये त्रिधा मात्रात्मिका स्थिता । अर्धमात्रा स्थिता नित्या यानुच्चार्याविशेषतः ॥ १.७४॥ त्वमेव सन्ध्या सावित्री त्वं देवि जननी परा । त्वयैतद्धार्यते विश्वं त्वयैतत् सृज्यते जगत् ॥ १.७५॥ त्वयैतत् पाल्यते देवि त्वमत्स्यन्ते च सर्वदा । विसृष्टौ सृष्टिरूपा त्वं स्थितिरूपा च पालने ॥ १.७६॥ तथा संहृतिरूपान्ते जगतोऽस्य जगन्मये । महाविद्या महामाया महामेधा महास्मृतिः ॥ १.७७॥ महामोहा च भवती महादेवी महेश्वरी । प्रकृतिस्त्वं च सर्वस्य गुणत्रयविभाविनी ॥ १.७८॥ कालरात्रिर्महारात्रिर्मोहरात्रिश्च दारुणा । त्वं श्रीस्त्वमीश्वरी त्वं ह्रीस्त्वं बुद्धिर्बोधलक्षणा ॥ १.७९॥ लज्जा पुष्टिस्तथा तुष्टिस्त्वं शान्तिः क्षान्तिरेव च । खड्गिनी शूलिनी घोरा गदिनी चक्रिणी तथा ॥ १.८०॥ शङ्खिनी चापिनी बाणभुशुण्डीपरिघायुधा । सौम्या सौम्यतराशेषसौम्येभ्यस्त्वतिसुन्दरी ॥ १.८१॥ परापराणां परमा त्वमेव परमेश्वरी । यच्च किञ्चित्क्वचिद्वस्तु सदसद्वाखिलात्मिके ॥ १.८२॥ तस्य सर्वस्य या शक्तिः सा त्वं किं स्तूयसे मया । यया त्वया जगत्स्रष्टा जगत्पात्यत्ति यो जगत् ॥ १.८३॥ सोऽपि निद्रावशं नीतः कस्त्वां स्तोतुमिहेश्वरः । विष्णुः शरीरग्रहणमहमीशान एव च ॥ १.८४॥ कारितास्ते यतोऽतस्त्वां कः स्तोतुं शक्तिमान् भवेत् । सा त्वमित्थं प्रभावैः स्वैरुदारैर्देवि संस्तुता ॥ १.८५॥ मोहयैतौ दुराधर्षावसुरौ मधुकैटभौ । प्रबोधं च जगत्स्वामी नीयतामच्युतो लघु ॥ १.८६॥ बोधश्च क्रियतामस्य हन्तुमेतौ महासुरौ ॥ १.८७॥ ऋषिरुवाच ॥ १.८८॥ एवं स्तुता तदा देवी तामसी तत्र वेधसा ॥ १.८९॥ विष्णोः प्रबोधनार्थाय निहन्तुं मधुकैटभौ । नेत्रास्यनासिकाबाहुहृदयेभ्यस्तथोरसः ॥ १.९०॥ निर्गम्य दर्शने तस्थौ ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । उत्तस्थौ च जगन्नाथस्तया मुक्तो जनार्दनः ॥ १.९१॥ एकार्णवेऽहिशयनात्ततः स ददृशे च तौ । मधुकैटभौ दुरात्मानावतिवीर्यपराक्रमौ ॥ १.९२॥ क्रोधरक्तेक्षणावत्तुं ब्रह्माणं जनितोद्यमौ । समुत्थाय ततस्ताभ्यां युयुधे भगवान् हरिः ॥ १.९३॥ पञ्चवर्षसहस्राणि बाहुप्रहरणो विभुः । तावप्यतिबलोन्मत्तौ महामायाविमोहितौ ॥ १.९४॥ उक्तवन्तौ वरोऽस्मत्तो व्रियतामिति केशवम् ॥ १.९५॥ श्रीभगवानुवाच ॥ १.९६॥ भवेतामद्य मे तुष्टौ मम वध्यावुभावपि ॥ १.९७॥ किमन्येन वरेणात्र एतावद्धि वृतं मया ॥ १.९८॥ ऋषिरुवाच ॥ १.९९॥ वञ्चिताभ्यामिति तदा सर्वमापोमयं जगत् ॥ १.१००॥ विलोक्य ताभ्यां गदितो भगवान् कमलेक्षणः । आवां जहि न यत्रोर्वी सलिलेन परिप्लुता ॥ १.१०१॥ ऋषिरुवाच ॥ १.१०२॥ तथेत्युक्त्वा भगवता शङ्खचक्रगदाभृता । कृत्वा चक्रेण वै छिन्ने जघने शिरसी तयोः ॥ १.१०३॥ एवमेषा समुत्पन्ना ब्रह्मणा संस्तुता स्वयम् । प्रभावमस्या देव्यास्तु भूयः श‍ृणु वदामि ते ॥ १.१०४॥ । ऐं ॐ । ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये मधुकैटभवधो नाम प्रथमोऽध्यायः ॥ १॥ उवाच १४, अर्धश्लोकाः २४, श्लोकाः ६६, एवमादितः ॥ १०४॥ ॥ २. महिषासुरसैन्यवधो नाम द्वितीयोऽध्यायः ॥ विनियोगः अस्य श्री मध्यमचरित्रस्य विष्णुरृषिः । श्रीमहालक्ष्मीर्देवता । उष्णिक् छन्दः । शाकम्भरी शक्तिः । दुर्गा बीजम् । वायुस्तत्त्वम् । यजुर्वेदः स्वरूपम् । श्रीमहालक्ष्मीप्रीत्यर्थे मध्यमचरित्रजपे विनियोगः । । ध्यानम् । ॐ अक्षस्रक्परशू गदेषुकुलिशं पद्मं धनुः कुण्डिकां दण्डं शक्तिमसिं च चर्म जलजं घण्टां सुराभाजनम् । शूलं पाशसुदर्शने च दधतीं हस्तैः प्रवालप्रभां सेवे सैरिभमर्दिनीमिह महालक्ष्मीं सरोजस्थिताम् ॥ ॐ ह्रीं ऋषिरुवाच ॥ २.१॥ देवासुरमभूद्युद्धं पूर्णमब्दशतं पुरा । महिषेऽसुराणामधिपे देवानां च पुरन्दरे ॥ २.२॥ तत्रासुरैर्महावीर्यैर्देवसैन्यं पराजितम् । जित्वा च सकलान् देवानिन्द्रोऽभून्महिषासुरः ॥ २.३॥ ततः पराजिता देवाः पद्मयोनिं प्रजापतिम् । पुरस्कृत्य गतास्तत्र यत्रेशगरुडध्वजौ ॥ २.४॥ यथावृत्तं तयोस्तद्वन्महिषासुरचेष्टितम् । त्रिदशाः कथयामासुर्देवाभिभवविस्तरम् ॥ २.५॥ सूर्येन्द्राग्न्यनिलेन्दूनां यमस्य वरुणस्य च । अन्येषां चाधिकारान्स स्वयमेवाधितिष्ठति ॥ २.६॥ स्वर्गान्निराकृताः सर्वे तेन देवगणा भुवि । विचरन्ति यथा मर्त्या महिषेण दुरात्मना ॥ २.७॥ एतद्वः कथितं सर्वममरारिविचेष्टितम् । शरणं वः प्रपन्नाः स्मो वधस्तस्य विचिन्त्यताम् ॥ २.८॥ इत्थं निशम्य देवानां वचांसि मधुसूदनः । चकार कोपं शम्भुश्च भ्रुकुटीकुटिलाननौ ॥ २.९॥ ततोऽतिकोपपूर्णस्य चक्रिणो वदनात्ततः । निश्चक्राम महत्तेजो ब्रह्मणः शङ्करस्य च ॥ २.१०॥ अन्येषां चैव देवानां शक्रादीनां शरीरतः । निर्गतं सुमहत्तेजस्तच्चैक्यं समगच्छत ॥ २.११॥ अतीव तेजसः कूटं ज्वलन्तमिव पर्वतम् । ददृशुस्ते सुरास्तत्र ज्वालाव्याप्तदिगन्तरम् ॥ २.१२॥ अतुलं तत्र तत्तेजः सर्वदेवशरीरजम् । एकस्थं तदभून्नारी व्याप्तलोकत्रयं त्विषा ॥ २.१३॥ यदभूच्छाम्भवं तेजस्तेनाजायत तन्मुखम् । याम्येन चाभवन् केशा बाहवो विष्णुतेजसा ॥ २.१४॥ सौम्येन स्तनयोर्युग्मं मध्यं चैन्द्रेण चाभवत् । वारुणेन च जङ्घोरू नितम्बस्तेजसा भुवः ॥ २.१५॥ ब्रह्मणस्तेजसा पादौ तदङ्गुल्योऽर्कतेजसा । वसूनां च कराङ्गुल्यः कौबेरेण च नासिका ॥ २.१६॥ तस्यास्तु दन्ताः सम्भूताः प्राजापत्येन तेजसा । नयनत्रितयं जज्ञे तथा पावकतेजसा ॥ २.१७॥ भ्रुवौ च सन्ध्ययोस्तेजः श्रवणावनिलस्य च । अन्येषां चैव देवानां सम्भवस्तेजसां शिवा ॥ २.१८॥ ततः समस्तदेवानां तेजोराशिसमुद्भवाम् । तां विलोक्य मुदं प्रापुरमरा महिषार्दिताः । ततो देवा ददुस्तस्यै स्वानि स्वान्यायुधानि च ॥ २.१९॥ शूलं शूलाद्विनिष्कृष्य ददौ तस्यै पिनाकधृक् । चक्रं च दत्तवान् कृष्णः समुत्पाट्य स्वचक्रतः ॥ २.२०॥ शङ्खं च वरुणः शक्तिं ददौ तस्यै हुताशनः । मारुतो दत्तवांश्चापं बाणपूर्णे तथेषुधी ॥ २.२१॥ वज्रमिन्द्रः समुत्पाट्य कुलिशादमराधिपः । ददौ तस्यै सहस्राक्षो घण्टामैरावताद्गजात् ॥ २.२२॥ कालदण्डाद्यमो दण्डं पाशं चाम्बुपतिर्ददौ । प्रजापतिश्चाक्षमालां ददौ ब्रह्मा कमण्डलुम् ॥ २.२३॥ समस्तरोमकूपेषु निजरश्मीन् दिवाकरः । कालश्च दत्तवान् खड्गं तस्यै चर्म च निर्मलम् ॥ २.२४॥ क्षीरोदश्चामलं हारमजरे च तथाम्बरे । चूडामणिं तथा दिव्यं कुण्डले कटकानि च ॥ २.२५॥ अर्धचन्द्रं तथा शुभ्रं केयूरान् सर्वबाहुषु । नूपुरौ विमलौ तद्वद् ग्रैवेयकमनुत्तमम् ॥ २.२६॥ अङ्गुलीयकरत्नानि समस्तास्वङ्गुलीषु च । विश्वकर्मा ददौ तस्यै परशुं चातिनिर्मलम् ॥ २.२७॥ अस्त्राण्यनेकरूपाणि तथाभेद्यं च दंशनम् । अम्लानपङ्कजां मालां शिरस्युरसि चापराम् ॥ २.२८॥ अददज्जलधिस्तस्यै पङ्कजं चातिशोभनम् । हिमवान् वाहनं सिंहं रत्नानि विविधानि च ॥ २.२९॥ ददावशून्यं सुरया पानपात्रं धनाधिपः । शेषश्च सर्वनागेशो महामणिविभूषितम् ॥ २.३०॥ नागहारं ददौ तस्यै धत्ते यः पृथिवीमिमाम् । अन्यैरपि सुरैर्देवी भूषणैरायुधैस्तथा ॥ २.३१॥ सम्मानिता ननादोच्चैः साट्टहासं मुहुर्मुहुः । तस्या नादेन घोरेण कृत्स्नमापूरितं नभः ॥ २.३२॥ अमायतातिमहता प्रतिशब्दो महानभूत् । चुक्षुभुः सकला लोकाः समुद्राश्च चकम्पिरे ॥ २.३३॥ चचाल वसुधा चेलुः सकलाश्च महीधराः । जयेति देवाश्च मुदा तामूचुः सिंहवाहिनीम् ॥ २.३४॥ तुष्टुवुर्मुनयश्चैनां भक्तिनम्रात्ममूर्तयः । दृष्ट्वा समस्तं सङ्क्षुब्धं त्रैलोक्यममरारयः ॥ २.३५॥ सन्नद्धाखिलसैन्यास्ते समुत्तस्थुरुदायुधाः । आः किमेतदिति क्रोधादाभाष्य महिषासुरः ॥ २.३६॥ अभ्यधावत तं शब्दमशेषैरसुरैर्वृतः । स ददर्श ततो देवीं व्याप्तलोकत्रयां त्विषा ॥ २.३७॥ पादाक्रान्त्या नतभुवं किरीटोल्लिखिताम्बराम् । क्षोभिताशेषपातालां धनुर्ज्यानिःस्वनेन ताम् ॥ २.३८॥ दिशो भुजसहस्रेण समन्ताद्व्याप्य संस्थिताम् । ततः प्रववृते युद्धं तया देव्या सुरद्विषाम् ॥ २.३९॥ शस्त्रास्त्रैर्बहुधा मुक्तैरादीपितदिगन्तरम् । महिषासुरसेनानीश्चिक्षुराख्यो महासुरः ॥ २.४०॥ युयुधे चामरश्चान्यैश्चतुरङ्गबलान्वितः । रथानामयुतैः षड्भिरुदग्राख्यो महासुरः ॥ २.४१॥ अयुध्यतायुतानां च सहस्रेण महाहनुः । पञ्चाशद्भिश्च नियुतैरसिलोमा महासुरः ॥ २.४२॥ अयुतानां शतैः षड्भिर्बाष्कलो युयुधे रणे । गजवाजिसहस्रौघैरनेकैः परिवारितः ॥ २.४३॥ वृतो रथानां कोट्या च युद्धे तस्मिन्नयुध्यत । बिडालाख्योऽयुतानां च पञ्चाशद्भिरथायुतैः ॥ २.४४॥ युयुधे संयुगे तत्र रथानां परिवारितः । अन्ये च तत्रायुतशो रथनागहयैर्वृताः ॥ २.४५॥ युयुधुः संयुगे देव्या सह तत्र महासुराः । कोटिकोटिसहस्रैस्तु रथानां दन्तिनां तथा ॥ २.४६॥ हयानां च वृतो युद्धे तत्राभून्महिषासुरः । तोमरैर्भिन्दिपालैश्च शक्तिभिर्मुसलैस्तथा ॥ २.४७॥ युयुधुः संयुगे देव्या खड्गैः परशुपट्टिशैः । केचिच्च चिक्षिपुः शक्तीः केचित् पाशांस्तथापरे ॥ २.४८॥ देवीं खड्गप्रहारैस्तु ते तां हन्तुं प्रचक्रमुः । सापि देवी ततस्तानि शस्त्राण्यस्त्राणि चण्डिका ॥ २.४९॥ लीलयैव प्रचिच्छेद निजशस्त्रास्त्रवर्षिणी । अनायस्तानना देवी स्तूयमाना सुरर्षिभिः ॥ २.५०॥ मुमोचासुरदेहेषु शस्त्राण्यस्त्राणि चेश्वरी । सोऽपि क्रुद्धो धुतसटो देव्या वाहनकेसरी ॥ २.५१॥ चचारासुरसैन्येषु वनेष्विव हुताशनः । निःश्वासान् मुमुचे यांश्च युध्यमाना रणेऽम्बिका ॥ २.५२॥ त एव सद्यः सम्भूता गणाः शतसहस्रशः । युयुधुस्ते परशुभिर्भिन्दिपालासिपट्टिशैः ॥ २.५३॥ नाशयन्तोऽसुरगणान् देवीशक्त्युपबृंहिताः । अवादयन्त पटहान् गणाः शङ्खांस्तथापरे ॥ २.५४॥ मृदङ्गांश्च तथैवान्ये तस्मिन् युद्धमहोत्सवे । ततो देवी त्रिशूलेन गदया शक्तिवृष्टिभिः ॥ २.५५॥ खड्गादिभिश्च शतशो निजघान महासुरान् । पातयामास चैवान्यान् घण्टास्वनविमोहितान् ॥ २.५६॥ असुरान् भुवि पाशेन बद्ध्वा चान्यानकर्षयत् । केचिद् द्विधाकृतास्तीक्ष्णैः खड्गपातैस्तथापरे ॥ २.५७॥ विपोथिता निपातेन गदया भुवि शेरते । वेमुश्च केचिद्रुधिरं मुसलेन भृशं हताः ॥ २.५८॥ केचिन्निपतिता भूमौ भिन्नाः शूलेन वक्षसि । निरन्तराः शरौघेण कृताः केचिद्रणाजिरे ॥ २.५९॥ श्येनानुकारिणः प्राणान् मुमुचुस्त्रिदशार्दनाः । केषाञ्चिद् बाहवश्छिन्नाश्छिन्नग्रीवास्तथापरे ॥ २.६०॥ शिरांसि पेतुरन्येषामन्ये मध्ये विदारिताः । विच्छिन्नजङ्घास्त्वपरे पेतुरुर्व्यां महासुराः ॥ २.६१॥ एकबाह्वक्षिचरणाः केचिद्देव्या द्विधाकृताः । छिन्नेऽपि चान्ये शिरसि पतिताः पुनरुत्थिताः ॥ २.६२॥ कबन्धा युयुधुर्देव्या गृहीतपरमायुधाः । ननृतुश्चापरे तत्र युद्धे तूर्यलयाश्रिताः ॥ २.६३॥ कबन्धाश्छिन्नशिरसः खड्गशक्त्यृष्टिपाणयः । तिष्ठ तिष्ठेति भाषन्तो देवीमन्ये महासुराः ॥ २.६४॥ पातितै रथनागाश्वैरसुरैश्च वसुन्धरा । अगम्या साभवत्तत्र यत्राभूत् स महारणः ॥ २.६५॥ शोणितौघा महानद्यः सद्यस्तत्र प्रसुस्रुवुः । मध्ये चासुरसैन्यस्य वारणासुरवाजिनाम् ॥ २.६६॥ क्षणेन तन्महासैन्यमसुराणां तथाम्बिका । निन्ये क्षयं यथा वह्निस्तृणदारुमहाचयम् ॥ २.६७॥ स च सिंहो महानादमुत्सृजन् धुतकेसरः । शरीरेभ्योऽमरारीणामसूनिव विचिन्वति ॥ २.६८॥ देव्या गणैश्च तैस्तत्र कृतं युद्धं तथासुरैः । यथैषां तुतुषुर्देवाः पुष्पवृष्टिमुचो दिवि ॥ २.६९॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये महिषासुरसैन्यवधो नाम द्वितीयोऽध्यायः ॥ २॥ उवाच १, अर्धश्लोकाः ६८, श्लोकाः ६९, एवमादितः ॥ १७३॥ ॥ ३. महिषासुरवधो नाम तृतीयोऽध्यायः ॥ । ध्यानम् । ॐ उद्यद्भानुसहस्रकान्तिमरुणक्षौमां शिरोमालिकां रक्तालिप्तपयोधरां जपवटीं विद्यामभीतिं वरम् । हस्ताब्जैर्दधतीं त्रिनेत्रविलसद्वक्त्रारविन्दश्रियं देवीं बद्धहिमांशुरत्नमुकुटां वन्देऽरविन्दस्थिताम् । ॐ ऋषिरुवाच ॥ ३.१॥ निहन्यमानं तत्सैन्यमवलोक्य महासुरः । सेनानीश्चिक्षुरः कोपाद्ययौ योद्धुमथाम्बिकाम् ॥ ३.२॥ स देवीं शरवर्षेण ववर्ष समरेऽसुरः । यथा मेरुगिरेः श‍ृङ्गं तोयवर्षेण तोयदः ॥ ३.३॥ तस्य छित्वा ततो देवी लीलयैव शरोत्करान् । जघान तुरगान्बाणैर्यन्तारं चैव वाजिनाम् ॥ ३.४॥ चिच्छेद च धनुः सद्यो ध्वजं चातिसमुच्छृतम् । विव्याध चैव गात्रेषु छिन्नधन्वानमाशुगैः ॥ ३.५॥ सच्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः । अभ्यधावत तां देवीं खड्गचर्मधरोऽसुरः ॥ ३.६॥ सिंहमाहत्य खड्गेन तीक्ष्णधारेण मूर्धनि । आजघान भुजे सव्ये देवीमप्यतिवेगवान् ॥ ३.७॥ तस्याः खड्गो भुजं प्राप्य पफाल नृपनन्दन । ततो जग्राह शूलं स कोपादरुणलोचनः ॥ ३.८॥ चिक्षेप च ततस्तत्तु भद्रकाल्यां महासुरः । जाज्वल्यमानं तेजोभी रविबिम्बमिवाम्बरात् ॥ ३.९॥ दृष्ट्वा तदापतच्छूलं देवी शूलममुञ्चत । तेन तच्छतधा नीतं शूलं स च महासुरः ॥ ३.१०॥ हते तस्मिन्महावीर्ये महिषस्य चमूपतौ । आजगाम गजारूढश्चामरस्त्रिदशार्दनः ॥ ३.११॥ सोऽपि शक्तिं मुमोचाथ देव्यास्तामम्बिका द्रुतम् । हुङ्काराभिहतां भूमौ पातयामास निष्प्रभाम् ॥ ३.१२॥ भग्नां शक्तिं निपतितां दृष्ट्वा क्रोधसमन्वितः । चिक्षेप चामरः शूलं बाणैस्तदपि साच्छिनत् ॥ ३.१३॥ ततः सिंहः समुत्पत्य गजकुम्भान्तरे स्थितः । बाहुयुद्धेन युयुधे तेनोच्चैस्त्रिदशारिणा ॥ ३.१४॥ युध्यमानौ ततस्तौ तु तस्मान्नागान्महीं गतौ । युयुधातेऽतिसंरब्धौ प्रहारैरतिदारुणैः ॥ ३.१५॥ ततो वेगात् खमुत्पत्य निपत्य च मृगारिणा । करप्रहारेण शिरश्चामरस्य पृथक् कृतम् ॥ ३.१६॥ उदग्रश्च रणे देव्या शिलावृक्षादिभिर्हतः । दन्तमुष्टितलैश्चैव करालश्च निपातितः ॥ ३.१७॥ देवी क्रुद्धा गदापातैश्चूर्णयामास चोद्धतम् । बाष्कलं भिन्दिपालेन बाणैस्ताम्रं तथान्धकम् ॥ ३.१८॥ उग्रास्यमुग्रवीर्यं च तथैव च महाहनुम् । त्रिनेत्रा च त्रिशूलेन जघान परमेश्वरी ॥ ३.१९॥ बिडालस्यासिना कायात् पातयामास वै शिरः । दुर्धरं दुर्मुखं चोभौ शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ३.२०॥ एवं सङ्क्षीयमाणे तु स्वसैन्ये महिषासुरः । माहिषेण स्वरूपेण त्रासयामास तान् गणान् ॥ ३.२१॥ कांश्चित्तुण्डप्रहारेण खुरक्षेपैस्तथापरान् । लाङ्गूलताडितांश्चान्यान् श‍ृङ्गाभ्यां च विदारितान् ॥ ३.२२॥ वेगेन कांश्चिदपरान्नादेन भ्रमणेन च । निःश्वासपवनेनान्यान्पातयामास भूतले ॥ ३.२३॥ निपात्य प्रमथानीकमभ्यधावत सोऽसुरः । सिंहं हन्तुं महादेव्याः कोपं चक्रे ततोऽम्बिका ॥ ३.२४॥ सोऽपि कोपान्महावीर्यः खुरक्षुण्णमहीतलः । श‍ृङ्गाभ्यां पर्वतानुच्चांश्चिक्षेप च ननाद च ॥ ३.२५॥ वेगभ्रमणविक्षुण्णा मही तस्य व्यशीर्यत । लाङ्गूलेनाहतश्चाब्धिः प्लावयामास सर्वतः ॥ ३.२६॥ धुतश‍ृङ्गविभिन्नाश्च खण्डं खण्डं ययुर्घनाः । श्वासानिलास्ताः शतशो निपेतुर्नभसोऽचलाः ॥ ३.२७॥ इति क्रोधसमाध्मातमापतन्तं महासुरम् । दृष्ट्वा सा चण्डिका कोपं तद्वधाय तदाकरोत् ॥ ३.२८॥ सा क्षिप्त्वा तस्य वै पाशं तं बबन्ध महासुरम् । तत्याज माहिषं रूपं सोऽपि बद्धो महामृधे ॥ ३.२९॥ ततः सिंहोऽभवत्सद्यो यावत्तस्याम्बिका शिरः । छिनत्ति तावत् पुरुषः खड्गपाणिरदृश्यत ॥ ३.३०॥ तत एवाशु पुरुषं देवी चिच्छेद सायकैः । तं खड्गचर्मणा सार्धं ततः सोऽभून्महागजः ॥ ३.३१॥ करेण च महासिंहं तं चकर्ष जगर्ज च । कर्षतस्तु करं देवी खड्गेन निरकृन्तत ॥ ३.३२॥ ततो महासुरो भूयो माहिषं वपुरास्थितः । तथैव क्षोभयामास त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ ३.३३॥ ततः क्रुद्धा जगन्माता चण्डिका पानमुत्तमम् । पपौ पुनः पुनश्चैव जहासारुणलोचना ॥ ३.३४॥ ननर्द चासुरः सोऽपि बलवीर्यमदोद्धतः । विषाणाभ्यां च चिक्षेप चण्डिकां प्रति भूधरान् ॥ ३.३५॥ सा च तान्प्रहितांस्तेन चूर्णयन्ती शरोत्करैः । उवाच तं मदोद्धूतमुखरागाकुलाक्षरम् ॥ ३.३६॥ देव्युवाच ॥ ३.३७॥ गर्ज गर्ज क्षणं मूढ मधु यावत्पिबाम्यहम् । मया त्वयि हतेऽत्रैव गर्जिष्यन्त्याशु देवताः ॥ ३.३८॥ ऋषिरुवाच ॥ ३.३९॥ एवमुक्त्वा समुत्पत्य सारूढा तं महासुरम् । पादेनाक्रम्य कण्ठे च शूलेनैनमताडयत् ॥ ३.४०॥ ततः सोऽपि पदाक्रान्तस्तया निजमुखात्तदा । अर्धनिष्क्रान्त एवासीद्देव्या वीर्येण संवृतः ॥ ३.४१॥ अर्धनिष्क्रान्त एवासौ युध्यमानो महासुरः । तया महासिना देव्या शिरश्छित्त्वा निपातितः ॥ ३.४२॥ ततो हाहाकृतं सर्वं दैत्यसैन्यं ननाश तत् । प्रहर्षं च परं जग्मुः सकला देवतागणाः ॥ ३.४३॥ तुष्टुवुस्तां सुरा देवीं सहदिव्यैर्महर्षिभिः । जगुर्गन्धर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ ३.४४॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये महिषासुरवधो नाम तृतीयोऽध्यायः ॥ ३॥ उवाच ३, अर्धश्लोकाः ४१, श्लोकाः ४४, एवमादितः ॥ २१७॥ ॥ ४. शक्रादिस्तुतिर्नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ । ध्यानम् । ॐ कालाभ्राभां कटाक्षैररिकुलभयदां मौलिबद्धेन्दुरेखां शङ्खं चक्रं कृपाणं त्रिशिखमपि करैरुद्वहन्तीं त्रिनेत्राम् । सिंहस्कन्धाधिरूढां त्रिभुवनमखिलं तेजसा पूरयन्तीं ध्यायेद्दुर्गां जयाख्यां त्रिदशपरिवृतां सेवितां सिद्धिकामैः ॥ ॐ ऋषिरुवाच ॥ ४.१॥ शक्रादयः सुरगणा निहतेऽतिवीर्ये तस्मिन्दुरात्मनि सुरारिबले च देव्या । तां तुष्टुवुः प्रणतिनम्रशिरोधरांसा वाग्भिः प्रहर्षपुलकोद्गमचारुदेहाः ॥ ४.२॥ देव्या यया ततमिदं जगदात्मशक्त्या निःशेषदेवगणशक्तिसमूहमूर्त्या । तामम्बिकामखिलदेवमहर्षिपूज्यां भक्त्या नताः स्म विदधातु शुभानि सा नः ॥ ४.३॥ यस्याः प्रभावमतुलं भगवाननन्तो ब्रह्मा हरश्च न हि वक्तुमलं बलं च । सा चण्डिकाखिलजगत्परिपालनाय नाशाय चाशुभभयस्य मतिं करोतु ॥ ४.४॥ या श्रीः स्वयं सुकृतिनां भवनेष्वलक्ष्मीः पापात्मनां कृतधियां हृदयेषु बुद्धिः । श्रद्धा सतां कुलजनप्रभवस्य लज्जा तां त्वां नताः स्म परिपालय देवि विश्वम् ॥ ४.५॥ किं वर्णयाम तव रूपमचिन्त्यमेतत् किञ्चातिवीर्यमसुरक्षयकारि भूरि । किं चाहवेषु चरितानि तवाति यानि सर्वेषु देव्यसुरदेवगणादिकेषु ॥ ४.६॥ हेतुः समस्तजगतां त्रिगुणापि दोषै- र्न ज्ञायसे हरिहरादिभिरप्यपारा । सर्वाश्रयाखिलमिदं जगदंशभूत- मव्याकृता हि परमा प्रकृतिस्त्वमाद्या ॥ ४.७॥ यस्याः समस्तसुरता समुदीरणेन तृप्तिं प्रयाति सकलेषु मखेषु देवि । स्वाहासि वै पितृगणस्य च तृप्तिहेतु- रुच्चार्यसे त्वमत एव जनैः स्वधा च ॥ ४.८॥ या मुक्तिहेतुरविचिन्त्यमहाव्रता त्वं अभ्यस्यसे सुनियतेन्द्रियतत्त्वसारैः । मोक्षार्थिभिर्मुनिभिरस्तसमस्तदोषै- र्विद्यासि सा भगवती परमा हि देवि ॥ ४.९॥ शब्दात्मिका सुविमलर्ग्यजुषां निधान- मुद्गीथरम्यपदपाठवतां च साम्नाम् । देवि त्रयी भगवती भवभावनाय वार्तासि सर्वजगतां परमार्तिहन्त्री ॥ ४.१०॥ मेधासि देवि विदिताखिलशास्त्रसारा दुर्गासि दुर्गभवसागरनौरसङ्गा । श्रीः कैटभारिहृदयैककृताधिवासा गौरी त्वमेव शशिमौलिकृतप्रतिष्ठा ॥ ४.११॥ ईषत्सहासममलं परिपूर्णचन्द्र- बिम्बानुकारि कनकोत्तमकान्तिकान्तम् । अत्यद्भुतं प्रहृतमात्तरुषा तथापि वक्त्रं विलोक्य सहसा महिषासुरेण ॥ ४.१२॥ दृष्ट्वा तु देवि कुपितं भ्रुकुटीकराल- मुद्यच्छशाङ्कसदृशच्छवि यन्न सद्यः । प्राणान् मुमोच महिषस्तदतीव चित्रं कैर्जीव्यते हि कुपितान्तकदर्शनेन ॥ ४.१३॥ देवि प्रसीद परमा भवती भवाय सद्यो विनाशयसि कोपवती कुलानि । विज्ञातमेतदधुनैव यदस्तमेत- न्नीतं बलं सुविपुलं महिषासुरस्य ॥ ४.१४॥ ते सम्मता जनपदेषु धनानि तेषां तेषां यशांसि न च सीदति बन्धुवर्गः । धन्यास्त एव निभृतात्मजभृत्यदारा येषां सदाभ्युदयदा भवती प्रसन्ना ॥ ४.१५॥ धर्म्याणि देवि सकलानि सदैव कर्मा- ण्यत्यादृतः प्रतिदिनं सुकृती करोति । स्वर्गं प्रयाति च ततो भवती प्रसादा- ल्लोकत्रयेऽपि फलदा ननु देवि तेन ॥ ४.१६॥ दुर्गे स्मृता हरसि भीतिमशेषजन्तोः स्वस्थैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददासि । दारिद्र्यदुःखभयहारिणि का त्वदन्या सर्वोपकारकरणाय सदार्द्रचित्ता ॥ ४.१७॥ एभिर्हतैर्जगदुपैति सुखं तथैते कुर्वन्तु नाम नरकाय चिराय पापम् । सङ्ग्राममृत्युमधिगम्य दिवं प्रयान्तु मत्वेति नूनमहितान्विनिहंसि देवि ॥ ४.१८॥ दृष्ट्वैव किं न भवती प्रकरोति भस्म सर्वासुरानरिषु यत्प्रहिणोषि शस्त्रम् । लोकान्प्रयान्तु रिपवोऽपि हि शस्त्रपूता इत्थं मतिर्भवति तेष्वहितेषुसाध्वी ॥ ४.१९॥ खड्गप्रभानिकरविस्फुरणैस्तथोग्रैः शूलाग्रकान्तिनिवहेन दृशोऽसुराणाम् । यन्नागता विलयमंशुमदिन्दुखण्ड- योग्याननं तव विलोकयतां तदेतत् ॥ ४.२०॥ दुर्वृत्तवृत्तशमनं तव देवि शीलं रूपं तथैतदविचिन्त्यमतुल्यमन्यैः । वीर्यं च हन्तृ हृतदेवपराक्रमाणां वैरिष्वपि प्रकटितैव दया त्वयेत्थम् ॥ ४.२१॥ केनोपमा भवतु तेऽस्य पराक्रमस्य रूपं च शत्रुभयकार्यतिहारि कुत्र । चित्ते कृपा समरनिष्ठुरता च दृष्टा त्वय्येव देवि वरदे भुवनत्रयेऽपि ॥ ४.२२॥ त्रैलोक्यमेतदखिलं रिपुनाशनेन त्रातं त्वया समरमूर्धनि तेऽपि हत्वा । नीता दिवं रिपुगणा भयमप्यपास्तम् अस्माकमुन्मदसुरारिभवं नमस्ते ॥ ४.२३॥ शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके । घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन च ॥ ४.२४॥ प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके रक्ष दक्षिणे । भ्रामणेनात्मशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि ॥ ४.२५॥ सौम्यानि यानि रूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्ति ते । यानि चात्यन्तघोराणि तै रक्षास्मांस्तथा भुवम् ॥ ४.२६॥ खड्गशूलगदादीनि यानि चास्त्रानि तेऽम्बिके । करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मान्रक्ष सर्वतः ॥ ४.२७॥ ऋषिरुवाच ॥ ४.२८॥ एवं स्तुता सुरैर्दिव्यैः कुसुमैर्नन्दनोद्भवैः । अर्चिता जगतां धात्री तथा गन्धानुलेपनैः ॥ ४.२९॥ भक्त्या समस्तैस्त्रिदशैर्दिव्यैर्धूपैः सुधूपिता । प्राह प्रसादसुमुखी समस्तान् प्रणतान् सुरान् ॥ ४.३०॥ देव्युवाच ॥ ४.३१॥ व्रियतां त्रिदशाः सर्वे यदस्मत्तोऽभिवाञ्छितम् ॥ ४.३२॥ देवा ऊचुः ॥ ४.३३॥ भगवत्या कृतं सर्वं न किञ्चिदवशिष्यते ॥ ४.३४॥ यदयं निहतः शत्रुरस्माकं महिषासुरः । यदि चापि वरो देयस्त्वयास्माकं महेश्वरि ॥ ४.३५॥ संस्मृता संस्मृता त्वं नो हिंसेथाः परमापदः । यश्च मर्त्यः स्तवैरेभिस्त्वां स्तोष्यत्यमलानने ॥ ४.३६॥ तस्य वित्तर्द्धिविभवैर्धनदारादिसम्पदाम् । वृद्धयेऽस्मत्प्रसन्ना त्वं भवेथाः सर्वदाम्बिके ॥ ४.३७॥ ऋषिरुवाच ॥ ४.३८॥ इति प्रसादिता देवैर्जगतोऽर्थे तथात्मनः । तथेत्युक्त्वा भद्रकाली बभूवान्तर्हिता नृप ॥ ४.३९॥ इत्येतत्कथितं भूप सम्भूता सा यथा पुरा । देवी देवशरीरेभ्यो जगत्त्रयहितैषिणी ॥ ४.४०॥ पुनश्च गौरीदेहात्सा समुद्भूता यथाभवत् । वधाय दुष्टदैत्यानां तथा शुम्भनिशुम्भयोः ॥ ४.४१॥ रक्षणाय च लोकानां देवानामुपकारिणी । तच्छृणुष्व मयाख्यातं यथावत्कथयामि ते ॥ ४.४२॥ । ह्रीं ॐ । ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये शक्रादिस्तुतिर्नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४॥ उवाच ५, अर्धश्लोकौ २, श्लोकाः ३५, एवमादितः ॥ २५९॥ ॥ ५. देव्या दूतसंवादो नाम पञ्चमोऽध्यायः ॥ विनियोगः अस्य श्री उत्तरचरित्रस्य रुद्र ऋषिः । श्रीमहासरस्वती देवता । अनुष्टुप् छन्दः । भीमा शक्तिः । भ्रामरी बीजम् । सूर्यस्तत्त्वम् । सामवेदः स्वरूपम् । श्रीमहासरस्वतीप्रीत्यर्थे उत्तरचरित्रपाठे विनियोगः । । ध्यानम् । घण्टाशूलहलानि शङ्खमुसले चक्रं धनुः सायकं हस्ताब्जैर्दधतीं घनान्तविलसच्छीतांशुतुल्यप्रभाम् । गौरीदेहसमुद्भवां त्रिजगतामाधारभूतां महा- पूर्वामत्र सरस्वतीमनुभजे शुम्भादिदैत्यार्दिनीम् ॥ ॐ क्लीं ऋषिरुवाच ॥ ५.१॥ पुरा शुम्भनिशुम्भाभ्यामसुराभ्यां शचीपतेः । त्रैलोक्यं यज्ञभागाश्च हृता मदबलाश्रयात् ॥ ५.२॥ तावेव सूर्यतां तद्वदधिकारं तथैन्दवम् । कौबेरमथ याम्यं च चक्राते वरुणस्य च ॥ ५.३॥ तावेव पवनर्द्धिं च चक्रतुर्वह्निकर्म च । ततो देवा विनिर्धूता भ्रष्टराज्याः पराजिताः ॥ ५.४॥ हृताधिकारास्त्रिदशास्ताभ्यां सर्वे निराकृताः । महासुराभ्यां तां देवीं संस्मरन्त्यपराजिताम् ॥ ५.५॥ तयास्माकं वरो दत्तो यथापत्सु स्मृताखिलाः । भवतां नाशयिष्यामि तत्क्षणात्परमापदः ॥ ५.६॥ इति कृत्वा मतिं देवा हिमवन्तं नगेश्वरम् । जग्मुस्तत्र ततो देवीं विष्णुमायां प्रतुष्टुवुः ॥ ५.७॥ देवा ऊचुः ॥ ५.८॥ नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः प्रणताः स्म ताम् ॥ ५.९॥ रौद्रायै नमो नित्यायै गौर्यै धात्र्यै नमो नमः । ज्योत्स्नायै चेन्दुरूपिण्यै सुखायै सततं नमः ॥ ५.१०॥ कल्याण्यै प्रणतां वृद्ध्यै सिद्ध्यै कुर्मो नमो नमः । नैरृत्यै भूभृतां लक्ष्म्यै शर्वाण्यै ते नमो नमः ॥ ५.११॥ दुर्गायै दुर्गपारायै सारायै सर्वकारिण्यै । ख्यात्यै तथैव कृष्णायै धूम्रायै सततं नमः ॥ ५.१२॥ अतिसौम्यातिरौद्रायै नतास्तस्यै नमो नमः । नमो जगत्प्रतिष्ठायै देव्यै कृत्यै नमो नमः ॥ ५.१३॥ या देवी सर्वभूतेषु विष्णुमायेति शब्दिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.१४-१६॥ या देवी सर्वभूतेषु चेतनेत्यभिधीयते । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.१७-१९॥ या देवी सर्वभूतेषु बुद्धिरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.२०-२२॥ या देवी सर्वभूतेषु निद्रारूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.२३-२५॥ या देवी सर्वभूतेषु क्षुधारूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.२६-२८॥ या देवी सर्वभूतेषु छायारूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.२९-३१॥ या देवी सर्वभूतेषु शक्तिरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.३२-३४॥ या देवी सर्वभूतेषु तृष्णारूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.३५-३७॥ या देवी सर्वभूतेषु क्षान्तिरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.३८-४०॥ या देवी सर्वभूतेषु जातिरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.४१-४३॥ या देवी सर्वभूतेषु लज्जारूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.४४-४६॥ या देवी सर्वभूतेषु शान्तिरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.४७-४९॥ या देवी सर्वभूतेषु श्रद्धारूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.५०-५२॥ या देवी सर्वभूतेषु कान्तिरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.५३-५५॥ या देवी सर्वभूतेषु लक्ष्मीरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.५६-५८॥ या देवी सर्वभूतेषु वृत्तिरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.५९-६१॥ या देवी सर्वभूतेषु स्मृतिरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.६२-६४॥ या देवी सर्वभूतेषु दयारूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.६५-६७॥ या देवी सर्वभूतेषु तुष्टिरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.६८-७०॥ या देवी सर्वभूतेषु मातृरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.७१-७३॥ या देवी सर्वभूतेषु भ्रान्तिरूपेण संस्थिता । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.७४-७६॥ इन्द्रियाणामधिष्ठात्री भूतानां चाखिलेषु या । भूतेषु सततं तस्यै व्याप्त्यै देव्यै नमो नमः ॥ ५.७७॥ चितिरूपेण या कृत्स्नमेतद् व्याप्य स्थिता जगत् । नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥ ५.७८-८०॥ स्तुता सुरैः पूर्वमभीष्टसंश्रया- त्तथा सुरेन्द्रेण दिनेषु सेविता । करोतु सा नः शुभहेतुरीश्वरी शुभानि भद्राण्यभिहन्तु चापदः ॥ ५.८१॥ या साम्प्रतं चोद्धतदैत्यतापितै- रस्माभिरीशा च सुरैर्नमस्यते । या च स्मृता तत्क्षणमेव हन्ति नः सर्वापदो भक्तिविनम्रमूर्तिभिः ॥ ५.८२॥ ऋषिरुवाच ॥ ५.८३॥ एवं स्तवाभियुक्तानां देवानां तत्र पार्वती । स्नातुमभ्याययौ तोये जाह्नव्या नृपनन्दन ॥ ५.८४॥ साब्रवीत्तान् सुरान् सुभ्रूर्भवद्भिः स्तूयतेऽत्र का । शरीरकोशतश्चास्याः समुद्भूताब्रवीच्छिवा ॥ ५.८५॥ स्तोत्रं ममैतत्क्रियते शुम्भदैत्यनिराकृतैः । देवैः समेतैः समरे निशुम्भेन पराजितैः ॥ ५.८६॥ शरीरकोशाद्यत्तस्याः पार्वत्या निःसृताम्बिका । कौशिकीति समस्तेषु ततो लोकेषु गीयते ॥ ५.८७॥ तस्यां विनिर्गतायां तु कृष्णाभूत्सापि पार्वती । कालिकेति समाख्याता हिमाचलकृताश्रया ॥ ५.८८॥ ततोऽम्बिकां परं रूपं बिभ्राणां सुमनोहरम् । ददर्श चण्डो मुण्डश्च भृत्यौ शुम्भनिशुम्भयोः ॥ ५.८९॥ ताभ्यां शुम्भाय चाख्याता सातीव सुमनोहरा । काप्यास्ते स्त्री महाराज भासयन्ती हिमाचलम् ॥ ५.९०॥ नैव तादृक् क्वचिद्रूपं दृष्टं केनचिदुत्तमम् । ज्ञायतां काप्यसौ देवी गृह्यतां चासुरेश्वर ॥ ५.९१॥ स्त्रीरत्नमतिचार्वङ्गी द्योतयन्ती दिशस्त्विषा । सा तु तिष्ठति दैत्येन्द्र तां भवान् द्रष्टुमर्हति ॥ ५.९२॥ यानि रत्नानि मणयो गजाश्वादीनि वै प्रभो । त्रैलोक्ये तु समस्तानि साम्प्रतं भान्ति ते गृहे ॥ ५.९३॥ ऐरावतः समानीतो गजरत्नं पुरन्दरात् । पारिजाततरुश्चायं तथैवोच्चैःश्रवा हयः ॥ ५.९४॥ विमानं हंससंयुक्तमेतत्तिष्ठति तेऽङ्गणे । रत्नभूतमिहानीतं यदासीद्वेधसोऽद्भुतम् ॥ ५.९५॥ निधिरेष महापद्मः समानीतो धनेश्वरात् । किञ्जल्किनीं ददौ चाब्धिर्मालामम्लानपङ्कजाम् ॥ ५.९६॥ छत्रं ते वारुणं गेहे काञ्चनस्रावि तिष्ठति । तथायं स्यन्दनवरो यः पुरासीत्प्रजापतेः ॥ ५.९७॥ मृत्योरुत्क्रान्तिदा नाम शक्तिरीश त्वया हृता । पाशः सलिलराजस्य भ्रातुस्तव परिग्रहे ॥ ५.९८॥ निशुम्भस्याब्धिजाताश्च समस्ता रत्नजातयः । वह्निरपि ददौ तुभ्यमग्निशौचे च वाससी ॥ ५.९९॥ एवं दैत्येन्द्र रत्नानि समस्तान्याहृतानि ते । स्त्रीरत्नमेषा कल्याणी त्वया कस्मान्न गृह्यते ॥ ५.१००॥ ऋषिरुवाच ॥ ५.१०१॥ निशम्येति वचः शुम्भः स तदा चण्डमुण्डयोः । प्रेषयामास सुग्रीवं दूतं देव्या महासुरम् ॥ ५.१०२॥ इति चेति च वक्तव्या सा गत्वा वचनान्मम । यथा चाभ्येति सम्प्रीत्या तथा कार्यं त्वया लघु ॥ ५.१०३॥ स तत्र गत्वा यत्रास्ते शैलोद्देशेऽतिशोभने । तां च देवीं ततः प्राह श्लक्ष्णं मधुरया गिरा ॥ ५.१०४॥ दूत उवाच ॥ ५.१०५॥ देवि दैत्येश्वरः शुम्भस्त्रैलोक्ये परमेश्वरः । दूतोऽहं प्रेषितस्तेन त्वत्सकाशमिहागतः ॥ ५.१०६॥ अव्याहताज्ञः सर्वासु यः सदा देवयोनिषु । निर्जिताखिलदैत्यारिः स यदाह श‍ृणुष्व तत् ॥ ५.१०७॥ मम त्रैलोक्यमखिलं मम देवा वशानुगाः । यज्ञभागानहं सर्वानुपाश्नामि पृथक् पृथक् ॥ ५.१०८॥ त्रैलोक्ये वररत्नानि मम वश्यान्यशेषतः । तथैव गजरत्नं च हृतं देवेन्द्रवाहनम् ॥ ५.१०९॥ क्षीरोदमथनोद्भूतमश्वरत्नं ममामरैः । उच्चैःश्रवससंज्ञं तत्प्रणिपत्य समर्पितम् ॥ ५.११०॥ यानि चान्यानि देवेषु गन्धर्वेषूरगेषु च । रत्नभूतानि भूतानि तानि मय्येव शोभने ॥ ५.१११॥ स्त्रीरत्नभूतां त्वां देवि लोके मन्यामहे वयम् । सा त्वमस्मानुपागच्छ यतो रत्नभुजो वयम् ॥ ५.११२॥ मां वा ममानुजं वापि निशुम्भमुरुविक्रमम् । भज त्वं चञ्चलापाङ्गि रत्नभूतासि वै यतः ॥ ५.११३॥ परमैश्वर्यमतुलं प्राप्स्यसे मत्परिग्रहात् । एतद्बुद्ध्या समालोच्य मत्परिग्रहतां व्रज ॥ ५.११४॥ ऋषिरुवाच ॥ ५.११५॥ इत्युक्ता सा तदा देवी गम्भीरान्तःस्मिता जगौ । दुर्गा भगवती भद्रा ययेदं धार्यते जगत् ॥ ५.११६॥ देव्युवाच ॥ ५.११७॥ सत्यमुक्तं त्वया नात्र मिथ्या किञ्चित्त्वयोदितम् । त्रैलोक्याधिपतिः शुम्भो निशुम्भश्चापि तादृशः ॥ ५.११८॥ किं त्वत्र यत्प्रतिज्ञातं मिथ्या तत्क्रियते कथम् । श्रूयतामल्पबुद्धित्वात्प्रतिज्ञा या कृता पुरा ॥ ५.११९॥ यो मां जयति सङ्ग्रामे यो मे दर्पं व्यपोहति । यो मे प्रतिबलो लोके स मे भर्ता भविष्यति ॥ ५.१२०॥ तदागच्छतु शुम्भोऽत्र निशुम्भो वा महाबलः । मां जित्वा किं चिरेणात्र पाणिं गृह्णातु मे लघु ॥ ५.१२१॥ दूत उवाच ॥ ५.१२२॥ अवलिप्तासि मैवं त्वं देवि ब्रूहि ममाग्रतः । त्रैलोक्ये कः पुमांस्तिष्ठेदग्रे शुम्भनिशुम्भयोः ॥ ५.१२३॥ अन्येषामपि दैत्यानां सर्वे देवा न वै युधि । तिष्ठन्ति सम्मुखे देवि किं पुनः स्त्री त्वमेकिका ॥ ५.१२४॥ इन्द्राद्याः सकला देवास्तस्थुर्येषां न संयुगे । शुम्भादीनां कथं तेषां स्त्री प्रयास्यसि सम्मुखम् ॥ ५.१२५॥ सा त्वं गच्छ मयैवोक्ता पार्श्वं शुम्भनिशुम्भयोः । केशाकर्षणनिर्धूतगौरवा मा गमिष्यसि ॥ ५.१२६॥ देव्युवाच ॥ ५.१२७॥ एवमेतद् बली शुम्भो निशुम्भश्चापितादृशः । किं करोमि प्रतिज्ञा मे यदनालोचिता पुरा ॥ ५.१२८॥ स त्वं गच्छ मयोक्तं ते यदेतत्सर्वमादृतः । तदाचक्ष्वासुरेन्द्राय स च युक्तं करोतु यत् ॥ ५.१२९॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये देव्या दूतसंवादो नाम पञ्चमोऽध्यायः ॥ ५॥ उवाच ९, त्रिपान्मन्त्राः ६६, श्लोकाः ५४, एवमादितः ॥ ३८८॥ ॥ ६. शुम्भनिशुम्भसेनानीधूम्रलोचनवधो नाम षष्ठोऽध्यायः ॥ । ध्यानम् । ॐ नागाधीश्वरविष्टरां फणिफणोत्तंसोरु रत्नावली- भास्वद्देहलतां दिवाकरनिभां नेत्रत्रयोद्भासिताम् । मालाकुम्भकपालनीरजकरां चन्द्रार्धचूडां परां सर्वज्ञेश्वरभैरवाङ्गनिलयां पद्मावतीं चिन्तये ॥ ॐ ऋषिरुवाच ॥ ६.१॥ इत्याकर्ण्य वचो देव्याः स दूतोऽमर्षपूरितः । समाचष्ट समागम्य दैत्यराजाय विस्तरात् ॥ ६.२॥ तस्य दूतस्य तद्वाक्यमाकर्ण्यासुरराट् ततः । सक्रोधः प्राह दैत्यानामधिपं धूम्रलोचनम् ॥ ६.३॥ हे धूम्रलोचनाशु त्वं स्वसैन्यपरिवारितः । तामानय बलाद्दुष्टां केशाकर्षणविह्वलाम् ॥ ६.४॥ तत्परित्राणदः कश्चिद्यदि वोत्तिष्ठतेऽपरः । स हन्तव्योऽमरो वापि यक्षो गन्धर्व एव वा ॥ ६.५॥ ऋषिरुवाच ॥ ६.६॥ तेनाज्ञप्तस्ततः शीघ्रं स दैत्यो धूम्रलोचनः । वृतः षष्ट्या सहस्राणामसुराणां द्रुतं ययौ ॥ ६.७॥ स दृष्ट्वा तां ततो देवीं तुहिनाचलसंस्थिताम् । जगादोच्चैः प्रयाहीति मूलं शुम्भनिशुम्भयोः ॥ ६.८॥ न चेत्प्रीत्याद्य भवती मद्भर्तारमुपैष्यति । ततो बलान्नयाम्येष केशाकर्षणविह्वलाम् ॥ ६.९॥ देव्युवाच ॥ ६.१०॥ दैत्येश्वरेण प्रहितो बलवान्बलसंवृतः । बलान्नयसि मामेवं ततः किं ते करोम्यहम् ॥ ६.११॥ ऋषिरुवाच ॥ ६.१२॥ इत्युक्तः सोऽभ्यधावत्तामसुरो धूम्रलोचनः । हुङ्कारेणैव तं भस्म सा चकाराम्बिका तदा ॥ ६.१३॥ अथ क्रुद्धं महासैन्यमसुराणां तथाम्बिका । ववर्ष सायकैस्तीक्ष्णैस्तथा शक्तिपरश्वधैः ॥ ६.१४॥ ततो धुतसटः कोपात्कृत्वा नादं सुभैरवम् । पपातासुरसेनायां सिंहो देव्याः स्ववाहनः ॥ ६.१५॥ कांश्चित्करप्रहारेण दैत्यानास्येन चापरान् । आक्रान्त्या चाधरेणान्यान् जघान स महासुरान् ॥ ६.१६॥ केषाञ्चित्पाटयामास नखैः कोष्ठानि केसरी । तथा तलप्रहारेण शिरांसि कृतवान्पृथक् ॥ ६.१७॥ विच्छिन्नबाहुशिरसः कृतास्तेन तथापरे । पपौ च रुधिरं कोष्ठादन्येषां धुतकेसरः ॥ ६.१८॥ क्षणेन तद्बलं सर्वं क्षयं नीतं महात्मना । तेन केसरिणा देव्या वाहनेनातिकोपिना ॥ ६.१९॥ श्रुत्वा तमसुरं देव्या निहतं धूम्रलोचनम् । बलं च क्षयितं कृत्स्नं देवीकेसरिणा ततः ॥ ६.२०॥ चुकोप दैत्याधिपतिः शुम्भः प्रस्फुरिताधरः । आज्ञापयामास च तौ चण्डमुण्डौ महासुरौ ॥ ६.२१॥ हे चण्ड हे मुण्ड बलैर्बहुभिः परिवारितौ । तत्र गच्छत गत्वा च सा समानीयतां लघु ॥ ६.२२॥ केशेष्वाकृष्य बद्ध्वा वा यदि वः संशयो युधि । तदाशेषायुधैः सर्वैरसुरैर्विनिहन्यताम् ॥ ६.२३॥ तस्यां हतायां दुष्टायां सिंहे च विनिपातिते । शीघ्रमागम्यतां बद्ध्वा गृहीत्वा तामथाम्बिकाम् ॥ ६.२४॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये शुम्भनिशुम्भसेनानीधूम्रलोचनवधो नाम षष्ठोऽध्यायः ॥ ६॥ उवाच ४, श्लोकाः २४, एवमादितः ॥ ४१२॥ ॥ ७. चण्डमुण्डवधो नाम सप्तमोऽध्यायः ॥ । ध्यानम् । ॐ ध्यायेयं रत्नपीठे शुककलपठितं श‍ृण्वतीं श्यामलाङ्गीं न्यस्तैकांघ्रिं सरोजे शशिशकलधरां वल्लकीं वादयन्तीम् । कल्हाराबद्धमालां नियमितविलसच्चोलिकां रत्नवस्त्रां मातङ्गी शङ्कपात्रां मधुरमधुमदां चित्रकोद्भासिभालाम् ॥ ॐ ऋषिरुवाच ॥ ७.१॥ आज्ञप्तास्ते ततो दैत्याश्चण्डमुण्डपुरोगमाः । चतुरङ्गबलोपेता ययुरभ्युद्यतायुधाः ॥ ७.२॥ ददृशुस्ते ततो देवीमीषद्धासां व्यवस्थिताम् । सिंहस्योपरि शैलेन्द्रश‍ृङ्गे महति काञ्चने ॥ ७.३॥ ते दृष्ट्वा तां समादातुमुद्यमं चक्रुरुद्यताः । आकृष्टचापासिधरास्तथान्ये तत्समीपगाः ॥ ७.४॥ ततः कोपं चकारोच्चैरम्बिका तानरीन्प्रति । कोपेन चास्या वदनं मषीवर्णमभूत्तदा ॥ ७.५॥ भ्रुकुटीकुटिलात्तस्या ललाटफलकाद्द्रुतम् । काली करालवदना विनिष्क्रान्तासिपाशिनी ॥ ७.६॥ विचित्रखट्वाङ्गधरा नरमालाविभूषणा । द्वीपिचर्मपरीधाना शुष्कमांसातिभैरवा ॥ ७.७॥ अतिविस्तारवदना जिह्वाललनभीषणा । निमग्नारक्तनयना नादापूरितदिङ्मुखा ॥ ७.८॥ सा वेगेनाभिपतिता घातयन्ती महासुरान् । सैन्ये तत्र सुरारीणामभक्षयत तद्बलम् ॥ ७.९॥ पार्ष्णिग्राहाङ्कुशग्राहयोधघण्टासमन्वितान् । समादायैकहस्तेन मुखे चिक्षेप वारणान् ॥ ७.१०॥ तथैव योधं तुरगै रथं सारथिना सह । निक्षिप्य वक्त्रे दशनैश्चर्वयन्त्यतिभैरवम् ॥ ७.११॥ एकं जग्राह केशेषु ग्रीवायामथ चापरम् । पादेनाक्रम्य चैवान्यमुरसान्यमपोथयत् ॥ ७.१२॥ तैर्मुक्तानि च शस्त्राणि महास्त्राणि तथासुरैः । मुखेन जग्राह रुषा दशनैर्मथितान्यपि ॥ ७.१३॥ बलिनां तद्बलं सर्वमसुराणां दुरात्मनाम् । ममर्दाभक्षयच्चान्यानन्यांश्चाताडयत्तदा ॥ ७.१४॥ असिना निहताः केचित्केचित्खट्वाङ्गताडिताः । जग्मुर्विनाशमसुरा दन्ताग्राभिहतास्तथा ॥ ७.१५॥ क्षणेन तद्बलं सर्वमसुराणां निपातितम् । दृष्ट्वा चण्डोऽभिदुद्राव तां कालीमतिभीषणाम् ॥ ७.१६॥ शरवर्षैर्महाभीमैर्भीमाक्षीं तां महासुरः । छादयामास चक्रैश्च मुण्डः क्षिप्तैः सहस्रशः ॥ ७.१७॥ तानि चक्राण्यनेकानि विशमानानि तन्मुखम् । बभुर्यथार्कबिम्बानि सुबहूनि घनोदरम् ॥ ७.१८॥ ततो जहासातिरुषा भीमं भैरवनादिनी । काली करालवदना दुर्दर्शदशनोज्ज्वला ॥ ७.१९॥ उत्थाय च महासिंहं देवी चण्डमधावत । गृहीत्वा चास्य केशेषु शिरस्तेनासिनाच्छिनत् ॥ ७.२०॥ अथ मुण्डोऽभ्यधावत्तां दृष्ट्वा चण्डं निपातितम् । तमप्यपातयद्भूमौ सा खड्गाभिहतं रुषा ॥ ७.२१॥ हतशेषं ततः सैन्यं दृष्ट्वा चण्डं निपातितम् । मुण्डं च सुमहावीर्यं दिशो भेजे भयातुरम् ॥ ७.२२॥ शिरश्चण्डस्य काली च गृहीत्वा मुण्डमेव च । प्राह प्रचण्डाट्टहासमिश्रमभ्येत्य चण्डिकाम् ॥ ७.२३॥ मया तवात्रोपहृतौ चण्डमुण्डौ महापशू । युद्धयज्ञे स्वयं शुम्भं निशुम्भं च हनिष्यसि ॥ ७.२४॥ ऋषिरुवाच ॥ ७.२५॥ तावानीतौ ततो दृष्ट्वा चण्डमुण्डौ महासुरौ । उवाच कालीं कल्याणी ललितं चण्डिका वचः ॥ ७.२६॥ यस्माच्चण्डं च मुण्डं च गृहीत्वा त्वमुपागता । चामुण्डेति ततो लोके ख्याता देवी भविष्यसि ॥ ७.२७॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये चण्डमुण्डवधो नाम सप्तमोऽध्यायः ॥ ७॥ उवाच २, श्लोकाः २५, एवमादितः ॥ ४३९॥ ॥ ८. रक्तबीजवधो नामाष्टमोऽध्यायः ॥ । ध्यानम् । ॐ अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं धृतपाशाङ्कुशबाणाचापहस्ताम् । अणिमादिभिरावृतां मयूखै- रहमित्येव विभावये भवानीम् ॥ ॐ ऋषिरुवाच ॥ ८.१॥ चण्डे च निहते दैत्ये मुण्डे च विनिपातिते । बहुलेषु च सैन्येषु क्षयितेष्वसुरेश्वरः ॥ ८.२॥ ततः कोपपराधीनचेताः शुम्भः प्रतापवान् । उद्योगं सर्वसैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह ॥ ८.३॥ अद्य सर्वबलैर्दैत्याः षडशीतिरुदायुधाः । कम्बूनां चतुरशीतिर्निर्यान्तु स्वबलैर्वृताः ॥ ८.४॥ कोटिवीर्याणि पञ्चाशदसुराणां कुलानि वै । शतं कुलानि धौम्राणां निर्गच्छन्तु ममाज्ञया ॥ ८.५॥ कालका दौर्हृदा मौर्वाः कालिकेयास्तथासुराः । युद्धाय सज्जा निर्यान्तु आज्ञया त्वरिता मम ॥ ८.६॥ इत्याज्ञाप्यासुरपतिः शुम्भो भैरवशासनः । निर्जगाम महासैन्यसहस्रैर्बहुभिर्वृतः ॥ ८.७॥ आयान्तं चण्डिका दृष्ट्वा तत्सैन्यमतिभीषणम् । ज्यास्वनैः पूरयामास धरणीगगनान्तरम् ॥ ८.८॥ ततः सिंहो महानादमतीव कृतवान्नृप । घण्टास्वनेन तान्नादानम्बिका चोपबृंहयत् ॥ ८.९॥ धनुर्ज्यासिंहघण्टानां नादापूरितदिङ्मुखा । निनादैर्भीषणैः काली जिग्ये विस्तारितानना ॥ ८.१०॥ तं निनादमुपश्रुत्य दैत्यसैन्यैश्चतुर्दिशम् । देवी सिंहस्तथा काली सरोषैः परिवारिताः ॥ ८.११॥ एतस्मिन्नन्तरे भूप विनाशाय सुरद्विषाम् । भवायामरसिंहानामतिवीर्यबलान्विताः ॥ ८.१२॥ ब्रह्मेशगुहविष्णूनां तथेन्द्रस्य च शक्तयः । शरीरेभ्यो विनिष्क्रम्य तद्रूपैश्चण्डिकां ययुः ॥ ८.१३॥ यस्य देवस्य यद्रूपं यथा भूषणवाहनम् । तद्वदेव हि तच्छक्तिरसुरान्योद्धुमाययौ ॥ ८.१४॥ हंसयुक्तविमानाग्रे साक्षसूत्रकमण्डलुः । आयाता ब्रह्मणः शक्तिर्ब्रह्माणीत्यभिधीयते ॥ ८.१५॥ माहेश्वरी वृषारूढा त्रिशूलवरधारिणी । महाहिवलया प्राप्ता चन्द्ररेखाविभूषणा ॥ ८.१६॥ कौमारी शक्तिहस्ता च मयूरवरवाहना । योद्धुमभ्याययौ दैत्यानम्बिका गुहरूपिणी ॥ ८.१७॥ तथैव वैष्णवी शक्तिर्गरुडोपरि संस्थिता । शङ्खचक्रगदाशार्ङ्गखड्गहस्ताभ्युपाययौ ॥ ८.१८॥ यज्ञवाराहमतुलं रूपं या बिभ्रतो हरेः । शक्तिः साप्याययौ तत्र वाराहीं बिभ्रती तनुम् ॥ ८.१९॥ नारसिंही नृसिंहस्य बिभ्रती सदृशं वपुः । प्राप्ता तत्र सटाक्षेपक्षिप्तनक्षत्रसंहतिः ॥ ८.२०॥ वज्रहस्ता तथैवैन्द्री गजराजोपरि स्थिता । प्राप्ता सहस्रनयना यथा शक्रस्तथैव सा ॥ ८.२१॥ ततः परिवृतस्ताभिरीशानो देवशक्तिभिः । हन्यन्तामसुराः शीघ्रं मम प्रीत्याह चण्डिकाम् ॥ ८.२२॥ ततो देवीशरीरात्तु विनिष्क्रान्तातिभीषणा । चण्डिका शक्तिरत्युग्रा शिवाशतनिनादिनी ॥ ८.२३॥ सा चाह धूम्रजटिलमीशानमपराजिता । दूत त्वं गच्छ भगवन् पार्श्वं शुम्भनिशुम्भयोः ॥ ८.२४॥ ब्रूहि शुम्भं निशुम्भं च दानवावतिगर्वितौ । ये चान्ये दानवास्तत्र युद्धाय समुपस्थिताः ॥ ८.२५॥ त्रैलोक्यमिन्द्रो लभतां देवाः सन्तु हविर्भुजः । यूयं प्रयात पातालं यदि जीवितुमिच्छथ ॥ ८.२६॥ बलावलेपादथ चेद्भवन्तो युद्धकाङ्क्षिणः । तदागच्छत तृप्यन्तु मच्छिवाः पिशितेन वः ॥ ८.२७॥ यतो नियुक्तो दौत्येन तया देव्या शिवः स्वयम् । शिवदूतीति लोकेऽस्मिंस्ततः सा ख्यातिमागता ॥ ८.२८॥ तेऽपि श्रुत्वा वचो देव्याः शर्वाख्यातं महासुराः । अमर्षापूरिता जग्मुर्यत्र कात्यायनी स्थिता ॥ ८.२९॥ ततः प्रथममेवाग्रे शरशक्त्यृष्टिवृष्टिभिः । ववर्षुरुद्धतामर्षास्तां देवीममरारयः ॥ ८.३०॥ सा च तान् प्रहितान् बाणाञ्छूलशक्तिपरश्वधान् । चिच्छेद लीलयाध्मातधनुर्मुक्तैर्महेषुभिः ॥ ८.३१॥ तस्याग्रतस्तथा काली शूलपातविदारितान् । खट्वाङ्गपोथितांश्चारीन्कुर्वती व्यचरत्तदा ॥ ८.३२॥ कमण्डलुजलाक्षेपहतवीर्यान् हतौजसः । ब्रह्माणी चाकरोच्छत्रून्येन येन स्म धावति ॥ ८.३३॥ माहेश्वरी त्रिशूलेन तथा चक्रेण वैष्णवी । दैत्याञ्जघान कौमारी तथा शक्त्यातिकोपना ॥ ८.३४॥ ऐन्द्री कुलिशपातेन शतशो दैत्यदानवाः । पेतुर्विदारिताः पृथ्व्यां रुधिरौघप्रवर्षिणः ॥ ८.३५॥ तुण्डप्रहारविध्वस्ता दंष्ट्राग्रक्षतवक्षसः । वाराहमूर्त्या न्यपतंश्चक्रेण च विदारिताः ॥ ८.३६॥ नखैर्विदारितांश्चान्यान् भक्षयन्ती महासुरान् । नारसिंही चचाराजौ नादापूर्णदिगम्बरा ॥ ८.३७॥ चण्डाट्टहासैरसुराः शिवदूत्यभिदूषिताः । पेतुः पृथिव्यां पतितांस्तांश्चखादाथ सा तदा ॥ ८.३८॥ इति मातृगणं क्रुद्धं मर्दयन्तं महासुरान् । दृष्ट्वाभ्युपायैर्विविधैर्नेशुर्देवारिसैनिकाः ॥ ८.३९॥ पलायनपरान्दृष्ट्वा दैत्यान्मातृगणार्दितान् । योद्धुमभ्याययौ क्रुद्धो रक्तबीजो महासुरः ॥ ८.४०॥ रक्तबिन्दुर्यदा भूमौ पतत्यस्य शरीरतः । समुत्पतति मेदिन्यां तत्प्रमाणो महासुरः ॥ ८.४१॥ युयुधे स गदापाणिरिन्द्रशक्त्या महासुरः । ततश्चैन्द्री स्ववज्रेण रक्तबीजमताडयत् ॥ ८.४२॥ कुलिशेनाहतस्याशु बहु सुस्राव शोणितम् । समुत्तस्थुस्ततो योधास्तद्रूपास्तत्पराक्रमाः ॥ ८.४३॥ यावन्तः पतितास्तस्य शरीराद्रक्तबिन्दवः । तावन्तः पुरुषा जातास्तद्वीर्यबलविक्रमाः ॥ ८.४४॥ ते चापि युयुधुस्तत्र पुरुषा रक्तसम्भवाः । समं मातृभिरत्युग्रशस्त्रपातातिभीषणम् ॥ ८.४५॥ पुनश्च वज्रपातेन क्षतमस्य शिरो यदा । ववाह रक्तं पुरुषास्ततो जाताः सहस्रशः ॥ ८.४६॥ वैष्णवी समरे चैनं चक्रेणाभिजघान ह । गदया ताडयामास ऐन्द्री तमसुरेश्वरम् ॥ ८.४७॥ वैष्णवीचक्रभिन्नस्य रुधिरस्रावसम्भवैः । सहस्रशो जगद्व्याप्तं तत्प्रमाणैर्महासुरैः ॥ ८.४८॥ शक्त्या जघान कौमारी वाराही च तथासिना । माहेश्वरी त्रिशूलेन रक्तबीजं महासुरम् ॥ ८.४९॥ स चापि गदया दैत्यः सर्वा एवाहनत् पृथक् । मातॄः कोपसमाविष्टो रक्तबीजो महासुरः ॥ ८.५०॥ तस्याहतस्य बहुधा शक्तिशूलादिभिर्भुवि । पपात यो वै रक्तौघस्तेनासञ्छतशोऽसुराः ॥ ८.५१॥ तैश्चासुरासृक्सम्भूतैरसुरैः सकलं जगत् । व्याप्तमासीत्ततो देवा भयमाजग्मुरुत्तमम् ॥ ८.५२॥ तान् विषण्णान् सुरान् दृष्ट्वा चण्डिका प्राहसत्वरम् । उवाच कालीं चामुण्डे विस्तीर्णं वदनं कुरु ॥ ८.५३॥ मच्छस्त्रपातसम्भूतान् रक्तबिन्दून् महासुरान् । रक्तबिन्दोः प्रतीच्छ त्वं वक्त्रेणानेन वेगिना ॥ ८.५४॥ भक्षयन्ती चर रणे तदुत्पन्नान्महासुरान् । एवमेष क्षयं दैत्यः क्षेणरक्तो गमिष्यति ॥ ८.५५॥ भक्ष्यमाणास्त्वया चोग्रा न चोत्पत्स्यन्ति चापरे । इत्युक्त्वा तां ततो देवी शूलेनाभिजघान तम् ॥ ८.५६॥ मुखेन काली जगृहे रक्तबीजस्य शोणितम् । ततोऽसावाजघानाथ गदया तत्र चण्डिकाम् ॥ ८.५७॥ न चास्या वेदनां चक्रे गदापातोऽल्पिकामपि । तस्याहतस्य देहात्तु बहु सुस्राव शोणितम् ॥ ८.५८॥ यतस्ततस्तद्वक्त्रेण चामुण्डा सम्प्रतीच्छति । मुखे समुद्गता येऽस्या रक्तपातान्महासुराः ॥ ८.५९॥ तांश्चखादाथ चामुण्डा पपौ तस्य च शोणितम् । देवी शूलेन वज्रेण बाणैरसिभिरृष्टिभिः ॥ ८.६०॥ जघान रक्तबीजं तं चामुण्डापीतशोणितम् । स पपात महीपृष्ठे शस्त्रसङ्घसमाहतः ॥ ८.६१॥ नीरक्तश्च महीपाल रक्तबीजो महासुरः । ततस्ते हर्षमतुलमवापुस्त्रिदशा नृप ॥ ८.६२॥ तेषां मातृगणो जातो ननर्तासृङ्मदोद्धतः ॥ ८.६३॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये रक्तबीजवधो नामाष्टमोऽध्यायः ॥ ८॥ उवाच १, अर्धश्लोकः १, श्लोकाः ६१, एवमादितः ॥ ५०२॥ ॥ ९. निशुम्भवधो नाम नवमोऽध्यायः ॥ । ध्यानम् । ॐ बन्धूककाञ्चननिभं रुचिराक्षमालां पाशाङ्कुशौ च वरदां निजबाहुदण्डैः । बिभ्राणमिन्दुशकलाभरणं त्रिनेत्र- मर्धांबिकेशमनिशं वपुराश्रयामि ॥ ॐ राजोवाच ॥ ९.१॥ विचित्रमिदमाख्यातं भगवन् भवता मम । देव्याश्चरितमाहात्म्यं रक्तबीजवधाश्रितम् ॥ ९.२॥ भूयश्चेच्छाम्यहं श्रोतुं रक्तबीजे निपातिते । चकार शुम्भो यत्कर्म निशुम्भश्चातिकोपनः ॥ ९.३॥ ऋषिरुवाच ॥ ९.४॥ चकार कोपमतुलं रक्तबीजे निपातिते । शुम्भासुरो निशुम्भश्च हतेष्वन्येषु चाहवे ॥ ९.५॥ हन्यमानं महासैन्यं विलोक्यामर्षमुद्वहन् । अभ्यधावन्निशुम्भोऽथ मुख्ययासुरसेनया ॥ ९.६॥ तस्याग्रतस्तथा पृष्ठे पार्श्वयोश्च महासुराः । सन्दष्टौष्ठपुटाः क्रुद्धा हन्तुं देवीमुपाययुः ॥ ९.७॥ आजगाम महावीर्यः शुम्भोऽपि स्वबलैर्वृतः । निहन्तुं चण्डिकां कोपात्कृत्वा युद्धं तु मातृभिः ॥ ९.८॥ ततो युद्धमतीवासीद्देव्या शुम्भनिशुम्भयोः । शरवर्षमतीवोग्रं मेघयोरिव वर्षतोः ॥ ९.९॥ चिच्छेदास्ताञ्छरांस्ताभ्यां चण्डिका स्वशरोत्करैः । ताडयामास चाङ्गेषु शस्त्रौघैरसुरेश्वरौ ॥ ९.१०॥ निशुम्भो निशितं खड्गं चर्म चादाय सुप्रभम् । अताडयन्मूर्ध्नि सिंहं देव्या वाहनमुत्तमम् ॥ ९.११॥ ताडिते वाहने देवी क्षुरप्रेणासिमुत्तमम् । निशुम्भस्याशु चिच्छेद चर्म चाप्यष्टचन्द्रकम् ॥ ९.१२॥ छिन्ने चर्मणि खड्गे च शक्तिं चिक्षेप सोऽसुरः । तामप्यस्य द्विधा चक्रे चक्रेणाभिमुखागताम् ॥ ९.१३॥ कोपाध्मातो निशुम्भोऽथ शूलं जग्राह दानवः । आयातं मुष्टिपातेन देवी तच्चाप्यचूर्णयत् ॥ ९.१४॥ आविद्याथ गदां सोऽपि चिक्षेप चण्डिकां प्रति । सापि देव्यास् त्रिशूलेन भिन्ना भस्मत्वमागता ॥ ९.१५॥ ततः परशुहस्तं तमायान्तं दैत्यपुङ्गवम् । आहत्य देवी बाणौघैरपातयत भूतले ॥ ९.१६॥ तस्मिन्निपतिते भूमौ निशुम्भे भीमविक्रमे । भ्रातर्यतीव सङ्क्रुद्धः प्रययौ हन्तुमम्बिकाम् ॥ ९.१७॥ स रथस्थस्तथात्युच्चैर्गृहीतपरमायुधैः । भुजैरष्टाभिरतुलैर्व्याप्याशेषं बभौ नभः ॥ ९.१८॥ तमायान्तं समालोक्य देवी शङ्खमवादयत् । ज्याशब्दं चापि धनुषश्चकारातीव दुःसहम् ॥ ९.१९॥ पूरयामास ककुभो निजघण्टास्वनेन च । समस्तदैत्यसैन्यानां तेजोवधविधायिना ॥ ९.२०॥ ततः सिंहो महानादैस्त्याजितेभमहामदैः । पूरयामास गगनं गां तथैव दिशो दश ॥ ९.२१॥ ततः काली समुत्पत्य गगनं क्ष्मामताडयत् । कराभ्यां तन्निनादेन प्राक्स्वनास्ते तिरोहिताः ॥ ९.२२॥ अट्टाट्टहासमशिवं शिवदूती चकार ह । वैः शब्दैरसुरास्त्रेसुः शुम्भः कोपं परं ययौ ॥ ९.२३॥ दुरात्मंस्तिष्ठ तिष्ठेति व्याजहाराम्बिका यदा । तदा जयेत्यभिहितं देवैराकाशसंस्थितैः ॥ ९.२४॥ शुम्भेनागत्य या शक्तिर्मुक्ता ज्वालातिभीषणा । आयान्ती वह्निकूटाभा सा निरस्ता महोल्कया ॥ ९.२५॥ सिंहनादेन शुम्भस्य व्याप्तं लोकत्रयान्तरम् । निर्घातनिःस्वनो घोरो जितवानवनीपते ॥ ९.२६॥ शुम्भमुक्ताञ्छरान्देवी शुम्भस्तत्प्रहिताञ्छरान् । चिच्छेद स्वशरैरुग्रैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.२७॥ ततः सा चण्डिका क्रुद्धा शूलेनाभिजघान तम् । स तदाभिहतो भूमौ मूर्च्छितो निपपात ह ॥ ९.२८॥ ततो निशुम्भः सम्प्राप्य चेतनामात्तकार्मुकः । आजघान शरैर्देवीं कालीं केसरिणं तथा ॥ ९.२९॥ पुनश्च कृत्वा बाहूनामयुतं दनुजेश्वरः । चक्रायुधेन दितिजश्छादयामास चण्डिकाम् ॥ ९.३०॥ ततो भगवती क्रुद्धा दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी । चिच्छेद देवी चक्राणि स्वशरैः सायकांश्च तान् ॥ ९.३१॥ ततो निशुम्भो वेगेन गदामादाय चण्डिकाम् । अभ्यधावत वै हन्तुं दैत्यसैन्यसमावृतः ॥ ९.३२॥ तस्यापतत एवाशु गदां चिच्छेद चण्डिका । खड्गेन शितधारेण स च शूलं समाददे ॥ ९.३३॥ शूलहस्तं समायान्तं निशुम्भममरार्दनम् । हृदि विव्याध शूलेन वेगाविद्धेन चण्डिका ॥ ९.३४॥ भिन्नस्य तस्य शूलेन हृदयान्निःसृतोऽपरः । महाबलो महावीर्यस्तिष्ठेति पुरुषो वदन् ॥ ९.३५॥ तस्य निष्क्रामतो देवी प्रहस्य स्वनवत्ततः । शिरश्चिच्छेद खड्गेन ततोऽसावपतद्भुवि ॥ ९.३६॥ ततः सिंहश्चखादोग्रदंष्ट्राक्षुण्णशिरोधरान् । असुरांस्तांस्तथा काली शिवदूती तथापरान् ॥ ९.३७॥ कौमारीशक्तिनिर्भिन्नाः केचिन्नेशुर्महासुराः । ब्रह्माणीमन्त्रपूतेन तोयेनान्ये निराकृताः ॥ ९.३८॥ माहेश्वरीत्रिशूलेन भिन्नाः पेतुस्तथापरे । वाराहीतुण्डघातेन केचिच्चूर्णीकृता भुवि ॥ ९.३९॥ खण्डं खण्डं च चक्रेण वैष्णव्या दानवाः कृताः । वज्रेण चैन्द्रीहस्ताग्रविमुक्तेन तथापरे ॥ ९.४०॥ केचिद्विनेशुरसुराः केचिन्नष्टा महाहवात् । भक्षिताश्चापरे कालीशिवदूतीमृगाधिपैः ॥ ९.४१॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये निशुम्भवधो नाम नवमोऽध्यायः ॥ ९॥ उवाच २, अर्धश्लोकाः ३९, श्लोकाः ४१, एवमादितः ॥ ५४३॥ ॥ १०. शुम्भवधो नाम दशमोऽध्यायः ॥ । ध्यानम् । ॐ उत्तप्तहेमरुचिरां रविचन्द्रवह्नि- नेत्रां धनुश्शरयुताङ्कुशपाशशूलम् । रम्यैर्भुजैश्च दधतीं शिवशक्तिरूपां कामेश्वरीं हृदि भजामि धृतेन्दुलेखाम् ॥ ॐ ऋषिरुवाच ॥ १०.१॥ निशुम्भं निहतं दृष्ट्वा भ्रातरं प्राणसम्मितम् । हन्यमानं बलं चैव शुम्भः क्रुद्धोऽब्रवीद्वचः ॥ १०.२॥ बलावलेपदुष्टे त्वं मा दुर्गे गर्वमावह । अन्यासां बलमाश्रित्य युद्ध्यसे चातिमानिनी ॥ १०.३॥ देव्युवाच ॥ १०.४॥ एकैवाहं जगत्यत्र द्वितीया का ममापरा । पश्यैता दुष्ट मय्येव विशन्त्यो मद्विभूतयः ॥ १०.५॥ ततः समस्तास्ता देव्यो ब्रह्माणीप्रमुखा लयम् । तस्या देव्यास्तनौ जग्मुरेकैवासीत्तदाम्बिका ॥ १०.६॥ देव्युवाच ॥ १०.७॥ अहं विभूत्या बहुभिरिह रूपैर्यदास्थिता । तत्संहृतं मयैकैव तिष्ठाम्याजौ स्थिरो भव ॥ १०.८॥ ऋषिरुवाच ॥ १०.९॥ ततः प्रववृते युद्धं देव्याः शुम्भस्य चोभयोः । पश्यतां सर्वदेवानामसुराणां च दारुणम् ॥ १०.१०॥ शरवर्षैः शितैः शस्त्रैस्तथा चास्त्रैः सुदारुणैः । तयोर्युद्धमभूद्भूयः सर्वलोकभयङ्करम् ॥ १०.११॥ दिव्यान्यस्त्राणि शतशो मुमुचे यान्यथाम्बिका । बभञ्ज तानि दैत्येन्द्रस्तत्प्रतीघातकर्तृभिः ॥ १०.१२॥ मुक्तानि तेन चास्त्राणि दिव्यानि परमेश्वरी । बभञ्ज लीलयैवोग्रहुङ्कारोच्चारणादिभिः ॥ १०.१३॥ ततः शरशतैर्देवीमाच्छादयत सोऽसुरः । सापि तत्कुपिता देवी धनुश्चिच्छेद चेषुभिः ॥ १०.१४॥ छिन्ने धनुषि दैत्येन्द्रस्तथा शक्तिमथाददे । चिच्छेद देवी चक्रेण तामप्यस्य करे स्थिताम् ॥ १०.१५॥ ततः खड्गमुपादाय शतचन्द्रं च भानुमत् । अभ्यधा वत तां देवीं दैत्यानामधिपेश्वरः ॥ १०.१६॥ तस्यापतत एवाशु खड्गं चिच्छेद चण्डिका । धनुर्मुक्तैः शितैर्बाणैश्चर्म चार्ककरामलम् । अश्वांश्च पातयामास रथं सारथिना सह ॥ १०.१७॥ हताश्वः स तदा दैत्यश्छिन्नधन्वा विसारथिः । जग्राह मुद्गरं घोरमम्बिकानिधनोद्यतः ॥ १०.१८॥ चिच्छेदापततस्तस्य मुद्गरं निशितैः शरैः । तथापि सोऽभ्यधावत्तां मुष्टिमुद्यम्य वेगवान् ॥ १०.१९॥ स मुष्टिं पातयामास हृदये दैत्यपुङ्गवः । देव्यास्तं चापि सा देवी तलेनोरस्यताडयत् ॥ १०.२०॥ तलप्रहाराभिहतो निपपात महीतले । स दैत्यराजः सहसा पुनरेव तथोत्थितः ॥ १०.२१॥ उत्पत्य च प्रगृह्योच्चैर्देवीं गगनमास्थितः । तत्रापि सा निराधारा युयुधे तेन चण्डिका ॥ १०.२२॥ नियुद्धं खे तदा दैत्यश्चण्डिका च परस्परम् । चक्रतुः प्रथमं सिद्धमुनिविस्मयकारकम् ॥ १०.२३॥ ततो नियुद्धं सुचिरं कृत्वा तेनाम्बिका सह । उत्पाट्य भ्रामयामास चिक्षेप धरणीतले ॥ १०.२४॥ स क्षिप्तो धरणीं प्राप्य मुष्टिमुद्यम्य वेगवान् । अभ्यधावत दुष्टात्मा चण्डिकानिधनेच्छया ॥ १०.२५॥ तमायान्तं ततो देवी सर्वदैत्यजनेश्वरम् । जगत्यां पातयामास भित्त्वा शूलेन वक्षसि ॥ १०.२६॥ स गतासुः पपातोर्व्यां देवी शूलाग्रविक्षतः । चालयन् सकलां पृथ्वीं साब्धिद्वीपां सपर्वताम् ॥ १०.२७॥ ततः प्रसन्नमखिलं हते तस्मिन् दुरात्मनि । जगत्स्वास्थ्यमतीवाप निर्मलं चाभवन्नभः ॥ १०.२८॥ उत्पातमेघाः सोल्का ये प्रागासंस्ते शमं ययुः । सरितो मार्गवाहिन्यस्तथासंस्तत्र पातिते ॥ १०.२९॥ ततो देवगणाः सर्वे हर्षनिर्भरमानसाः । बभूवुर्निहते तस्मिन् गन्धर्वा ललितं जगुः ॥ १०.३०॥ अवादयंस्तथैवान्ये ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ववुः पुण्यास्तथा वाताः सुप्रभोऽभूद्दिवाकरः ॥ १०.३१॥ जज्वलुश्चाग्नयः शान्ताः शान्ता दिग्जनितस्वनाः ॥ १०.३२॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये शुम्भवधो नाम दशमोऽध्यायः ॥ १०॥ ॥ नारायणीस्तुतिर्नामैकादशोऽध्यायः ॥ । ध्यानम् । ॐ बालरविद्युतिमिन्दुकिरीटां तुङ्गकुचां नयनत्रययुक्ताम् । स्मेरमुखीं वरदाङ्कुशपाशाभीतिकरां प्रभजे भुवनेशीम् ॥ ॐ ऋषिरुवाच ॥ ११.१॥ देव्या हते तत्र महासुरेन्द्रे सेन्द्राः सुरा वह्निपुरोगमास्ताम् । कात्यायनीं तुष्टुवुरिष्टलाभाद् विकाशिवक्त्राब्जविकाशिताशाः ॥ ११.२॥ देवि प्रपन्नार्तिहरे प्रसीद प्रसीद मातर्जगतोऽखिलस्य । प्रसीद विश्वेश्वरि पाहि विश्वं त्वमीश्वरी देवि चराचरस्य ॥ ११.३॥ आधारभूता जगतस्त्वमेका महीस्वरूपेण यतः स्थितासि । अपां स्वरूपस्थितया त्वयैत- दाप्यायते कृत्स्नमलङ्घ्यवीर्ये ॥ ११.४॥ त्वं वैष्णवीशक्तिरनन्तवीर्या विश्वस्य बीजं परमासि माया । सम्मोहितं देवि समस्तमेतत् त्वं वै प्रसन्ना भुवि मुक्तिहेतुः ॥ ११.५॥ विद्याः समस्तास्तव देवि भेदाः स्त्रियः समस्ताः सकला जगत्सु । त्वयैकया पूरितमम्बयैतत् का ते स्तुतिः स्तव्यपरापरोक्तिः ॥ ११.६॥ सर्वभूता यदा देवी भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी । त्वं स्तुता स्तुतये का वा भवन्तु परमोक्तयः ॥ ११.७॥ सर्वस्य बुद्धिरूपेण जनस्य हृदि संस्थिते । स्वर्गापवर्गदे देवि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.८॥ कलाकाष्ठादिरूपेण परिणामप्रदायिनि । विश्वस्योपरतौ शक्ते नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.९॥ सर्वमङ्गलमाङ्गल्ये शिवे सर्वार्थसाधिके । शरण्ये त्र्यम्बके गौरि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.१०॥ सृष्टिस्थितिविनाशानां शक्तिभूते सनातनि । गुणाश्रये गुणमये नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.११॥ शरणागतदीनार्तपरित्राणपरायणे । सर्वस्यार्तिहरे देवि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.१२॥ हंसयुक्तविमानस्थे ब्रह्माणीरूपधारिणि । कौशाम्भःक्षरिके देवि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.१३॥ त्रिशूलचन्द्राहिधरे महावृषभवाहिनि । माहेश्वरीस्वरूपेण नारायणि नमोऽस्तुते ॥ ११.१४॥ मयूरकुक्कुटवृते महाशक्तिधरेऽनघे । कौमारीरूपसंस्थाने नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.१५॥ शङ्खचक्रगदाशार्ङ्गगृहीतपरमायुधे । प्रसीद वैष्णवीरूपे नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.१६॥ गृहीतोग्रमहाचक्रे दंष्ट्रोद्धृतवसुन्धरे । वराहरूपिणि शिवे नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.१७॥ नृसिंहरूपेणोग्रेण हन्तुं दैत्यान् कृतोद्यमे । त्रैलोक्यत्राणसहिते नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.१८॥ किरीटिनि महावज्रे सहस्रनयनोज्ज्वले । वृत्रप्राणहरे चैन्द्रि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.१९॥ शिवदूतीस्वरूपेण हतदैत्यमहाबले । घोररूपे महारावे नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.२०॥ दंष्ट्राकरालवदने शिरोमालाविभूषणे । चामुण्डे मुण्डमथने नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.२१॥ लक्ष्मि लज्जे महाविद्ये श्रद्धे पुष्टि स्वधे ध्रुवे । महारात्रि महामाये नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ ११.२२॥ मेधे सरस्वति वरे भूति बाभ्रवि तामसि । नियते त्वं प्रसीदेशे नारायणि नमोऽस्तुते ॥ ११.२३॥ सर्वस्वरूपे सर्वेशे सर्वशक्तिसमन्विते । भयेभ्यस्त्राहि नो देवि दुर्गे देवि नमोऽस्तु ते ॥ ११.२४॥ एतत्ते वदनं सौम्यं लोचनत्रयभूषितम् । पातु नः सर्वभूतेभ्यः कात्यायनि नमोऽस्तु ते ॥ ११.२५॥ ज्वालाकरालमत्युग्रमशेषासुरसूदनम् । त्रिशूलं पातु नो भीतेर्भद्रकालि नमोऽस्तु ते ॥ ११.२६॥ हिनस्ति दैत्यतेजांसि स्वनेनापूर्य या जगत् । सा घण्टा पातु नो देवि पापेभ्यो नः सुतानिव ॥ ११.२७॥ असुरासृग्वसापङ्कचर्चितस्ते करोज्ज्वलः । शुभाय खड्गो भवतु चण्डिके त्वां नता वयम् ॥ ११.२८॥ रोगानशेषानपहंसि तुष्टा रुष्टा तु कामान् सकलानभीष्टान् । त्वामाश्रितानां न विपन्नराणां त्वामाश्रिता ह्याश्रयतां प्रयान्ति ॥ ११.२९॥ एतत्कृतं यत्कदनं त्वयाद्य धर्मद्विषां देवि महासुराणाम् । रूपैरनेकैर्बहुधात्ममूर्तिं कृत्वाम्बिके तत्प्रकरोति कान्या ॥ ११.३०॥ विद्यासु शास्त्रेषु विवेकदीपे- ष्वाद्येषु वाक्येषु च का त्वदन्या । ममत्वगर्तेऽतिमहान्धकारे विभ्रामयत्येतदतीव विश्वम् ॥ ११.३१॥ रक्षांसि यत्रोग्रविषाश्च नागा यत्रारयो दस्युबलानि यत्र । दावानलो यत्र तथाब्धिमध्ये तत्र स्थिता त्वं परिपासि विश्वम् ॥ ११.३२॥ विश्वेश्वरि त्वं परिपासि विश्वं विश्वात्मिका धारयसीह विश्वम् । विश्वेशवन्द्या भवती भवन्ति विश्वाश्रया ये त्वयि भक्तिनम्राः ॥ ११.३३॥ देवि प्रसीद परिपालय नोऽरिभीते- र्नित्यं यथासुरवधादधुनैव सद्यः । पापानि सर्वजगतां प्रशमं नयाशु उत्पातपाकजनितांश्च महोपसर्गान् ॥ ११.३४॥ प्रणतानां प्रसीद त्वं देवि विश्वार्तिहारिणि । त्रैलोक्यवासिनामीड्ये लोकानां वरदा भव ॥ ११.३५॥ देव्युवाच ॥ ११.३६॥ वरदाहं सुरगणा वरं यन्मनसेच्छथ । तं वृणुध्वं प्रयच्छामि जगतामुपकारकम् ॥ ११.३७॥ देवा ऊचुः ॥ ११.३८॥ सर्वाबाधाप्रशमनं त्रैलोक्यस्याखिलेश्वरि । एवमेव त्वया कार्यमस्मद्वैरिविनाशनम् ॥ ११.३९॥ देव्युवाच ॥ ११.४०॥ वैवस्वतेऽन्तरे प्राप्ते अष्टाविंशतिमे युगे । शुम्भो निशुम्भश्चैवान्यावुत्पत्स्येते महासुरौ ॥ ११.४१॥ नन्दगोपगृहे जाता यशोदागर्भसम्भवा । ततस्तौ नाशयिष्यामि विन्ध्याचलनिवासिनी ॥ ११.४२॥ पुनरप्यतिरौद्रेण रूपेण पृथिवीतले । अवतीर्य हनिष्यामि वैप्रचित्तांश्च दानवान् ॥ ११.४३॥ भक्षयन्त्याश्च तानुग्रान् वैप्रचित्तान् महासुरान् । रक्ता दन्ता भविष्यन्ति दाडिमीकुसुमोपमाः ॥ ११.४४॥ ततो मां देवताः स्वर्गे मर्त्यलोके च मानवाः । स्तुवन्तो व्याहरिष्यन्ति सततं रक्तदन्तिकाम् ॥ ११.४५॥ भूयश्च शतवार्षिक्यामनावृष्ट्यामनम्भसि । मुनिभिः संस्मृता भूमौ सम्भविष्याम्ययोनिजा ॥ ११.४६॥ ततः शतेन नेत्राणां निरीक्षिष्याम्यहं मुनीन् । कीर्तयिष्यन्ति मनुजाः शताक्षीमिति मां ततः ॥ ११.४७॥ ततोऽहमखिलं लोकमात्मदेहसमुद्भवैः । भरिष्यामि सुराः शाकैरावृष्टेः प्राणधारकैः ॥ ११.४८॥ शाकम्भरीति विख्यातिं तदा यास्याम्यहं भुवि । तत्रैव च वधिष्यामि दुर्गमाख्यं महासुरम् ॥ ११.४९॥ दुर्गादेवीति विख्यातं तन्मे नाम भविष्यति । पुनश्चाहं यदा भीमं रूपं कृत्वा हिमाचले ॥ ११.५०॥ रक्षांसि भक्षयिष्यामि मुनीनां त्राणकारणात् । तदा मां मुनयः सर्वे स्तोष्यन्त्यानम्रमूर्तयः ॥ ११.५१॥ भीमादेवीति विख्यातं तन्मे नाम भविष्यति । यदारुणाख्यस्त्रैलोक्ये महाबाधां करिष्यति ॥ ११.५२॥ तदाहं भ्रामरं रूपं कृत्वासङ्ख्येयषट्पदम् । त्रैलोक्यस्य हितार्थाय वधिष्यामि महासुरम् ॥ ११.५३॥ भ्रामरीति च मां लोकास्तदा स्तोष्यन्ति सर्वतः । इत्थं यदा यदा बाधा दानवोत्था भविष्यति ॥ ११.५४॥ तदा तदावतीर्याहं करिष्याम्यरिसङ्क्षयम् ॥ ११.५५॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये नारायणीस्तुतिर्नामैकादशोऽध्यायः ॥ ११॥ उवाच ४, अर्धश्लोकः १, श्लोकाः ५०, एवमादितः ॥ ६३०॥ ॥ १२. भगवती वाक्यं द्वादशोऽध्यायः ॥ । ध्यानम् । ॐ विद्युद्धामसमप्रभां मृगपतिस्कन्धस्थितां भीषणां कन्याभिः करवाळखेटविलसधस्ताभिरासेविताम् । हस्तैश्चक्रगदासिखेटविशिखांश्चापं गुणं तर्जनीं बिभ्राणामनलात्मिकां शशिधरां दुर्गां त्रिनेत्रां भजे ॥ ॐ देव्युवाच ॥ १२.१॥ एभिः स्तवैश्च मां नित्यं स्तोष्यते यः समाहितः । तस्याहं सकलां बाधां शमयिष्याम्यसंशयम् ॥ १२.२॥ मधुकैटभनाशं च महिषासुरघातनम् । कीर्तयिष्यन्ति ये तद्वद्वधं शुम्भनिशुम्भयोः ॥ १२.३॥ अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां चैकचेतसः । श्रोष्यन्ति चैव ये भक्त्या मम माहात्म्यमुत्तमम् ॥ १२.४॥ न तेषां दुष्कृतं किञ्चिद्दुष्कृतोत्था न चापदः । भविष्यति न दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् ॥ १२.५॥ शत्रुभ्यो न भयं तस्य दस्युतो वा न राजतः । न शस्त्रानलतोयौघात् कदाचित् सम्भविष्यति ॥ १२.६॥ तस्मान्ममैतन्माहात्म्यं पठितव्यं समाहितैः । श्रोतव्यं च सदा भक्त्या परं स्वस्त्ययनं महत् ॥ १२.७॥ उपसर्गानशेषांस्तु महामारीसमुद्भवान् । तथा त्रिविधमुत्पातं माहात्म्यं शमयेन्मम ॥ १२.८॥ यत्रैतत्पठ्यते सम्यङ्नित्यमायतने मम । सदा न तद्विमोक्ष्यामि सान्निध्यं तत्र मे स्थितम् ॥ १२.९॥ बलिप्रदाने पूजायामग्निकार्ये महोत्सवे । सर्वं ममैतन्माहात्म्यम् उच्चार्यं श्राव्यमेव च ॥ १२.१०॥ जानताजानता वापि बलिपूजां यथा कृताम् । प्रतीक्षिष्याम्यहं प्रीत्या वह्निहोमं तथाकृतम् ॥ १२.११॥ शरत्काले महापूजा क्रियते या च वार्षिकी । तस्यां ममैतन्माहात्म्यं श्रुत्वा भक्तिसमन्वितः ॥ १२.१२॥ सर्वाबाधाविनिर्मुक्तो धनधान्यसमन्वितः । मनुष्यो मत्प्रसादेन भविष्यति न संशयः ॥ १२.१३॥ श्रुत्वा ममैतन्माहात्म्यं तथा चोत्पत्तयः शुभाः । पराक्रमं च युद्धेषु जायते निर्भयः पुमान् ॥ १२.१४॥ रिपवः सङ्क्षयं यान्ति कल्याणं चोपपद्यते । नन्दते च कुलं पुंसां माहात्म्यं मम श‍ृण्वताम् ॥ १२.१५॥ शान्तिकर्मणि सर्वत्र तथा दुःस्वप्नदर्शने । ग्रहपीडासु चोग्रासु माहात्म्यं श‍ृणुयान्मम ॥ १२.१६॥ उपसर्गाः शमं यान्ति ग्रहपीडाश्च दारुणाः । दुःस्वप्नं च नृभिर्दृष्टं सुस्वप्नमुपजायते ॥ १२.१७॥ बालग्रहाभिभूतानां बालानां शान्तिकारकम् । सङ्घातभेदे च नृणां मैत्रीकरणमुत्तमम् ॥ १२.१८॥ दुर्वृत्तानामशेषाणां बलहानिकरं परम् । रक्षोभूतपिशाचानां पठनादेव नाशनम् ॥ १२.१९॥ सर्वं ममैतन्माहात्म्यं मम सन्निधिकारकम् । पशुपुष्पार्घ्यधूपैश्च गन्धदीपैस्तथोत्तमैः ॥ १२.२०॥ विप्राणां भोजनैर्होमैः प्रोक्षणीयैरहर्निशम् । अन्यैश्च विविधैर्भोगैः प्रदानैर्वत्सरेण या ॥ १२.२१॥ प्रीतिर्मे क्रियते सास्मिन् सकृदुच्चरिते श्रुते । श्रुतं हरति पापानि तथारोग्यं प्रयच्छति ॥ १२.२२॥ रक्षां करोति भूतेभ्यो जन्मनां कीर्तनं मम । युद्धेषु चरितं यन्मे दुष्टदैत्यनिबर्हणम् ॥ १२.२३॥ तस्मिञ्छ्रुते वैरिकृतं भयं पुंसां न जायते । युष्माभिः स्तुतयो याश्च याश्च ब्रह्मर्षिभिः कृताः ॥ १२.२४॥ ब्रह्मणा च कृतास्तास्तु प्रयच्छन्तु शुभां मतिम् । अरण्ये प्रान्तरे वापि दावाग्निपरिवारितः ॥ १२.२५॥ दस्युभिर्वा वृतः शून्ये गृहीतो वापि शत्रुभिः । सिंहव्याघ्रानुयातो वा वने वा वनहस्तिभिः ॥ १२.२६॥ राज्ञा क्रुद्धेन चाज्ञप्तो वध्यो बन्धगतोऽपि वा । आघूर्णितो वा वातेन स्थितः पोते महार्णवे ॥ १२.२७॥ पतत्सु चापि शस्त्रेषु सङ्ग्रामे भृशदारुणे । सर्वाबाधासु घोरासु वेदनाभ्यर्दितोऽपि वा ॥ १२.२८॥ स्मरन् ममैतच्चरितं नरो मुच्येत सङ्कटात् । मम प्रभावात्सिंहाद्या दस्यवो वैरिणस्तथा ॥ १२.२९॥ दूरादेव पलायन्ते स्मरतश्चरितं मम ॥ १२.३०॥ ऋषिरुवाच ॥ १२.३१॥ इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका चण्डविक्रमा ॥ १२.३२॥ पश्यतां सर्वदेवानां तत्रैवान्तरधीयत । तेऽपि देवा निरातङ्काः स्वाधिकारान्यथा पुरा ॥ १२.३३॥ यज्ञभागभुजः सर्वे चक्रुर्विनिहतारयः । दैत्याश्च देव्या निहते शुम्भे देवरिपौ युधि ॥ १२.३४॥ जगद्विध्वंसके तस्मिन् महोग्रेऽतुलविक्रमे । निशुम्भे च महावीर्ये शेषाः पातालमाययुः ॥ १२.३५॥ एवं भगवती देवी सा नित्यापि पुनः पुनः । सम्भूय कुरुते भूप जगतः परिपालनम् ॥ १२.३६॥ तयैतन्मोह्यते विश्वं सैव विश्वं प्रसूयते । सा याचिता च विज्ञानं तुष्टा ऋद्धिं प्रयच्छति ॥ १२.३७॥ व्याप्तं तयैतत्सकलं ब्रह्माण्डं मनुजेश्वर । महादेव्या महाकाली महामारीस्वरूपया ॥ १२.३८॥ सैव काले महामारी सैव सृष्टिर्भवत्यजा । स्थितिं करोति भूतानां सैव काले सनातनी ॥ १२.३९॥ भवकाले नृणां सैव लक्ष्मीर्वृद्धिप्रदा गृहे । सैवाभावे तथालक्ष्मीर्विनाशायोपजायते ॥ १२.४०॥ स्तुता सम्पूजिता पुष्पैर्गन्धधूपादिभिस्तथा । ददाति वित्तं पुत्रांश्च मतिं धर्मे गतिं शुभाम् ॥ १२.४१॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये भगवती वाक्यं द्वादशोऽध्यायः ॥ १२॥ उवाच २, अर्धश्लोकौ २, श्लोकाः ३७, एवमादितः ॥ ६७१॥ ॥ १३. सुरथवैश्ययोर्वरप्रदानं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥ । ध्यानम् । ॐ बालार्कमण्डलाभासां चतुर्बाहुं त्रिलोचनाम् । पाशाङ्कुशवराभीतिर्धारयन्तीं शिवां भजे ॥ ॐ ऋषिरुवाच ॥ १३.१॥ एतत्ते कथितं भूप देवीमाहात्म्यमुत्तमम् । एवं प्रभावा सा देवी ययेदं धार्यते जगत् ॥ १३.२॥ विद्या तथैव क्रियते भगवद्विष्णुमायया । तया त्वमेष वैश्यश्च तथैवान्ये विवेकिनः ॥ १३.३॥ मोह्यन्ते मोहिताश्चैव मोहमेष्यन्ति चापरे । तामुपैहि महाराज शरणं परमेश्वरीम् ॥ १३.४॥ आराधिता सैव नृणां भोगस्वर्गापवर्गदा ॥ १३.५॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ १३.६॥ इति तस्य वचः श्रुत्वा सुरथः स नराधिपः ॥ १३.७॥ प्रणिपत्य महाभागं तमृषिं संशितव्रतम् । निर्विण्णोऽतिममत्वेन राज्यापहरणेन च ॥ १३.८॥ जगाम सद्यस्तपसे स च वैश्यो महामुने । सन्दर्शनार्थमम्बाया नदीपुलिनमास्थितः ॥ १३.९॥ स च वैश्यस्तपस्तेपे देवीसूक्तं परं जपन् । तौ तस्मिन् पुलिने देव्याः कृत्वा मूर्तिं महीमयीम् ॥ १३.१०॥ अर्हणां चक्रतुस्तस्याः पुष्पधूपाग्नितर्पणैः । निराहारौ यतात्मानौ तन्मनस्कौ समाहितौ ॥ १३.११॥ ददतुस्तौ बलिं चैव निजगात्रासृगुक्षितम् । एवं समाराधयतोस्त्रिभिर्वर्षैर्यतात्मनोः ॥ १३.१२॥ परितुष्टा जगद्धात्री प्रत्यक्षं प्राह चण्डिका ॥ १३.१३॥ देव्युवाच ॥ १३.१४॥ यत्प्रार्थ्यते त्वया भूप त्वया च कुलनन्दन । मत्तस्तत्प्राप्यतां सर्वं परितुष्टा ददामिते ॥ १३.१५॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ १३.१६॥ ततो वव्रे नृपो राज्यमविभ्रंश्यन्यजन्मनि । अत्रैव च निजं राज्यं हतशत्रुबलं बलात् ॥ १३.१७॥ सोऽपि वैश्यस्ततो ज्ञानं वव्रे निर्विण्णमानसः । ममेत्यहमिति प्राज्ञः सङ्गविच्युतिकारकम् ॥ १३.१८॥ देव्युवाच ॥ १३.१९॥ स्वल्पैरहोभिर्नृपते स्वं राज्यं प्राप्स्यते भवान् ॥ १३.२०॥ हत्वा रिपूनस्खलितं तव तत्र भविष्यति ॥ १३.२१॥ मृतश्च भूयः सम्प्राप्य जन्म देवाद्विवस्वतः ॥ १३.२२॥ सावर्णिको मनुर्नाम भवान्भुवि भविष्यति ॥ १३.२३॥ वैश्यवर्य त्वया यश्च वरोऽस्मत्तोऽभिवाञ्छितः ॥ १३.२४॥ तं प्रयच्छामि संसिद्ध्यै तव ज्ञानं भविष्यति ॥ १३.२५॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ १३.२६॥ इति दत्त्वा तयोर्देवी यथाभिलषितं वरम् ॥ १३.२७॥ बभूवान्तर्हिता सद्यो भक्त्या ताभ्यामभिष्टुता । एवं देव्या वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः ॥ १३.२८॥ सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः ॥ १३.२९॥ एवं देव्या वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः । सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः ॥ क्लीं ॐ ॥ ॥ स्वस्ति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये सुरथवैश्ययोर्वरप्रदानं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥ १३॥ उवाच ६, अर्धश्लोकाः ११, श्लोकाः १२, एवमादितः ॥ ७००॥ समस्ता उवाचमन्त्राः ५७, अर्धश्लोकाः ४२, श्लोकाः ५३५, अवदानानि ६६ ॥ ॥ श्रीसप्तशतीदेवीमाहात्म्यं समाप्तम् ॥ ॥ ॐ तत् सत् ॐ ॥ ॥ अथ अपराधक्षमापणस्तोत्रम् ॥ ॐ अपराधशतं कृत्वा जगदम्बेति चोच्चरेत् । यां गतिं समवाप्नोति न तां ब्रह्मादयः सुराः ॥ १॥ सापराधोऽस्मि शरणं प्राप्तस्त्वां जगदम्बिके । इदानीमनुकम्प्योऽहं यथेच्छसि तथा कुरु ॥ २॥ अज्ञानाद्विस्मृतेर्भ्रान्त्या यन्न्यूनमधिकं कृतम् । तत्सर्वं क्षम्यतां देवि प्रसीद परमेश्वरि ॥ ३॥ कामेश्वरि जगन्मातः सच्चिदानन्दविग्रहे । गृहाणार्चामिमां प्रीत्या प्रसीद परमेश्वरि ॥ ४॥ सर्वरूपमयी देवी सर्वं देवीमयं जगत् । अतोऽहं विश्वरूपां त्वां नमामि परमेश्वरीम् ॥ ५॥ यदक्षरं परिभ्रष्टं मात्राहीनञ्च यद्भवेत् । पूर्णं भवतु तत् सर्वं त्वत्प्रसादान्महेश्वरि ॥ ६॥ यदत्र पाठे जगदम्बिके मया विसर्गबिन्द्वक्षरहीनमीरितम् । तदस्तु सम्पूर्णतमं प्रसादतः सङ्कल्पसिद्धिश्च सदैव जायताम् ॥ ७॥ यन्मात्राबिन्दुबिन्दुद्वितयपदपदद्वन्द्ववर्णादिहीनं भक्त्याभक्त्यानुपूर्वं प्रसभकृतिवशात् व्यक्तमव्यक्तमम्ब । मोहादज्ञानतो वा पठितमपठितं साम्प्रतं ते स्तवेऽस्मिन् तत् सर्वं साङ्गमास्तां भगवति वरदे त्वत्प्रसादात् प्रसीद ॥ ८॥ प्रसीद भगवत्यम्ब प्रसीद भक्तवत्सले । प्रसादं कुरु मे देवि दुर्गे देवि नमोऽस्तु ते ॥ ९॥ ॥ इति अपराधक्षमापणस्तोत्रं समाप्तम् ॥ ॥ अथ देवीसूक्तम् ॥ ॐ अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यह- मादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणोभा बिभर्म्यह- मिन्द्राग्नी अहमश्विनोभा ॥ १॥ अहं सोममाहनसं बिभर्म्यहं त्वष्टारमुत पूषणं भगम् । अहं दधामि द्रविणं हविष्मते सुप्राव्ये यजमानाय सुन्वते ॥ २॥ अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनां चिकितुषी प्रथमा यज्ञियानाम् । तां मा देवा व्यदधुः पुरुत्रा भूरिस्थात्रां भूर्यावेशयन्तीम् ॥ ३॥ मया सो अन्नमत्ति यो विपश्यति यः प्राणिति य ईं श‍ृणोत्युक्तम् । अमन्तवो मां त उपक्षियन्ति श्रुधि श्रुत श्रद्धिवं ते वदामि ॥ ४॥ अहमेव स्वयमिदं वदामि जुष्टं देवेभिरुत मानुषेभिः । यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम् ॥ ५॥ अहं रुद्राय धनुरा तनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ । अहं जनाय समदं कृणोम्यहं द्यावापृथिवी आ विवेश ॥ ६॥ अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । ततो वि तिष्ठे भुवनानु विश्वो- तामूं द्यां वर्ष्मणोप स्पृशामि ॥ ७॥ अहमेव वात इव प्र वाम्या- रभमाणा भुवनानि विश्वा । परो दिवा पर एना पृथिव्यै- तावती महिना सं बभूव ॥ ८॥ ॥ इति ऋग्वेदोक्तं देवीसूक्तं समाप्तम् ॥ ॥ ॐ तत् सत् ॐ ॥ Encoded by Smt. K. Shankaran and reencoded by Kirk Wortman kirkwort@hotmail.com Proofread by Sunder Hattangadi and Kirk Wortman kirkwort@hotmail.com % Text title : Devi Mahatmyam / Durga Saptashati % File name : durga700.itx % itxtitle : devI mAhAtmyam athavA durgAsaptashatI % engtitle : devI mAhAtmyam or durgAsaptashatI % Category : devii, durgA, shatI, devI, saptashatI % Location : doc_devii % Sublocation : devii % SubDeity : durgA % Texttype : pramukha % Language : Sanskrit % Subject : religious % Transliterated by : K. Shankaran, Kirk Wortman, Dhruba Chakroborty, Ahto Jarve % Proofread by : Sunder Hattangadi, Kirk Wortman (kirkwort at hotmail.com) % Description-comments : 700 shlokas regarding devi durga % Indexextra : (1, 2, Bengali chanting, meanings, Sanskrit bhAShya, audio, Italian and English, English, Compilation, Tamil, mArakeNDeya purANa) % Latest update : February 26, 2024 % Site access : https://sanskritdocuments.org

devī māhātmyam vā durgāsaptaśatī || devī māhātmyam || || śrī || || śrīcaṇḍikādhyānam || oṃ bandhūkakusumābhāsāṃ pañcamuṇḍādhivāsinīm | sphuraccandrakalāratnamukuṭāṃ muṇḍamālinīm || trinetrāṃ raktavasanāṃ pīnonnataghaṭastanīm | pustakaṃ cākṣamālāṃ ca varaṃ cābhayakaṃ kramāt || dadhatīṃ saṃsmarennityamuttarāmnāyamānitām | athavā yā caṇḍī madhukaiṭabhādidaityadalanī yā māhiṣonmūlinī yā dhūmrekṣaṇacaṇḍamuṇḍamathanī yā raktabījāśanī | śaktiḥ śumbhaniśumbhadaityadalanī yā siddhidātrī parā sā devī navakoṭimūrtisahitā māṃ pātu viśveśvarī || || atha argalāstotram || oṃ asya śrīargalāstotramantrasya viṣṇurṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīmahālakṣmīrdevatā, śrījagadambāprītaye saptaśatipāṭhāṅgatvena jape viniyogaḥ | oṃ namaścaṇḍikāyai | mārkaṇḍeya uvāca | oṃ jaya tvaṃ devi cāmuṇḍe jaya bhūtāpahāriṇi | jaya sarvagate devi kālarātri namo'stu te || 1|| jayantī maṅgalā kālī bhadrakālī kapālinī | durgā śivā kṣamā dhātrī svāhā svadhā namo'stu te || 2|| madhukaiṭabhavidhvaṃsi vidhātṛvarade namaḥ | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 3|| mahiṣāsuranirnāśi bhaktānāṃ sukhade namaḥ | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 4|| dhūmranetravadhe devi dharmakāmārthadāyini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 5|| raktabījavadhe devi caṇḍamuṇḍavināśini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 6|| niśumbhaśumbhanirnāśi trailokyaśubhade namaḥ | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 7|| vanditāṅghriyuge devi sarvasaubhāgyadāyini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 8|| acintyarūpacarite sarvaśatruvināśini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 9|| natebhyaḥ sarvadā bhaktyā cāparṇe duritāpahe | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 10|| stuvadbhyo bhaktipūrvaṃ tvāṃ caṇḍike vyādhināśini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 11|| caṇḍike satataṃ yuddhe jayanti pāpanāśini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 12|| dehi saubhāgyamārogyaṃ dehi devi paraṃ sukham | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 13|| vidhehi devi kalyāṇaṃ vidhehi vipulāṃ śriyam | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 14|| vidhehi dviṣatāṃ nāśaṃ vidhehi balamuccakaiḥ | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 15|| surāsuraśiroratnanighṛṣṭacaraṇe'mbike | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 16|| vidyāvantaṃ yaśasvantaṃ lakṣmīvantañca māṃ kuru | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 17|| devi pracaṇḍadordaṇḍadaityadarpaniṣūdini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 18|| pracaṇḍadaityadarpaghne caṇḍike praṇatāya me | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 19|| caturbhuje caturvaktrasaṃstute parameśvari | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 20|| kṛṣṇena saṃstute devi śaśvadbhaktyā sadāmbike | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 21|| himācalasutānāthasaṃstute parameśvari | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 22|| indrāṇīpatisadbhāvapūjite parameśvari | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 23|| devi bhaktajanoddāmadattānandodaye'mbike | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 24|| bhāryāṃ manoramāṃ dehi manovṛttānusāriṇīm | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 25|| tāriṇi durgasaṃsārasāgarasyācalodbhave | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi || 26|| idaṃ stotraṃ paṭhitvā tu mahāstotraṃ paṭhennaraḥ | saptaśatīṃ samārādhya varamāpnoti durlabham || 27|| || iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe argalāstotraṃ samāptam || || atha kīlakastotram || oṃ asya śrīkīlakamantrasya śivaṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīmahāsarasvatī devatā, śrījagadambāprītyarthaṃ saptaśatīpāṭhāṅgatvena jape viniyogaḥ | oṃ namaścaṇḍikāyai | mārkaṇḍeya uvāca | oṃ viśuddhajñānadehāya trivedīdivyacakṣuṣe | śreyaḥprāptinimittāya namaḥ somārdhadhāriṇe || 1|| sarvametadvijānīyānmantrāṇāmapi kīlakam | so'pi kṣemamavāpnoti satataṃ japyatatparaḥ || 2|| siddhyantyuccāṭanādīni karmāṇi sakalānyapi | etena stuvatāṃ devīṃ stotravṛndena bhaktitaḥ || 3|| na mantro nauṣadhaṃ tasya na kiñcidapi vidyate | vinā japyena siddhyettu sarvamuccāṭanādikam || 4|| samagrāṇyapi setsyanti lokaśaṅkāmimāṃ haraḥ | kṛtvā nimantrayāmāsa sarvamevamidaṃ śubham || 5|| stotraṃ vai caṇḍikāyāstu tacca guhyaṃ cakāra saḥ | samāpnoti sa puṇyena tāṃ yathāvannimantraṇām || 6|| so'pi kṣemamavāpnoti sarvameva na saṃśayaḥ | kṛṣṇāyāṃ vā caturdaśyāmaṣṭamyāṃ vā samāhitaḥ || 7|| dadāti pratigṛhṇāti nānyathaiṣā prasīdati | itthaṃ rūpeṇa kīlena mahādevena kīlitam || 8|| yo niṣkīlāṃ vidhāyaināṃ caṇḍīṃ japati nityaśaḥ | sa siddhaḥ sa gaṇaḥ so'tha gandharvo jāyate dhruvam || 9|| na caivāpāṭavaṃ tasya bhayaṃ kvāpi na jāyate | nāpamṛtyuvaśaṃ yāti mṛte ca mokṣamāpnuyāt || 10|| jñātvā prārabhya kurvīta hyakurvāṇo vinaśyati | tato jñātvaiva sampūrṇamidaṃ prārabhyate budhaiḥ || 11|| saubhāgyādi ca yatkiñcid dṛśyate lalanājane | tatsarvaṃ tatprasādena tena japyamidaṃ śubham || 12|| śanaistu japyamāne'smin stotre sampattiruccakaiḥ | bhavatyeva samagrāpi tataḥ prārabhyameva tat || 13|| aiśvaryaṃ tatprasādena saubhāgyārogyameva ca | śatruhāniḥ paro mokṣaḥ stūyate sā na kiṃ janaiḥ || 14|| caṇḍikāṃ hṛdayenāpi yaḥ smaret satataṃ naraḥ | hṛdyaṃ kāmamavāpnoti hṛdi devī sadā vaset || 15|| agrato'muṃ mahādevakṛtaṃ kīlakavāraṇam | niṣkīlañca tathā kṛtvā paṭhitavyaṃ samāhitaiḥ || 16|| || iti śrībhagavatyāḥ kīlakastotraṃ samāptam || || atha devī kavacam || asya śrīcaṇḍīkavacasya brahmā ṛṣiḥ , anuṣṭup chandaḥ , cāmuṇḍā devatā , aṅganyāsoktamātaro bījam , digbandhadevatāstatvam , śrījagadambāprītyarthe jape viniyogaḥ | oṃ namaścaṇḍikāyai | mārkaṇḍeya uvāca | oṃ yadguhyaṃ paramaṃ loke sarvarakṣākaraṃ nṛṇām | yanna kasyacidākhyātaṃ tanme brūhi pitāmaha || 1|| brahmovāca | asti guhyatamaṃ vipra sarvabhūtopakārakam | devyāstu kavacaṃ puṇyaṃ tacchṛṇuṣva mahāmune || 2|| prathamaṃ śailaputrīti dvitīyaṃ brahmacāriṇī | tṛtīyaṃ candraghaṇṭeti kūṣmāṇḍeti caturthakam || 3|| pañcamaṃ skandamāteti ṣaṣṭhaṃ kātyāyanī tathā | saptamaṃ kālarātriśca mahāgaurīti cāṣṭamam || 4|| navamaṃ siddhidātrī ca navadurgāḥ prakīrtitāḥ | uktānyetāni nāmāni brahmaṇaiva mahātmanā || 5|| agninā dahyamānāstu śatrumadhyagatā raṇe | viṣame durgame caiva bhayārtāḥ śaraṇaṃ gatāḥ || 6| na teṣāṃ jāyate kiñcidaśubhaṃ raṇasaṅkaṭe | āpadaṃ na ca paśyanti śokaduḥkhabhayaṅkarīm || 7|| yaistu bhaktyā smṛtā nityaṃ teṣāṃ vṛddhiḥ prajāyate | ye tvāṃ smaranti deveśi rakṣasi tānna saṃśayaḥ || 8|| pretasaṃsthā tu cāmuṇḍā vārāhī mahiṣāsanā | aindrī gajasamārūḍhā vaiṣṇavī garuḍāsanā || 9|| nārasiṃhī mahāvīryā śivadūtī mahābalā | māheśvarī vṛṣārūḍhā kaumārī śikhivāhanā || 10|| lakṣmīḥ padmāsanā devī padmahastā haripriyā | śvetarūpadharā devī īśvarī vṛṣavāhanā || 11|| brāhmī haṃsasamārūḍhā sarvābharaṇabhūṣitā | ityetā mātaraḥ sarvāḥ sarvayogasamanvitāḥ || 12|| nānābharaṇaśobhāḍhyā nānāratnopaśobhitāḥ | śraiṣṭhaiśca mauktikaiḥ sarvā divyahārapralambibhiḥ || 13|| indranīlairmahānīlaiḥ padmarāgaiḥ suśobhanaiḥ | dṛśyante rathamārūḍhā devyaḥ krodhasamākulāḥ || 14|| śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ śaktiṃ halaṃ ca musalāyudham | kheṭakaṃ tomaraṃ caiva paraśuṃ pāśameva ca || 15|| kuntāyudhaṃ triśūlaṃ ca śārṅgamāyudhamuttamam | daityānāṃ dehanāśāya bhaktānāmabhayāya ca || 16|| dhārayantyāyudhānītthaṃ devānāṃ ca hitāya vai | namaste'stu mahāraudre mahāghoraparākrame || 17|| mahābale mahotsāhe mahābhayavināśini | trāhi māṃ devi duṣprekṣye śatrūṇāṃ bhayavardhini || 18|| prācyāṃ rakṣatu māmaindrī āgneyyāmagnidevatā | dakṣiṇe'vatu vārāhī nairṛtyāṃ khaḍgadhāriṇī || 19|| pratīcyāṃ vāruṇī rakṣedvāyavyāṃ mṛgavāhinī | udīcyāṃ pātu kauberī īśānyāṃ śūladhāriṇī || 20|| ūrdhvaṃ brahmāṇī me rakṣedadhastādvaiṣṇavī tathā | evaṃ daśa diśo rakṣeccāmuṇḍā śavavāhanā || 21|| jayā māmagrataḥ pātu vijayā pātu pṛṣṭhataḥ | ajitā vāmapārśve tu dakṣiṇe cāparājitā || 22|| śikhāṃ me dyotinī rakṣedumā mūrdhni vyavasthitā | mālādharī lalāṭe ca bhruvau rakṣedyaśasvinī || 23|| netrayościtranetrā ca yamaghaṇṭā tu pārśvake | trinetrā ca triśūlena bhruvormadhye ca caṇḍikā || 24|| śaṅkhinī cakṣuṣormadhye śrotrayordvāravāsinī | kapolau kālikā rakṣet karṇamūle tu śaṅkarī || 25|| nāsikāyāṃ sugandhā ca uttaroṣṭhe ca carcikā | adhare cāmṛtābālā jihvāyāṃ ca sarasvatī || 26|| dantān rakṣatu kaumārī kaṇṭhadeśe tu caṇḍikā | ghaṇṭikāṃ citraghaṇṭā ca mahāmāyā ca tāluke || 27|| kāmākṣī cibukaṃ rakṣedvācaṃ me sarvamaṅgalā | grīvāyāṃ bhadrakālī ca pṛṣṭhavaṃśe dhanurdharī || 28|| nīlagrīvā bahiḥ kaṇṭhe nalikāṃ nalakūbarī | skandhayoḥ khaḍginī rakṣed bāhū me vajradhāriṇī || 29|| hastayordaṇḍinī rakṣedambikā cāṅgulīṣu ca | nakhāñchūleśvarī rakṣet kukṣau rakṣennareśvarī || 30|| stanau rakṣenmahādevī manaḥśokavināśinī | hṛdaye lalitā devī udare śūladhāriṇī || 31|| nābhau ca kāminī rakṣed guhyaṃ guhyeśvarī tathā | meḍhraṃ rakṣatu durgandhā pāyuṃ me guhyavāhinī || 32|| kaṭyāṃ bhagavatī rakṣedūrū me meghavāhanā | jaṅghe mahābalā rakṣet jānū mādhavanāyikā || 33|| gulphayornārasiṃhī ca pādapṛṣṭhe tu kauśikī | pādāṅgulīḥ śrīdharī ca talaṃ pātālavāsinī || 34|| nakhān daṃṣṭrakarālī ca keśāṃścaivordhvakeśinī | romakūpeṣu kaumārī tvacaṃ yogīśvarī tathā || 35|| raktamajjāvasāmāṃsānyasthimedāṃsi pārvatī | antrāṇi kālarātriśca pittaṃ ca mukuṭeśvarī || 36|| padmāvatī padmakośe kaphe cūḍāmaṇistathā | jvālāmukhī nakhajvālāmabhedyā sarvasandhiṣu || 37|| śukraṃ brahmāṇī me rakṣecchāyāṃ chatreśvarī tathā | ahaṅkāraṃ mano buddhiṃ rakṣenme dharmadhāriṇī || 38|| prāṇāpānau tathā vyānamudānaṃ ca samānakam | vajrahastā ca me rakṣet prāṇān kalyāṇaśobhanā || 39|| rase rūpe ca gandhe ca śabde sparśe ca yoginī | sattvaṃ rajastamaścaiva rakṣennārāyaṇī sadā || 40|| āyū rakṣatu vārāhī dharmaṃ rakṣatu pārvatī | yaśaḥ kīrtiṃ ca lakṣmīṃ ca sadā rakṣatu vaiṣṇavī || 41|| gotramindrāṇī me rakṣet paśūn rakṣecca caṇḍikā | putrān rakṣenmahālakṣmīrbhāryāṃ rakṣatu bhairavī || 42|| dhaneśvarī dhanaṃ rakṣet kaumārī kanyakāṃ tathā | panthānaṃ supathā rakṣenmārgaṃ kṣemaṅkarī tathā || 43|| rājadvāre mahālakṣmīrvijayā satata sthitā | rakṣāhīnaṃ tu yat sthānaṃ varjitaṃ kavacena tu || 44|| tatsarvaṃ rakṣa me devi jayantī pāpanāśinī | sarvarakṣākaraṃ puṇyaṃ kavacaṃ sarvadā japet || 45|| idaṃ rahasyaṃ viprarṣe bhaktyā tava mayoditam | pādamekaṃ na gacchet tu yadīcchecchubhamātmanaḥ || 46|| kavacenāvṛto nityaṃ yatra yatraiva gacchati | tatra tatrārthalābhaśva vijayaḥ sārvakālikaḥ || 47|| yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam | paramaiśvaryamatulaṃ prāpsyate bhūtale pumān || 48|| nirbhayo jāyate martyaḥ saṅgrāmeṣvaparājitaḥ | trailokye tu bhavetpūjyaḥ kavacenāvṛtaḥ pumān || 49|| idaṃ tu devyāḥ kavacaṃ devānāmapi durlabham | yaḥ paṭhetprayato nityaṃ trisandhyaṃ śraddhayānvitaḥ || 50|| daivīkalā bhavettasya trailokye cāparājitaḥ | jīvedvarṣaśataṃ sāgramapamṛtyuvivarjitaḥ || 51|| naśyanti vyādhayaḥ sarve lūtāvisphoṭakādayaḥ | sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva kṛtrimaṃ caiva yadviṣam || 52|| abhicārāṇi sarvāṇi mantrayantrāṇi bhūtale | bhūcarāḥ khecarāścaiva kulajāścaupadeśikāḥ || 53|| sahajā kulajā mālā ḍākinī śākinī tathā | antarikṣacarā ghorā ḍākinyaśca mahāravāḥ || 54|| grahabhūtapiśācāśca yakṣagandharvarākṣasāḥ | brahmarākṣasavetālāḥ kūṣmāṇḍā bhairavādayaḥ || 55|| naśyanti darśanāttasya kavacenāvṛto hi yaḥ | mānonnatirbhavedrājñastejovṛddhiḥ parā bhavet || 56|| yaśovṛddhirbhavet puṃsāṃ kīrtivṛddhiśca jāyate | tasmāt japet sadā bhaktaḥ kavacaṃ kāmadaṃ mune || 57|| japet saptaśatīṃ caṇḍīṃ kṛtvā tu kavacaṃ purā | nirvighnena bhavet siddhiścaṇḍījapasamudbhavā || 58|| yāvadbhūmaṇḍalaṃ dhatte saśailavanakānanam | tāvattiṣṭhati medinyāṃ santatiḥ putrapautrikī || 59|| dehānte paramaṃ sthānaṃ surairapi sudurlabham | prāpnoti puruṣo nityaṃ mahāmāyāprasādataḥ || 60|| tatra gacchati gatvāsau punaścāgamanaṃ nahi | labhate paramaṃ sthānaṃ śivena samatāṃ vrajet || 61|| || iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe hariharabrahmaviracitaṃ devīkavacaṃ samāptam || || devī māhātmyam || % || śrīdurgāyai namaḥ || || atha śrīdurgāsaptaśatī || || 1. madhukaiṭabhavadho nāma prathamo'dhyāyaḥ || viniyogaḥ asya śrī prathamacaritrasya | brahmā ṛṣiḥ | mahākālī devatā | gāyatrī chandaḥ | nandā śaktiḥ | raktadantikā bījam | agnistattvam | ṛgvedaḥ svarūpam | śrīmahākālīprītyarthe prathamacaritrajape viniyogaḥ | | dhyānam | oṃ khaḍgaṃ cakragadeṣucāpaparighāñchūlaṃ bhuśuṇḍīṃ śiraḥ śaṅkhaṃ sandadhatīṃ karaistrinayanāṃ sarvāṅgabhūṣāvṛtām | nīlāśmadyutimāsyapādadaśakāṃ seve mahākālikāṃ yāmastautsvapite harau kamalajo hantuṃ madhuṃ kaiṭabham || oṃ namaścaṇḍikāyai || oṃ aiṃ mārkaṇḍeya uvāca || 1.1|| sāvarṇiḥ sūryatanayo yo manuḥ kathyate'ṣṭamaḥ | niśāmaya tadutpattiṃ vistarādgadato mama || 1.2|| mahāmāyānubhāvena yathā manvantarādhipaḥ | sa babhūva mahābhāgaḥ sāvarṇistanayo raveḥ || 1.3|| svārociṣe'ntare pūrvaṃ caitravaṃśasamudbhavaḥ | suratho nāma rājābhūtsamaste kṣitimaṇḍale || 1.4|| tasya pālayataḥ samyak prajāḥ putrānivaurasān | babhūvuḥ śatravo bhūpāḥ kolāvidhvaṃsinastadā || 1.5|| tasya tairabhavad yuddhamatiprabaladaṇḍinaḥ | nyūnairapi sa tairyuddhe kolāvidhvaṃsibhirjitaḥ || 1.6|| tataḥ svapuramāyāto nijadeśādhipo'bhavat | ākrāntaḥ sa mahābhāgastaistadā prabalāribhiḥ || 1.7|| amātyairbalibhirduṣṭairdurbalasya durātmabhiḥ | kośo balaṃ cāpahṛtaṃ tatrāpi svapure tataḥ || 1.8|| tato mṛgayāvyājena hṛtasvāmyaḥ sa bhūpatiḥ | ekākī hayamāruhya jagāma gahanaṃ vanam || 1.9|| sa tatrāśramamadrākṣīddvijavaryasya medhasaḥ | praśāntaśvāpadākīrṇaṃ muniśiṣyopaśobhitam || 1.10|| tasthau kañcitsa kālaṃ ca muninā tena satkṛtaḥ | itaścetaśca vicaraṃstasmin munivarāśrame || 1.11|| so'cintayattadā tatra mamatvākṛṣṭamānasaḥ | matpūrvaiḥ pālitaṃ pūrvaṃ mayā hīnaṃ puraṃ hi tat || 1.12|| madbhṛtyaistairasadvṛttairdharmataḥ pālyate na vā | na jāne sa pradhāno me śūro hastī sadāmadaḥ || 1.13|| mama vairivaśaṃ yātaḥ kān bhogānupalapsyate | ye mamānugatā nityaṃ prasādadhanabhojanaiḥ || 1.14|| anuvṛttiṃ dhruvaṃ te'dya kurvantyanyamahībhṛtām | asamyagvyayaśīlaistaiḥ kurvadbhiḥ satataṃ vyayam || 1.15|| sañcitaḥ so'tiduḥkhena kṣayaṃ kośo gamiṣyati | etaccānyacca satataṃ cintayāmāsa pārthivaḥ || 1.16|| tatra viprāśramābhyāśe vaiśyamekaṃ dadarśa saḥ | sa pṛṣṭastena kastvaṃ bho hetuścāgamane'tra kaḥ || 1.17|| saśoka iva kasmāttvaṃ durmanā iva lakṣyase | ityākarṇya vacastasya bhūpateḥ praṇayoditam || 1.18|| pratyuvāca sa taṃ vaiśyaḥ praśrayāvanato nṛpam || 1.19|| vaiśya uvāca || 1.20|| samādhirnāma vaiśyo'hamutpanno dhanināṃ kule || 1.21|| putradārairnirastaśca dhanalobhādasādhubhiḥ | vihīnaśca dhanairdāraiḥ putrairādāya me dhanam || 1.22|| vanamabhyāgato duḥkhī nirastaścāptabandhubhiḥ | so'haṃ na vedmi putrāṇāṃ kuśalākuśalātmikām || 1.23|| pravṛttiṃ svajanānāṃ ca dārāṇāṃ cātra saṃsthitaḥ | kiṃ nu teṣāṃ gṛhe kṣemamakṣemaṃ kiṃ nu sāmpratam || 1.24|| kathaṃ te kiṃ nu sadvṛttā durvṛttāḥ kiṃ nu me sutāḥ || 1.25|| rājovāca || 1.26|| yairnirasto bhavā~llubdhaiḥ putradārādibhirdhanaiḥ || 1.27|| teṣu kiṃ bhavataḥ snehamanubadhnāti mānasam || 1.28|| vaiśya uvāca || 1.29|| evametadyathā prāha bhavānasmadgataṃ vacaḥ || 1.30|| kiṃ karomi na badhnāti mama niṣṭhuratāṃ manaḥ | yaiḥ santyajya pitṛsnehaṃ dhanalubdhairnirākṛtaḥ || 1.31|| patisvajanahārdaṃ ca hārditeṣveva me manaḥ | kimetannābhijānāmi jānannapi mahāmate || 1.32|| yatpremapravaṇaṃ cittaṃ viguṇeṣvapi bandhuṣu | teṣāṃ kṛte me niḥśvāso daurmanasyaṃ ca jāyate || 1.33|| karomi kiṃ yanna manasteṣvaprītiṣu niṣṭhuram || 1.34|| mārkaṇḍeya uvāca || 1.35|| tatastau sahitau vipra taṃ muniṃ samupasthitau || 1.36|| samādhirnāma vaiśyo'sau sa ca pārthivasattamaḥ | kṛtvā tu tau yathānyāyaṃ yathārhaṃ tena saṃvidam || 1.37|| upaviṣṭau kathāḥ kāściccakraturvaiśyapārthivau || 1.38|| rājovāca || 1.39|| bhagavaṃstvāmahaṃ praṣṭumicchāmyekaṃ vadasva tat || 1.40|| duḥkhāya yanme manasaḥ svacittāyattatāṃ vinā | mamatvaṃ gatarājyasya rājyāṅgeṣvakhileṣvapi || 1.41|| jānato'pi yathājñasya kimetanmunisattama | ayaṃ ca nikṛtaḥ putrairdārairbhṛtyaistathojjhitaḥ || 1.42|| svajanena ca santyaktasteṣu hārdī tathāpyati | evameṣa tathāhaṃ ca dvāvapyatyantaduḥkhitau || 1.43|| dṛṣṭadoṣe'pi viṣaye mamatvākṛṣṭamānasau | tatkimetanmahābhāga yanmoho jñāninorapi || 1.44|| mamāsya ca bhavatyeṣā vivekāndhasya mūḍhatā || 1.45|| ṛṣiruvāca || 1.46|| jñānamasti samastasya jantorviṣayagocare || 1.47|| viṣayāśca mahābhāga yānti caivaṃ pṛthakpṛthak | divāndhāḥ prāṇinaḥ kecidrātrāvandhāstathāpare || 1.48|| keciddivā tathā rātrau prāṇinastulyadṛṣṭayaḥ | jñānino manujāḥ satyaṃ kiṃ tu te na hi kevalam || 1.49|| yato hi jñāninaḥ sarve paśupakṣimṛgādayaḥ | jñānaṃ ca tanmanuṣyāṇāṃ yatteṣāṃ mṛgapakṣiṇām || 1.50|| manuṣyāṇāṃ ca yatteṣāṃ tulyamanyattathobhayoḥ | jñāne'pi sati paśyaitān pataṅgāñchāvacañcuṣu || 1.51|| kaṇamokṣādṛtān mohātpīḍyamānānapi kṣudhā | mānuṣā manujavyāghra sābhilāṣāḥ sutān prati || 1.52|| lobhāt pratyupakārāya nanvetān kiṃ na paśyasi | tathāpi mamatāvartte mohagarte nipātitāḥ || 1.53|| mahāmāyāprabhāveṇa saṃsārasthitikāriṇā | tannātra vismayaḥ kāryo yoganidrā jagatpateḥ || 1.54|| mahāmāyā hareścaiṣā tayā sammohyate jagat | jñānināmapi cetāṃsi devī bhagavatī hi sā || 1.55|| balādākṛṣya mohāya mahāmāyā prayacchati | tayā visṛjyate viśvaṃ jagadetaccarācaram || 1.56|| saiṣā prasannā varadā nṛṇāṃ bhavati muktaye | sā vidyā paramā mukterhetubhūtā sanātanī || 1.57|| saṃsārabandhahetuśca saiva sarveśvareśvarī || 1.58|| rājovāca || 1.59|| bhagavan kā hi sā devī mahāmāyeti yāṃ bhavān || 1.60|| bravīti kathamutpannā sā karmāsyāśca kiṃ dvija | yatprabhāvā ca sā devī yatsvarūpā yadudbhavā || 1.61|| tatsarvaṃ śrotumicchāmi tvatto brahmavidāṃ vara || 1.62|| ṛṣiruvāca || 1.63|| nityaiva sā jaganmūrtistayā sarvamidaṃ tatam || 1.64|| tathāpi tatsamutpattirbahudhā śrūyatāṃ mama | devānāṃ kāryasiddhyarthamāvirbhavati sā yadā || 1.65|| utpanneti tadā loke sā nityāpyabhidhīyate | yoganidrāṃ yadā viṣṇurjagatyekārṇavīkṛte || 1.66|| āstīrya śeṣamabhajat kalpānte bhagavān prabhuḥ | tadā dvāvasurau ghorau vikhyātau madhukaiṭabhau || 1.67|| viṣṇukarṇamalodbhūtau hantuṃ brahmāṇamudyatau | sa nābhikamale viṣṇoḥ sthito brahmā prajāpatiḥ || 1.68|| dṛṣṭvā tāvasurau cograu prasuptaṃ ca janārdanam | tuṣṭāva yoganidrāṃ tāmekāgrahṛdayaḥ sthitaḥ || 1.69|| vibodhanārthāya harerharinetrakṛtālayām | viśveśvarīṃ jagaddhātrīṃ sthitisaṃhārakāriṇīm || 1.70|| nidrāṃ bhagavatīṃ viṣṇoratulāṃ tejasaḥ prabhuḥ || 1.71|| brahmovāca || 1.72|| tvaṃ svāhā tvaṃ svadhā tvaṃ hi vaṣaṭkāraḥ svarātmikā || 1.73|| sudhā tvamakṣare nitye tridhā mātrātmikā sthitā | ardhamātrā sthitā nityā yānuccāryāviśeṣataḥ || 1.74|| tvameva sandhyā sāvitrī tvaṃ devi jananī parā | tvayaitaddhāryate viśvaṃ tvayaitat sṛjyate jagat || 1.75|| tvayaitat pālyate devi tvamatsyante ca sarvadā | visṛṣṭau sṛṣṭirūpā tvaṃ sthitirūpā ca pālane || 1.76|| tathā saṃhṛtirūpānte jagato'sya jaganmaye | mahāvidyā mahāmāyā mahāmedhā mahāsmṛtiḥ || 1.77|| mahāmohā ca bhavatī mahādevī maheśvarī | prakṛtistvaṃ ca sarvasya guṇatrayavibhāvinī || 1.78|| kālarātrirmahārātrirmoharātriśca dāruṇā | tvaṃ śrīstvamīśvarī tvaṃ hrīstvaṃ buddhirbodhalakṣaṇā || 1.79|| lajjā puṣṭistathā tuṣṭistvaṃ śāntiḥ kṣāntireva ca | khaḍginī śūlinī ghorā gadinī cakriṇī tathā || 1.80|| śaṅkhinī cāpinī bāṇabhuśuṇḍīparighāyudhā | saumyā saumyatarāśeṣasaumyebhyastvatisundarī || 1.81|| parāparāṇāṃ paramā tvameva parameśvarī | yacca kiñcitkvacidvastu sadasadvākhilātmike || 1.82|| tasya sarvasya yā śaktiḥ sā tvaṃ kiṃ stūyase mayā | yayā tvayā jagatsraṣṭā jagatpātyatti yo jagat || 1.83|| so'pi nidrāvaśaṃ nītaḥ kastvāṃ stotumiheśvaraḥ | viṣṇuḥ śarīragrahaṇamahamīśāna eva ca || 1.84|| kāritāste yato'tastvāṃ kaḥ stotuṃ śaktimān bhavet | sā tvamitthaṃ prabhāvaiḥ svairudārairdevi saṃstutā || 1.85|| mohayaitau durādharṣāvasurau madhukaiṭabhau | prabodhaṃ ca jagatsvāmī nīyatāmacyuto laghu || 1.86|| bodhaśca kriyatāmasya hantumetau mahāsurau || 1.87|| ṛṣiruvāca || 1.88|| evaṃ stutā tadā devī tāmasī tatra vedhasā || 1.89|| viṣṇoḥ prabodhanārthāya nihantuṃ madhukaiṭabhau | netrāsyanāsikābāhuhṛdayebhyastathorasaḥ || 1.90|| nirgamya darśane tasthau brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ | uttasthau ca jagannāthastayā mukto janārdanaḥ || 1.91|| ekārṇave'hiśayanāttataḥ sa dadṛśe ca tau | madhukaiṭabhau durātmānāvativīryaparākramau || 1.92|| krodharaktekṣaṇāvattuṃ brahmāṇaṃ janitodyamau | samutthāya tatastābhyāṃ yuyudhe bhagavān hariḥ || 1.93|| pañcavarṣasahasrāṇi bāhupraharaṇo vibhuḥ | tāvapyatibalonmattau mahāmāyāvimohitau || 1.94|| uktavantau varo'smatto vriyatāmiti keśavam || 1.95|| śrībhagavānuvāca || 1.96|| bhavetāmadya me tuṣṭau mama vadhyāvubhāvapi || 1.97|| kimanyena vareṇātra etāvaddhi vṛtaṃ mayā || 1.98|| ṛṣiruvāca || 1.99|| vañcitābhyāmiti tadā sarvamāpomayaṃ jagat || 1.100|| vilokya tābhyāṃ gadito bhagavān kamalekṣaṇaḥ | āvāṃ jahi na yatrorvī salilena pariplutā || 1.101|| ṛṣiruvāca || 1.102|| tathetyuktvā bhagavatā śaṅkhacakragadābhṛtā | kṛtvā cakreṇa vai chinne jaghane śirasī tayoḥ || 1.103|| evameṣā samutpannā brahmaṇā saṃstutā svayam | prabhāvamasyā devyāstu bhūyaḥ śa‍ṛṇu vadāmi te || 1.104|| | aiṃ oṃ | || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye madhukaiṭabhavadho nāma prathamo'dhyāyaḥ || 1|| uvāca 14, ardhaślokāḥ 24, ślokāḥ 66, evamāditaḥ || 104|| || 2. mahiṣāsurasainyavadho nāma dvitīyo'dhyāyaḥ || viniyogaḥ asya śrī madhyamacaritrasya viṣṇurṛṣiḥ | śrīmahālakṣmīrdevatā | uṣṇik chandaḥ | śākambharī śaktiḥ | durgā bījam | vāyustattvam | yajurvedaḥ svarūpam | śrīmahālakṣmīprītyarthe madhyamacaritrajape viniyogaḥ | | dhyānam | oṃ akṣasrakparaśū gadeṣukuliśaṃ padmaṃ dhanuḥ kuṇḍikāṃ daṇḍaṃ śaktimasiṃ ca carma jalajaṃ ghaṇṭāṃ surābhājanam | śūlaṃ pāśasudarśane ca dadhatīṃ hastaiḥ pravālaprabhāṃ seve sairibhamardinīmiha mahālakṣmīṃ sarojasthitām || oṃ hrīṃ ṛṣiruvāca || 2.1|| devāsuramabhūdyuddhaṃ pūrṇamabdaśataṃ purā | mahiṣe'surāṇāmadhipe devānāṃ ca purandare || 2.2|| tatrāsurairmahāvīryairdevasainyaṃ parājitam | jitvā ca sakalān devānindro'bhūnmahiṣāsuraḥ || 2.3|| tataḥ parājitā devāḥ padmayoniṃ prajāpatim | puraskṛtya gatāstatra yatreśagaruḍadhvajau || 2.4|| yathāvṛttaṃ tayostadvanmahiṣāsuraceṣṭitam | tridaśāḥ kathayāmāsurdevābhibhavavistaram || 2.5|| sūryendrāgnyanilendūnāṃ yamasya varuṇasya ca | anyeṣāṃ cādhikārānsa svayamevādhitiṣṭhati || 2.6|| svargānnirākṛtāḥ sarve tena devagaṇā bhuvi | vicaranti yathā martyā mahiṣeṇa durātmanā || 2.7|| etadvaḥ kathitaṃ sarvamamarāriviceṣṭitam | śaraṇaṃ vaḥ prapannāḥ smo vadhastasya vicintyatām || 2.8|| itthaṃ niśamya devānāṃ vacāṃsi madhusūdanaḥ | cakāra kopaṃ śambhuśca bhrukuṭīkuṭilānanau || 2.9|| tato'tikopapūrṇasya cakriṇo vadanāttataḥ | niścakrāma mahattejo brahmaṇaḥ śaṅkarasya ca || 2.10|| anyeṣāṃ caiva devānāṃ śakrādīnāṃ śarīrataḥ | nirgataṃ sumahattejastaccaikyaṃ samagacchata || 2.11|| atīva tejasaḥ kūṭaṃ jvalantamiva parvatam | dadṛśuste surāstatra jvālāvyāptadigantaram || 2.12|| atulaṃ tatra tattejaḥ sarvadevaśarīrajam | ekasthaṃ tadabhūnnārī vyāptalokatrayaṃ tviṣā || 2.13|| yadabhūcchāmbhavaṃ tejastenājāyata tanmukham | yāmyena cābhavan keśā bāhavo viṣṇutejasā || 2.14|| saumyena stanayoryugmaṃ madhyaṃ caindreṇa cābhavat | vāruṇena ca jaṅghorū nitambastejasā bhuvaḥ || 2.15|| brahmaṇastejasā pādau tadaṅgulyo'rkatejasā | vasūnāṃ ca karāṅgulyaḥ kaubereṇa ca nāsikā || 2.16|| tasyāstu dantāḥ sambhūtāḥ prājāpatyena tejasā | nayanatritayaṃ jajñe tathā pāvakatejasā || 2.17|| bhruvau ca sandhyayostejaḥ śravaṇāvanilasya ca | anyeṣāṃ caiva devānāṃ sambhavastejasāṃ śivā || 2.18|| tataḥ samastadevānāṃ tejorāśisamudbhavām | tāṃ vilokya mudaṃ prāpuramarā mahiṣārditāḥ | tato devā dadustasyai svāni svānyāyudhāni ca || 2.19|| śūlaṃ śūlādviniṣkṛṣya dadau tasyai pinākadhṛk | cakraṃ ca dattavān kṛṣṇaḥ samutpāṭya svacakrataḥ || 2.20|| śaṅkhaṃ ca varuṇaḥ śaktiṃ dadau tasyai hutāśanaḥ | māruto dattavāṃścāpaṃ bāṇapūrṇe tatheṣudhī || 2.21|| vajramindraḥ samutpāṭya kuliśādamarādhipaḥ | dadau tasyai sahasrākṣo ghaṇṭāmairāvatādgajāt || 2.22|| kāladaṇḍādyamo daṇḍaṃ pāśaṃ cāmbupatirdadau | prajāpatiścākṣamālāṃ dadau brahmā kamaṇḍalum || 2.23|| samastaromakūpeṣu nijaraśmīn divākaraḥ | kālaśca dattavān khaḍgaṃ tasyai carma ca nirmalam || 2.24|| kṣīrodaścāmalaṃ hāramajare ca tathāmbare | cūḍāmaṇiṃ tathā divyaṃ kuṇḍale kaṭakāni ca || 2.25|| ardhacandraṃ tathā śubhraṃ keyūrān sarvabāhuṣu | nūpurau vimalau tadvad graiveyakamanuttamam || 2.26|| aṅgulīyakaratnāni samastāsvaṅgulīṣu ca | viśvakarmā dadau tasyai paraśuṃ cātinirmalam || 2.27|| astrāṇyanekarūpāṇi tathābhedyaṃ ca daṃśanam | amlānapaṅkajāṃ mālāṃ śirasyurasi cāparām || 2.28|| adadajjaladhistasyai paṅkajaṃ cātiśobhanam | himavān vāhanaṃ siṃhaṃ ratnāni vividhāni ca || 2.29|| dadāvaśūnyaṃ surayā pānapātraṃ dhanādhipaḥ | śeṣaśca sarvanāgeśo mahāmaṇivibhūṣitam || 2.30|| nāgahāraṃ dadau tasyai dhatte yaḥ pṛthivīmimām | anyairapi surairdevī bhūṣaṇairāyudhaistathā || 2.31|| sammānitā nanādoccaiḥ sāṭṭahāsaṃ muhurmuhuḥ | tasyā nādena ghoreṇa kṛtsnamāpūritaṃ nabhaḥ || 2.32|| amāyatātimahatā pratiśabdo mahānabhūt | cukṣubhuḥ sakalā lokāḥ samudrāśca cakampire || 2.33|| cacāla vasudhā celuḥ sakalāśca mahīdharāḥ | jayeti devāśca mudā tāmūcuḥ siṃhavāhinīm || 2.34|| tuṣṭuvurmunayaścaināṃ bhaktinamrātmamūrtayaḥ | dṛṣṭvā samastaṃ saṅkṣubdhaṃ trailokyamamarārayaḥ || 2.35|| sannaddhākhilasainyāste samuttasthurudāyudhāḥ | āḥ kimetaditi krodhādābhāṣya mahiṣāsuraḥ || 2.36|| abhyadhāvata taṃ śabdamaśeṣairasurairvṛtaḥ | sa dadarśa tato devīṃ vyāptalokatrayāṃ tviṣā || 2.37|| pādākrāntyā natabhuvaṃ kirīṭollikhitāmbarām | kṣobhitāśeṣapātālāṃ dhanurjyāniḥsvanena tām || 2.38|| diśo bhujasahasreṇa samantādvyāpya saṃsthitām | tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tayā devyā suradviṣām || 2.39|| śastrāstrairbahudhā muktairādīpitadigantaram | mahiṣāsurasenānīścikṣurākhyo mahāsuraḥ || 2.40|| yuyudhe cāmaraścānyaiścaturaṅgabalānvitaḥ | rathānāmayutaiḥ ṣaḍbhirudagrākhyo mahāsuraḥ || 2.41|| ayudhyatāyutānāṃ ca sahasreṇa mahāhanuḥ | pañcāśadbhiśca niyutairasilomā mahāsuraḥ || 2.42|| ayutānāṃ śataiḥ ṣaḍbhirbāṣkalo yuyudhe raṇe | gajavājisahasraughairanekaiḥ parivāritaḥ || 2.43|| vṛto rathānāṃ koṭyā ca yuddhe tasminnayudhyata | biḍālākhyo'yutānāṃ ca pañcāśadbhirathāyutaiḥ || 2.44|| yuyudhe saṃyuge tatra rathānāṃ parivāritaḥ | anye ca tatrāyutaśo rathanāgahayairvṛtāḥ || 2.45|| yuyudhuḥ saṃyuge devyā saha tatra mahāsurāḥ | koṭikoṭisahasraistu rathānāṃ dantināṃ tathā || 2.46|| hayānāṃ ca vṛto yuddhe tatrābhūnmahiṣāsuraḥ | tomarairbhindipālaiśca śaktibhirmusalaistathā || 2.47|| yuyudhuḥ saṃyuge devyā khaḍgaiḥ paraśupaṭṭiśaiḥ | kecicca cikṣipuḥ śaktīḥ kecit pāśāṃstathāpare || 2.48|| devīṃ khaḍgaprahāraistu te tāṃ hantuṃ pracakramuḥ | sāpi devī tatastāni śastrāṇyastrāṇi caṇḍikā || 2.49|| līlayaiva praciccheda nijaśastrāstravarṣiṇī | anāyastānanā devī stūyamānā surarṣibhiḥ || 2.50|| mumocāsuradeheṣu śastrāṇyastrāṇi ceśvarī | so'pi kruddho dhutasaṭo devyā vāhanakesarī || 2.51|| cacārāsurasainyeṣu vaneṣviva hutāśanaḥ | niḥśvāsān mumuce yāṃśca yudhyamānā raṇe'mbikā || 2.52|| ta eva sadyaḥ sambhūtā gaṇāḥ śatasahasraśaḥ | yuyudhuste paraśubhirbhindipālāsipaṭṭiśaiḥ || 2.53|| nāśayanto'suragaṇān devīśaktyupabṛṃhitāḥ | avādayanta paṭahān gaṇāḥ śaṅkhāṃstathāpare || 2.54|| mṛdaṅgāṃśca tathaivānye tasmin yuddhamahotsave | tato devī triśūlena gadayā śaktivṛṣṭibhiḥ || 2.55|| khaḍgādibhiśca śataśo nijaghāna mahāsurān | pātayāmāsa caivānyān ghaṇṭāsvanavimohitān || 2.56|| asurān bhuvi pāśena baddhvā cānyānakarṣayat | kecid dvidhākṛtāstīkṣṇaiḥ khaḍgapātaistathāpare || 2.57|| vipothitā nipātena gadayā bhuvi śerate | vemuśca kecidrudhiraṃ musalena bhṛśaṃ hatāḥ || 2.58|| kecinnipatitā bhūmau bhinnāḥ śūlena vakṣasi | nirantarāḥ śaraugheṇa kṛtāḥ kecidraṇājire || 2.59|| śyenānukāriṇaḥ prāṇān mumucustridaśārdanāḥ | keṣāñcid bāhavaśchinnāśchinnagrīvāstathāpare || 2.60|| śirāṃsi peturanyeṣāmanye madhye vidāritāḥ | vicchinnajaṅghāstvapare petururvyāṃ mahāsurāḥ || 2.61|| ekabāhvakṣicaraṇāḥ keciddevyā dvidhākṛtāḥ | chinne'pi cānye śirasi patitāḥ punarutthitāḥ || 2.62|| kabandhā yuyudhurdevyā gṛhītaparamāyudhāḥ | nanṛtuścāpare tatra yuddhe tūryalayāśritāḥ || 2.63|| kabandhāśchinnaśirasaḥ khaḍgaśaktyṛṣṭipāṇayaḥ | tiṣṭha tiṣṭheti bhāṣanto devīmanye mahāsurāḥ || 2.64|| pātitai rathanāgāśvairasuraiśca vasundharā | agamyā sābhavattatra yatrābhūt sa mahāraṇaḥ || 2.65|| śoṇitaughā mahānadyaḥ sadyastatra prasusruvuḥ | madhye cāsurasainyasya vāraṇāsuravājinām || 2.66|| kṣaṇena tanmahāsainyamasurāṇāṃ tathāmbikā | ninye kṣayaṃ yathā vahnistṛṇadārumahācayam || 2.67|| sa ca siṃho mahānādamutsṛjan dhutakesaraḥ | śarīrebhyo'marārīṇāmasūniva vicinvati || 2.68|| devyā gaṇaiśca taistatra kṛtaṃ yuddhaṃ tathāsuraiḥ | yathaiṣāṃ tutuṣurdevāḥ puṣpavṛṣṭimuco divi || 2.69|| || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye mahiṣāsurasainyavadho nāma dvitīyo'dhyāyaḥ || 2|| uvāca 1, ardhaślokāḥ 68, ślokāḥ 69, evamāditaḥ || 173|| || 3. mahiṣāsuravadho nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ || | dhyānam | oṃ udyadbhānusahasrakāntimaruṇakṣaumāṃ śiromālikāṃ raktāliptapayodharāṃ japavaṭīṃ vidyāmabhītiṃ varam | hastābjairdadhatīṃ trinetravilasadvaktrāravindaśriyaṃ devīṃ baddhahimāṃśuratnamukuṭāṃ vande'ravindasthitām | oṃ ṛṣiruvāca || 3.1|| nihanyamānaṃ tatsainyamavalokya mahāsuraḥ | senānīścikṣuraḥ kopādyayau yoddhumathāmbikām || 3.2|| sa devīṃ śaravarṣeṇa vavarṣa samare'suraḥ | yathā merugireḥ śa‍ṛṅgaṃ toyavarṣeṇa toyadaḥ || 3.3|| tasya chitvā tato devī līlayaiva śarotkarān | jaghāna turagānbāṇairyantāraṃ caiva vājinām || 3.4|| ciccheda ca dhanuḥ sadyo dhvajaṃ cātisamucchṛtam | vivyādha caiva gātreṣu chinnadhanvānamāśugaiḥ || 3.5|| sacchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ | abhyadhāvata tāṃ devīṃ khaḍgacarmadharo'suraḥ || 3.6|| siṃhamāhatya khaḍgena tīkṣṇadhāreṇa mūrdhani | ājaghāna bhuje savye devīmapyativegavān || 3.7|| tasyāḥ khaḍgo bhujaṃ prāpya paphāla nṛpanandana | tato jagrāha śūlaṃ sa kopādaruṇalocanaḥ || 3.8|| cikṣepa ca tatastattu bhadrakālyāṃ mahāsuraḥ | jājvalyamānaṃ tejobhī ravibimbamivāmbarāt || 3.9|| dṛṣṭvā tadāpatacchūlaṃ devī śūlamamuñcata | tena tacchatadhā nītaṃ śūlaṃ sa ca mahāsuraḥ || 3.10|| hate tasminmahāvīrye mahiṣasya camūpatau | ājagāma gajārūḍhaścāmarastridaśārdanaḥ || 3.11|| so'pi śaktiṃ mumocātha devyāstāmambikā drutam | huṅkārābhihatāṃ bhūmau pātayāmāsa niṣprabhām || 3.12|| bhagnāṃ śaktiṃ nipatitāṃ dṛṣṭvā krodhasamanvitaḥ | cikṣepa cāmaraḥ śūlaṃ bāṇaistadapi sācchinat || 3.13|| tataḥ siṃhaḥ samutpatya gajakumbhāntare sthitaḥ | bāhuyuddhena yuyudhe tenoccaistridaśāriṇā || 3.14|| yudhyamānau tatastau tu tasmānnāgānmahīṃ gatau | yuyudhāte'tisaṃrabdhau prahārairatidāruṇaiḥ || 3.15|| tato vegāt khamutpatya nipatya ca mṛgāriṇā | karaprahāreṇa śiraścāmarasya pṛthak kṛtam || 3.16|| udagraśca raṇe devyā śilāvṛkṣādibhirhataḥ | dantamuṣṭitalaiścaiva karālaśca nipātitaḥ || 3.17|| devī kruddhā gadāpātaiścūrṇayāmāsa coddhatam | bāṣkalaṃ bhindipālena bāṇaistāmraṃ tathāndhakam || 3.18|| ugrāsyamugravīryaṃ ca tathaiva ca mahāhanum | trinetrā ca triśūlena jaghāna parameśvarī || 3.19|| biḍālasyāsinā kāyāt pātayāmāsa vai śiraḥ | durdharaṃ durmukhaṃ cobhau śarairninye yamakṣayam || 3.20|| evaṃ saṅkṣīyamāṇe tu svasainye mahiṣāsuraḥ | māhiṣeṇa svarūpeṇa trāsayāmāsa tān gaṇān || 3.21|| kāṃścittuṇḍaprahāreṇa khurakṣepaistathāparān | lāṅgūlatāḍitāṃścānyān śa‍ṛṅgābhyāṃ ca vidāritān || 3.22|| vegena kāṃścidaparānnādena bhramaṇena ca | niḥśvāsapavanenānyānpātayāmāsa bhūtale || 3.23|| nipātya pramathānīkamabhyadhāvata so'suraḥ | siṃhaṃ hantuṃ mahādevyāḥ kopaṃ cakre tato'mbikā || 3.24|| so'pi kopānmahāvīryaḥ khurakṣuṇṇamahītalaḥ | śa‍ṛṅgābhyāṃ parvatānuccāṃścikṣepa ca nanāda ca || 3.25|| vegabhramaṇavikṣuṇṇā mahī tasya vyaśīryata | lāṅgūlenāhataścābdhiḥ plāvayāmāsa sarvataḥ || 3.26|| dhutaśa‍ṛṅgavibhinnāśca khaṇḍaṃ khaṇḍaṃ yayurghanāḥ | śvāsānilāstāḥ śataśo nipeturnabhaso'calāḥ || 3.27|| iti krodhasamādhmātamāpatantaṃ mahāsuram | dṛṣṭvā sā caṇḍikā kopaṃ tadvadhāya tadākarot || 3.28|| sā kṣiptvā tasya vai pāśaṃ taṃ babandha mahāsuram | tatyāja māhiṣaṃ rūpaṃ so'pi baddho mahāmṛdhe || 3.29|| tataḥ siṃho'bhavatsadyo yāvattasyāmbikā śiraḥ | chinatti tāvat puruṣaḥ khaḍgapāṇiradṛśyata || 3.30|| tata evāśu puruṣaṃ devī ciccheda sāyakaiḥ | taṃ khaḍgacarmaṇā sārdhaṃ tataḥ so'bhūnmahāgajaḥ || 3.31|| kareṇa ca mahāsiṃhaṃ taṃ cakarṣa jagarja ca | karṣatastu karaṃ devī khaḍgena nirakṛntata || 3.32|| tato mahāsuro bhūyo māhiṣaṃ vapurāsthitaḥ | tathaiva kṣobhayāmāsa trailokyaṃ sacarācaram || 3.33|| tataḥ kruddhā jaganmātā caṇḍikā pānamuttamam | papau punaḥ punaścaiva jahāsāruṇalocanā || 3.34|| nanarda cāsuraḥ so'pi balavīryamadoddhataḥ | viṣāṇābhyāṃ ca cikṣepa caṇḍikāṃ prati bhūdharān || 3.35|| sā ca tānprahitāṃstena cūrṇayantī śarotkaraiḥ | uvāca taṃ madoddhūtamukharāgākulākṣaram || 3.36|| devyuvāca || 3.37|| garja garja kṣaṇaṃ mūḍha madhu yāvatpibāmyaham | mayā tvayi hate'traiva garjiṣyantyāśu devatāḥ || 3.38|| ṛṣiruvāca || 3.39|| evamuktvā samutpatya sārūḍhā taṃ mahāsuram | pādenākramya kaṇṭhe ca śūlenainamatāḍayat || 3.40|| tataḥ so'pi padākrāntastayā nijamukhāttadā | ardhaniṣkrānta evāsīddevyā vīryeṇa saṃvṛtaḥ || 3.41|| ardhaniṣkrānta evāsau yudhyamāno mahāsuraḥ | tayā mahāsinā devyā śiraśchittvā nipātitaḥ || 3.42|| tato hāhākṛtaṃ sarvaṃ daityasainyaṃ nanāśa tat | praharṣaṃ ca paraṃ jagmuḥ sakalā devatāgaṇāḥ || 3.43|| tuṣṭuvustāṃ surā devīṃ sahadivyairmaharṣibhiḥ | jagurgandharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ || 3.44|| || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye mahiṣāsuravadho nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ || 3|| uvāca 3, ardhaślokāḥ 41, ślokāḥ 44, evamāditaḥ || 217|| || 4. śakrādistutirnāma caturtho'dhyāyaḥ || | dhyānam | oṃ kālābhrābhāṃ kaṭākṣairarikulabhayadāṃ maulibaddhendurekhāṃ śaṅkhaṃ cakraṃ kṛpāṇaṃ triśikhamapi karairudvahantīṃ trinetrām | siṃhaskandhādhirūḍhāṃ tribhuvanamakhilaṃ tejasā pūrayantīṃ dhyāyeddurgāṃ jayākhyāṃ tridaśaparivṛtāṃ sevitāṃ siddhikāmaiḥ || oṃ ṛṣiruvāca || 4.1|| śakrādayaḥ suragaṇā nihate'tivīrye tasmindurātmani surāribale ca devyā | tāṃ tuṣṭuvuḥ praṇatinamraśirodharāṃsā vāgbhiḥ praharṣapulakodgamacārudehāḥ || 4.2|| devyā yayā tatamidaṃ jagadātmaśaktyā niḥśeṣadevagaṇaśaktisamūhamūrtyā | tāmambikāmakhiladevamaharṣipūjyāṃ bhaktyā natāḥ sma vidadhātu śubhāni sā naḥ || 4.3|| yasyāḥ prabhāvamatulaṃ bhagavānananto brahmā haraśca na hi vaktumalaṃ balaṃ ca | sā caṇḍikākhilajagatparipālanāya nāśāya cāśubhabhayasya matiṃ karotu || 4.4|| yā śrīḥ svayaṃ sukṛtināṃ bhavaneṣvalakṣmīḥ pāpātmanāṃ kṛtadhiyāṃ hṛdayeṣu buddhiḥ | śraddhā satāṃ kulajanaprabhavasya lajjā tāṃ tvāṃ natāḥ sma paripālaya devi viśvam || 4.5|| kiṃ varṇayāma tava rūpamacintyametat kiñcātivīryamasurakṣayakāri bhūri | kiṃ cāhaveṣu caritāni tavāti yāni sarveṣu devyasuradevagaṇādikeṣu || 4.6|| hetuḥ samastajagatāṃ triguṇāpi doṣai- rna jñāyase hariharādibhirapyapārā | sarvāśrayākhilamidaṃ jagadaṃśabhūta- mavyākṛtā hi paramā prakṛtistvamādyā || 4.7|| yasyāḥ samastasuratā samudīraṇena tṛptiṃ prayāti sakaleṣu makheṣu devi | svāhāsi vai pitṛgaṇasya ca tṛptihetu- ruccāryase tvamata eva janaiḥ svadhā ca || 4.8|| yā muktiheturavicintyamahāvratā tvaṃ abhyasyase suniyatendriyatattvasāraiḥ | mokṣārthibhirmunibhirastasamastadoṣai- rvidyāsi sā bhagavatī paramā hi devi || 4.9|| śabdātmikā suvimalargyajuṣāṃ nidhāna- mudgītharamyapadapāṭhavatāṃ ca sāmnām | devi trayī bhagavatī bhavabhāvanāya vārtāsi sarvajagatāṃ paramārtihantrī || 4.10|| medhāsi devi viditākhilaśāstrasārā durgāsi durgabhavasāgaranaurasaṅgā | śrīḥ kaiṭabhārihṛdayaikakṛtādhivāsā gaurī tvameva śaśimaulikṛtapratiṣṭhā || 4.11|| īṣatsahāsamamalaṃ paripūrṇacandra- bimbānukāri kanakottamakāntikāntam | atyadbhutaṃ prahṛtamāttaruṣā tathāpi vaktraṃ vilokya sahasā mahiṣāsureṇa || 4.12|| dṛṣṭvā tu devi kupitaṃ bhrukuṭīkarāla- mudyacchaśāṅkasadṛśacchavi yanna sadyaḥ | prāṇān mumoca mahiṣastadatīva citraṃ kairjīvyate hi kupitāntakadarśanena || 4.13|| devi prasīda paramā bhavatī bhavāya sadyo vināśayasi kopavatī kulāni | vijñātametadadhunaiva yadastameta- nnītaṃ balaṃ suvipulaṃ mahiṣāsurasya || 4.14|| te sammatā janapadeṣu dhanāni teṣāṃ teṣāṃ yaśāṃsi na ca sīdati bandhuvargaḥ | dhanyāsta eva nibhṛtātmajabhṛtyadārā yeṣāṃ sadābhyudayadā bhavatī prasannā || 4.15|| dharmyāṇi devi sakalāni sadaiva karmā- ṇyatyādṛtaḥ pratidinaṃ sukṛtī karoti | svargaṃ prayāti ca tato bhavatī prasādā- llokatraye'pi phaladā nanu devi tena || 4.16|| durge smṛtā harasi bhītimaśeṣajantoḥ svasthaiḥ smṛtā matimatīva śubhāṃ dadāsi | dāridryaduḥkhabhayahāriṇi kā tvadanyā sarvopakārakaraṇāya sadārdracittā || 4.17|| ebhirhatairjagadupaiti sukhaṃ tathaite kurvantu nāma narakāya cirāya pāpam | saṅgrāmamṛtyumadhigamya divaṃ prayāntu matveti nūnamahitānvinihaṃsi devi || 4.18|| dṛṣṭvaiva kiṃ na bhavatī prakaroti bhasma sarvāsurānariṣu yatprahiṇoṣi śastram | lokānprayāntu ripavo'pi hi śastrapūtā itthaṃ matirbhavati teṣvahiteṣusādhvī || 4.19|| khaḍgaprabhānikaravisphuraṇaistathograiḥ śūlāgrakāntinivahena dṛśo'surāṇām | yannāgatā vilayamaṃśumadindukhaṇḍa- yogyānanaṃ tava vilokayatāṃ tadetat || 4.20|| durvṛttavṛttaśamanaṃ tava devi śīlaṃ rūpaṃ tathaitadavicintyamatulyamanyaiḥ | vīryaṃ ca hantṛ hṛtadevaparākramāṇāṃ vairiṣvapi prakaṭitaiva dayā tvayettham || 4.21|| kenopamā bhavatu te'sya parākramasya rūpaṃ ca śatrubhayakāryatihāri kutra | citte kṛpā samaraniṣṭhuratā ca dṛṣṭā tvayyeva devi varade bhuvanatraye'pi || 4.22|| trailokyametadakhilaṃ ripunāśanena trātaṃ tvayā samaramūrdhani te'pi hatvā | nītā divaṃ ripugaṇā bhayamapyapāstam asmākamunmadasurāribhavaṃ namaste || 4.23|| śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike | ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca || 4.24|| prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca caṇḍike rakṣa dakṣiṇe | bhrāmaṇenātmaśūlasya uttarasyāṃ tatheśvari || 4.25|| saumyāni yāni rūpāṇi trailokye vicaranti te | yāni cātyantaghorāṇi tai rakṣāsmāṃstathā bhuvam || 4.26|| khaḍgaśūlagadādīni yāni cāstrāni te'mbike | karapallavasaṅgīni tairasmānrakṣa sarvataḥ || 4.27|| ṛṣiruvāca || 4.28|| evaṃ stutā surairdivyaiḥ kusumairnandanodbhavaiḥ | arcitā jagatāṃ dhātrī tathā gandhānulepanaiḥ || 4.29|| bhaktyā samastaistridaśairdivyairdhūpaiḥ sudhūpitā | prāha prasādasumukhī samastān praṇatān surān || 4.30|| devyuvāca || 4.31|| vriyatāṃ tridaśāḥ sarve yadasmatto'bhivāñchitam || 4.32|| devā ūcuḥ || 4.33|| bhagavatyā kṛtaṃ sarvaṃ na kiñcidavaśiṣyate || 4.34|| yadayaṃ nihataḥ śatrurasmākaṃ mahiṣāsuraḥ | yadi cāpi varo deyastvayāsmākaṃ maheśvari || 4.35|| saṃsmṛtā saṃsmṛtā tvaṃ no hiṃsethāḥ paramāpadaḥ | yaśca martyaḥ stavairebhistvāṃ stoṣyatyamalānane || 4.36|| tasya vittarddhivibhavairdhanadārādisampadām | vṛddhaye'smatprasannā tvaṃ bhavethāḥ sarvadāmbike || 4.37|| ṛṣiruvāca || 4.38|| iti prasāditā devairjagato'rthe tathātmanaḥ | tathetyuktvā bhadrakālī babhūvāntarhitā nṛpa || 4.39|| ityetatkathitaṃ bhūpa sambhūtā sā yathā purā | devī devaśarīrebhyo jagattrayahitaiṣiṇī || 4.40|| punaśca gaurīdehātsā samudbhūtā yathābhavat | vadhāya duṣṭadaityānāṃ tathā śumbhaniśumbhayoḥ || 4.41|| rakṣaṇāya ca lokānāṃ devānāmupakāriṇī | tacchṛṇuṣva mayākhyātaṃ yathāvatkathayāmi te || 4.42|| | hrīṃ oṃ | || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye śakrādistutirnāma caturtho'dhyāyaḥ || 4|| uvāca 5, ardhaślokau 2, ślokāḥ 35, evamāditaḥ || 259|| || 5. devyā dūtasaṃvādo nāma pañcamo'dhyāyaḥ || viniyogaḥ asya śrī uttaracaritrasya rudra ṛṣiḥ | śrīmahāsarasvatī devatā | anuṣṭup chandaḥ | bhīmā śaktiḥ | bhrāmarī bījam | sūryastattvam | sāmavedaḥ svarūpam | śrīmahāsarasvatīprītyarthe uttaracaritrapāṭhe viniyogaḥ | | dhyānam | ghaṇṭāśūlahalāni śaṅkhamusale cakraṃ dhanuḥ sāyakaṃ hastābjairdadhatīṃ ghanāntavilasacchītāṃśutulyaprabhām | gaurīdehasamudbhavāṃ trijagatāmādhārabhūtāṃ mahā- pūrvāmatra sarasvatīmanubhaje śumbhādidaityārdinīm || oṃ klīṃ ṛṣiruvāca || 5.1|| purā śumbhaniśumbhābhyāmasurābhyāṃ śacīpateḥ | trailokyaṃ yajñabhāgāśca hṛtā madabalāśrayāt || 5.2|| tāveva sūryatāṃ tadvadadhikāraṃ tathaindavam | kauberamatha yāmyaṃ ca cakrāte varuṇasya ca || 5.3|| tāveva pavanarddhiṃ ca cakraturvahnikarma ca | tato devā vinirdhūtā bhraṣṭarājyāḥ parājitāḥ || 5.4|| hṛtādhikārāstridaśāstābhyāṃ sarve nirākṛtāḥ | mahāsurābhyāṃ tāṃ devīṃ saṃsmarantyaparājitām || 5.5|| tayāsmākaṃ varo datto yathāpatsu smṛtākhilāḥ | bhavatāṃ nāśayiṣyāmi tatkṣaṇātparamāpadaḥ || 5.6|| iti kṛtvā matiṃ devā himavantaṃ nageśvaram | jagmustatra tato devīṃ viṣṇumāyāṃ pratuṣṭuvuḥ || 5.7|| devā ūcuḥ || 5.8|| namo devyai mahādevyai śivāyai satataṃ namaḥ | namaḥ prakṛtyai bhadrāyai niyatāḥ praṇatāḥ sma tām || 5.9|| raudrāyai namo nityāyai gauryai dhātryai namo namaḥ | jyotsnāyai cendurūpiṇyai sukhāyai satataṃ namaḥ || 5.10|| kalyāṇyai praṇatāṃ vṛddhyai siddhyai kurmo namo namaḥ | nairṛtyai bhūbhṛtāṃ lakṣmyai śarvāṇyai te namo namaḥ || 5.11|| durgāyai durgapārāyai sārāyai sarvakāriṇyai | khyātyai tathaiva kṛṣṇāyai dhūmrāyai satataṃ namaḥ || 5.12|| atisaumyātiraudrāyai natāstasyai namo namaḥ | namo jagatpratiṣṭhāyai devyai kṛtyai namo namaḥ || 5.13|| yā devī sarvabhūteṣu viṣṇumāyeti śabditā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.14-16|| yā devī sarvabhūteṣu cetanetyabhidhīyate | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.17-19|| yā devī sarvabhūteṣu buddhirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.20-22|| yā devī sarvabhūteṣu nidrārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.23-25|| yā devī sarvabhūteṣu kṣudhārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.26-28|| yā devī sarvabhūteṣu chāyārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.29-31|| yā devī sarvabhūteṣu śaktirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.32-34|| yā devī sarvabhūteṣu tṛṣṇārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.35-37|| yā devī sarvabhūteṣu kṣāntirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.38-40|| yā devī sarvabhūteṣu jātirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.41-43|| yā devī sarvabhūteṣu lajjārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.44-46|| yā devī sarvabhūteṣu śāntirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.47-49|| yā devī sarvabhūteṣu śraddhārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.50-52|| yā devī sarvabhūteṣu kāntirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.53-55|| yā devī sarvabhūteṣu lakṣmīrūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.56-58|| yā devī sarvabhūteṣu vṛttirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.59-61|| yā devī sarvabhūteṣu smṛtirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.62-64|| yā devī sarvabhūteṣu dayārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.65-67|| yā devī sarvabhūteṣu tuṣṭirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.68-70|| yā devī sarvabhūteṣu mātṛrūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.71-73|| yā devī sarvabhūteṣu bhrāntirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.74-76|| indriyāṇāmadhiṣṭhātrī bhūtānāṃ cākhileṣu yā | bhūteṣu satataṃ tasyai vyāptyai devyai namo namaḥ || 5.77|| citirūpeṇa yā kṛtsnametad vyāpya sthitā jagat | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.78-80|| stutā suraiḥ pūrvamabhīṣṭasaṃśrayā- ttathā surendreṇa dineṣu sevitā | karotu sā naḥ śubhaheturīśvarī śubhāni bhadrāṇyabhihantu cāpadaḥ || 5.81|| yā sāmprataṃ coddhatadaityatāpitai- rasmābhirīśā ca surairnamasyate | yā ca smṛtā tatkṣaṇameva hanti naḥ sarvāpado bhaktivinamramūrtibhiḥ || 5.82|| ṛṣiruvāca || 5.83|| evaṃ stavābhiyuktānāṃ devānāṃ tatra pārvatī | snātumabhyāyayau toye jāhnavyā nṛpanandana || 5.84|| sābravīttān surān subhrūrbhavadbhiḥ stūyate'tra kā | śarīrakośataścāsyāḥ samudbhūtābravīcchivā || 5.85|| stotraṃ mamaitatkriyate śumbhadaityanirākṛtaiḥ | devaiḥ sametaiḥ samare niśumbhena parājitaiḥ || 5.86|| śarīrakośādyattasyāḥ pārvatyā niḥsṛtāmbikā | kauśikīti samasteṣu tato lokeṣu gīyate || 5.87|| tasyāṃ vinirgatāyāṃ tu kṛṣṇābhūtsāpi pārvatī | kāliketi samākhyātā himācalakṛtāśrayā || 5.88|| tato'mbikāṃ paraṃ rūpaṃ bibhrāṇāṃ sumanoharam | dadarśa caṇḍo muṇḍaśca bhṛtyau śumbhaniśumbhayoḥ || 5.89|| tābhyāṃ śumbhāya cākhyātā sātīva sumanoharā | kāpyāste strī mahārāja bhāsayantī himācalam || 5.90|| naiva tādṛk kvacidrūpaṃ dṛṣṭaṃ kenaciduttamam | jñāyatāṃ kāpyasau devī gṛhyatāṃ cāsureśvara || 5.91|| strīratnamaticārvaṅgī dyotayantī diśastviṣā | sā tu tiṣṭhati daityendra tāṃ bhavān draṣṭumarhati || 5.92|| yāni ratnāni maṇayo gajāśvādīni vai prabho | trailokye tu samastāni sāmprataṃ bhānti te gṛhe || 5.93|| airāvataḥ samānīto gajaratnaṃ purandarāt | pārijātataruścāyaṃ tathaivoccaiḥśravā hayaḥ || 5.94|| vimānaṃ haṃsasaṃyuktametattiṣṭhati te'ṅgaṇe | ratnabhūtamihānītaṃ yadāsīdvedhaso'dbhutam || 5.95|| nidhireṣa mahāpadmaḥ samānīto dhaneśvarāt | kiñjalkinīṃ dadau cābdhirmālāmamlānapaṅkajām || 5.96|| chatraṃ te vāruṇaṃ gehe kāñcanasrāvi tiṣṭhati | tathāyaṃ syandanavaro yaḥ purāsītprajāpateḥ || 5.97|| mṛtyorutkrāntidā nāma śaktirīśa tvayā hṛtā | pāśaḥ salilarājasya bhrātustava parigrahe || 5.98|| niśumbhasyābdhijātāśca samastā ratnajātayaḥ | vahnirapi dadau tubhyamagniśauce ca vāsasī || 5.99|| evaṃ daityendra ratnāni samastānyāhṛtāni te | strīratnameṣā kalyāṇī tvayā kasmānna gṛhyate || 5.100|| ṛṣiruvāca || 5.101|| niśamyeti vacaḥ śumbhaḥ sa tadā caṇḍamuṇḍayoḥ | preṣayāmāsa sugrīvaṃ dūtaṃ devyā mahāsuram || 5.102|| iti ceti ca vaktavyā sā gatvā vacanānmama | yathā cābhyeti samprītyā tathā kāryaṃ tvayā laghu || 5.103|| sa tatra gatvā yatrāste śailoddeśe'tiśobhane | tāṃ ca devīṃ tataḥ prāha ślakṣṇaṃ madhurayā girā || 5.104|| dūta uvāca || 5.105|| devi daityeśvaraḥ śumbhastrailokye parameśvaraḥ | dūto'haṃ preṣitastena tvatsakāśamihāgataḥ || 5.106|| avyāhatājñaḥ sarvāsu yaḥ sadā devayoniṣu | nirjitākhiladaityāriḥ sa yadāha śa‍ṛṇuṣva tat || 5.107|| mama trailokyamakhilaṃ mama devā vaśānugāḥ | yajñabhāgānahaṃ sarvānupāśnāmi pṛthak pṛthak || 5.108|| trailokye vararatnāni mama vaśyānyaśeṣataḥ | tathaiva gajaratnaṃ ca hṛtaṃ devendravāhanam || 5.109|| kṣīrodamathanodbhūtamaśvaratnaṃ mamāmaraiḥ | uccaiḥśravasasaṃjñaṃ tatpraṇipatya samarpitam || 5.110|| yāni cānyāni deveṣu gandharveṣūrageṣu ca | ratnabhūtāni bhūtāni tāni mayyeva śobhane || 5.111|| strīratnabhūtāṃ tvāṃ devi loke manyāmahe vayam | sā tvamasmānupāgaccha yato ratnabhujo vayam || 5.112|| māṃ vā mamānujaṃ vāpi niśumbhamuruvikramam | bhaja tvaṃ cañcalāpāṅgi ratnabhūtāsi vai yataḥ || 5.113|| paramaiśvaryamatulaṃ prāpsyase matparigrahāt | etadbuddhyā samālocya matparigrahatāṃ vraja || 5.114|| ṛṣiruvāca || 5.115|| ityuktā sā tadā devī gambhīrāntaḥsmitā jagau | durgā bhagavatī bhadrā yayedaṃ dhāryate jagat || 5.116|| devyuvāca || 5.117|| satyamuktaṃ tvayā nātra mithyā kiñcittvayoditam | trailokyādhipatiḥ śumbho niśumbhaścāpi tādṛśaḥ || 5.118|| kiṃ tvatra yatpratijñātaṃ mithyā tatkriyate katham | śrūyatāmalpabuddhitvātpratijñā yā kṛtā purā || 5.119|| yo māṃ jayati saṅgrāme yo me darpaṃ vyapohati | yo me pratibalo loke sa me bhartā bhaviṣyati || 5.120|| tadāgacchatu śumbho'tra niśumbho vā mahābalaḥ | māṃ jitvā kiṃ cireṇātra pāṇiṃ gṛhṇātu me laghu || 5.121|| dūta uvāca || 5.122|| avaliptāsi maivaṃ tvaṃ devi brūhi mamāgrataḥ | trailokye kaḥ pumāṃstiṣṭhedagre śumbhaniśumbhayoḥ || 5.123|| anyeṣāmapi daityānāṃ sarve devā na vai yudhi | tiṣṭhanti sammukhe devi kiṃ punaḥ strī tvamekikā || 5.124|| indrādyāḥ sakalā devāstasthuryeṣāṃ na saṃyuge | śumbhādīnāṃ kathaṃ teṣāṃ strī prayāsyasi sammukham || 5.125|| sā tvaṃ gaccha mayaivoktā pārśvaṃ śumbhaniśumbhayoḥ | keśākarṣaṇanirdhūtagauravā mā gamiṣyasi || 5.126|| devyuvāca || 5.127|| evametad balī śumbho niśumbhaścāpitādṛśaḥ | kiṃ karomi pratijñā me yadanālocitā purā || 5.128|| sa tvaṃ gaccha mayoktaṃ te yadetatsarvamādṛtaḥ | tadācakṣvāsurendrāya sa ca yuktaṃ karotu yat || 5.129|| || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye devyā dūtasaṃvādo nāma pañcamo'dhyāyaḥ || 5|| uvāca 9, tripānmantrāḥ 66, ślokāḥ 54, evamāditaḥ || 388|| || 6. śumbhaniśumbhasenānīdhūmralocanavadho nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ || | dhyānam | oṃ nāgādhīśvaraviṣṭarāṃ phaṇiphaṇottaṃsoru ratnāvalī- bhāsvaddehalatāṃ divākaranibhāṃ netratrayodbhāsitām | mālākumbhakapālanīrajakarāṃ candrārdhacūḍāṃ parāṃ sarvajñeśvarabhairavāṅganilayāṃ padmāvatīṃ cintaye || oṃ ṛṣiruvāca || 6.1|| ityākarṇya vaco devyāḥ sa dūto'marṣapūritaḥ | samācaṣṭa samāgamya daityarājāya vistarāt || 6.2|| tasya dūtasya tadvākyamākarṇyāsurarāṭ tataḥ | sakrodhaḥ prāha daityānāmadhipaṃ dhūmralocanam || 6.3|| he dhūmralocanāśu tvaṃ svasainyaparivāritaḥ | tāmānaya balādduṣṭāṃ keśākarṣaṇavihvalām || 6.4|| tatparitrāṇadaḥ kaścidyadi vottiṣṭhate'paraḥ | sa hantavyo'maro vāpi yakṣo gandharva eva vā || 6.5|| ṛṣiruvāca || 6.6|| tenājñaptastataḥ śīghraṃ sa daityo dhūmralocanaḥ | vṛtaḥ ṣaṣṭyā sahasrāṇāmasurāṇāṃ drutaṃ yayau || 6.7|| sa dṛṣṭvā tāṃ tato devīṃ tuhinācalasaṃsthitām | jagādoccaiḥ prayāhīti mūlaṃ śumbhaniśumbhayoḥ || 6.8|| na cetprītyādya bhavatī madbhartāramupaiṣyati | tato balānnayāmyeṣa keśākarṣaṇavihvalām || 6.9|| devyuvāca || 6.10|| daityeśvareṇa prahito balavānbalasaṃvṛtaḥ | balānnayasi māmevaṃ tataḥ kiṃ te karomyaham || 6.11|| ṛṣiruvāca || 6.12|| ityuktaḥ so'bhyadhāvattāmasuro dhūmralocanaḥ | huṅkāreṇaiva taṃ bhasma sā cakārāmbikā tadā || 6.13|| atha kruddhaṃ mahāsainyamasurāṇāṃ tathāmbikā | vavarṣa sāyakaistīkṣṇaistathā śaktiparaśvadhaiḥ || 6.14|| tato dhutasaṭaḥ kopātkṛtvā nādaṃ subhairavam | papātāsurasenāyāṃ siṃho devyāḥ svavāhanaḥ || 6.15|| kāṃścitkaraprahāreṇa daityānāsyena cāparān | ākrāntyā cādhareṇānyān jaghāna sa mahāsurān || 6.16|| keṣāñcitpāṭayāmāsa nakhaiḥ koṣṭhāni kesarī | tathā talaprahāreṇa śirāṃsi kṛtavānpṛthak || 6.17|| vicchinnabāhuśirasaḥ kṛtāstena tathāpare | papau ca rudhiraṃ koṣṭhādanyeṣāṃ dhutakesaraḥ || 6.18|| kṣaṇena tadbalaṃ sarvaṃ kṣayaṃ nītaṃ mahātmanā | tena kesariṇā devyā vāhanenātikopinā || 6.19|| śrutvā tamasuraṃ devyā nihataṃ dhūmralocanam | balaṃ ca kṣayitaṃ kṛtsnaṃ devīkesariṇā tataḥ || 6.20|| cukopa daityādhipatiḥ śumbhaḥ prasphuritādharaḥ | ājñāpayāmāsa ca tau caṇḍamuṇḍau mahāsurau || 6.21|| he caṇḍa he muṇḍa balairbahubhiḥ parivāritau | tatra gacchata gatvā ca sā samānīyatāṃ laghu || 6.22|| keśeṣvākṛṣya baddhvā vā yadi vaḥ saṃśayo yudhi | tadāśeṣāyudhaiḥ sarvairasurairvinihanyatām || 6.23|| tasyāṃ hatāyāṃ duṣṭāyāṃ siṃhe ca vinipātite | śīghramāgamyatāṃ baddhvā gṛhītvā tāmathāmbikām || 6.24|| || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye śumbhaniśumbhasenānīdhūmralocanavadho nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ || 6|| uvāca 4, ślokāḥ 24, evamāditaḥ || 412|| || 7. caṇḍamuṇḍavadho nāma saptamo'dhyāyaḥ || | dhyānam | oṃ dhyāyeyaṃ ratnapīṭhe śukakalapaṭhitaṃ śa‍ṛṇvatīṃ śyāmalāṅgīṃ nyastaikāṃghriṃ saroje śaśiśakaladharāṃ vallakīṃ vādayantīm | kalhārābaddhamālāṃ niyamitavilasaccolikāṃ ratnavastrāṃ mātaṅgī śaṅkapātrāṃ madhuramadhumadāṃ citrakodbhāsibhālām || oṃ ṛṣiruvāca || 7.1|| ājñaptāste tato daityāścaṇḍamuṇḍapurogamāḥ | caturaṅgabalopetā yayurabhyudyatāyudhāḥ || 7.2|| dadṛśuste tato devīmīṣaddhāsāṃ vyavasthitām | siṃhasyopari śailendraśa‍ṛṅge mahati kāñcane || 7.3|| te dṛṣṭvā tāṃ samādātumudyamaṃ cakrurudyatāḥ | ākṛṣṭacāpāsidharāstathānye tatsamīpagāḥ || 7.4|| tataḥ kopaṃ cakāroccairambikā tānarīnprati | kopena cāsyā vadanaṃ maṣīvarṇamabhūttadā || 7.5|| bhrukuṭīkuṭilāttasyā lalāṭaphalakāddrutam | kālī karālavadanā viniṣkrāntāsipāśinī || 7.6|| vicitrakhaṭvāṅgadharā naramālāvibhūṣaṇā | dvīpicarmaparīdhānā śuṣkamāṃsātibhairavā || 7.7|| ativistāravadanā jihvālalanabhīṣaṇā | nimagnāraktanayanā nādāpūritadiṅmukhā || 7.8|| sā vegenābhipatitā ghātayantī mahāsurān | sainye tatra surārīṇāmabhakṣayata tadbalam || 7.9|| pārṣṇigrāhāṅkuśagrāhayodhaghaṇṭāsamanvitān | samādāyaikahastena mukhe cikṣepa vāraṇān || 7.10|| tathaiva yodhaṃ turagai rathaṃ sārathinā saha | nikṣipya vaktre daśanaiścarvayantyatibhairavam || 7.11|| ekaṃ jagrāha keśeṣu grīvāyāmatha cāparam | pādenākramya caivānyamurasānyamapothayat || 7.12|| tairmuktāni ca śastrāṇi mahāstrāṇi tathāsuraiḥ | mukhena jagrāha ruṣā daśanairmathitānyapi || 7.13|| balināṃ tadbalaṃ sarvamasurāṇāṃ durātmanām | mamardābhakṣayaccānyānanyāṃścātāḍayattadā || 7.14|| asinā nihatāḥ kecitkecitkhaṭvāṅgatāḍitāḥ | jagmurvināśamasurā dantāgrābhihatāstathā || 7.15|| kṣaṇena tadbalaṃ sarvamasurāṇāṃ nipātitam | dṛṣṭvā caṇḍo'bhidudrāva tāṃ kālīmatibhīṣaṇām || 7.16|| śaravarṣairmahābhīmairbhīmākṣīṃ tāṃ mahāsuraḥ | chādayāmāsa cakraiśca muṇḍaḥ kṣiptaiḥ sahasraśaḥ || 7.17|| tāni cakrāṇyanekāni viśamānāni tanmukham | babhuryathārkabimbāni subahūni ghanodaram || 7.18|| tato jahāsātiruṣā bhīmaṃ bhairavanādinī | kālī karālavadanā durdarśadaśanojjvalā || 7.19|| utthāya ca mahāsiṃhaṃ devī caṇḍamadhāvata | gṛhītvā cāsya keśeṣu śirastenāsinācchinat || 7.20|| atha muṇḍo'bhyadhāvattāṃ dṛṣṭvā caṇḍaṃ nipātitam | tamapyapātayadbhūmau sā khaḍgābhihataṃ ruṣā || 7.21|| hataśeṣaṃ tataḥ sainyaṃ dṛṣṭvā caṇḍaṃ nipātitam | muṇḍaṃ ca sumahāvīryaṃ diśo bheje bhayāturam || 7.22|| śiraścaṇḍasya kālī ca gṛhītvā muṇḍameva ca | prāha pracaṇḍāṭṭahāsamiśramabhyetya caṇḍikām || 7.23|| mayā tavātropahṛtau caṇḍamuṇḍau mahāpaśū | yuddhayajñe svayaṃ śumbhaṃ niśumbhaṃ ca haniṣyasi || 7.24|| ṛṣiruvāca || 7.25|| tāvānītau tato dṛṣṭvā caṇḍamuṇḍau mahāsurau | uvāca kālīṃ kalyāṇī lalitaṃ caṇḍikā vacaḥ || 7.26|| yasmāccaṇḍaṃ ca muṇḍaṃ ca gṛhītvā tvamupāgatā | cāmuṇḍeti tato loke khyātā devī bhaviṣyasi || 7.27|| || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye caṇḍamuṇḍavadho nāma saptamo'dhyāyaḥ || 7|| uvāca 2, ślokāḥ 25, evamāditaḥ || 439|| || 8. raktabījavadho nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ || | dhyānam | oṃ aruṇāṃ karuṇātaraṅgitākṣīṃ dhṛtapāśāṅkuśabāṇācāpahastām | aṇimādibhirāvṛtāṃ mayūkhai- rahamityeva vibhāvaye bhavānīm || oṃ ṛṣiruvāca || 8.1|| caṇḍe ca nihate daitye muṇḍe ca vinipātite | bahuleṣu ca sainyeṣu kṣayiteṣvasureśvaraḥ || 8.2|| tataḥ kopaparādhīnacetāḥ śumbhaḥ pratāpavān | udyogaṃ sarvasainyānāṃ daityānāmādideśa ha || 8.3|| adya sarvabalairdaityāḥ ṣaḍaśītirudāyudhāḥ | kambūnāṃ caturaśītirniryāntu svabalairvṛtāḥ || 8.4|| koṭivīryāṇi pañcāśadasurāṇāṃ kulāni vai | śataṃ kulāni dhaumrāṇāṃ nirgacchantu mamājñayā || 8.5|| kālakā daurhṛdā maurvāḥ kālikeyāstathāsurāḥ | yuddhāya sajjā niryāntu ājñayā tvaritā mama || 8.6|| ityājñāpyāsurapatiḥ śumbho bhairavaśāsanaḥ | nirjagāma mahāsainyasahasrairbahubhirvṛtaḥ || 8.7|| āyāntaṃ caṇḍikā dṛṣṭvā tatsainyamatibhīṣaṇam | jyāsvanaiḥ pūrayāmāsa dharaṇīgaganāntaram || 8.8|| tataḥ siṃho mahānādamatīva kṛtavānnṛpa | ghaṇṭāsvanena tānnādānambikā copabṛṃhayat || 8.9|| dhanurjyāsiṃhaghaṇṭānāṃ nādāpūritadiṅmukhā | ninādairbhīṣaṇaiḥ kālī jigye vistāritānanā || 8.10|| taṃ ninādamupaśrutya daityasainyaiścaturdiśam | devī siṃhastathā kālī saroṣaiḥ parivāritāḥ || 8.11|| etasminnantare bhūpa vināśāya suradviṣām | bhavāyāmarasiṃhānāmativīryabalānvitāḥ || 8.12|| brahmeśaguhaviṣṇūnāṃ tathendrasya ca śaktayaḥ | śarīrebhyo viniṣkramya tadrūpaiścaṇḍikāṃ yayuḥ || 8.13|| yasya devasya yadrūpaṃ yathā bhūṣaṇavāhanam | tadvadeva hi tacchaktirasurānyoddhumāyayau || 8.14|| haṃsayuktavimānāgre sākṣasūtrakamaṇḍaluḥ | āyātā brahmaṇaḥ śaktirbrahmāṇītyabhidhīyate || 8.15|| māheśvarī vṛṣārūḍhā triśūlavaradhāriṇī | mahāhivalayā prāptā candrarekhāvibhūṣaṇā || 8.16|| kaumārī śaktihastā ca mayūravaravāhanā | yoddhumabhyāyayau daityānambikā guharūpiṇī || 8.17|| tathaiva vaiṣṇavī śaktirgaruḍopari saṃsthitā | śaṅkhacakragadāśārṅgakhaḍgahastābhyupāyayau || 8.18|| yajñavārāhamatulaṃ rūpaṃ yā bibhrato hareḥ | śaktiḥ sāpyāyayau tatra vārāhīṃ bibhratī tanum || 8.19|| nārasiṃhī nṛsiṃhasya bibhratī sadṛśaṃ vapuḥ | prāptā tatra saṭākṣepakṣiptanakṣatrasaṃhatiḥ || 8.20|| vajrahastā tathaivaindrī gajarājopari sthitā | prāptā sahasranayanā yathā śakrastathaiva sā || 8.21|| tataḥ parivṛtastābhirīśāno devaśaktibhiḥ | hanyantāmasurāḥ śīghraṃ mama prītyāha caṇḍikām || 8.22|| tato devīśarīrāttu viniṣkrāntātibhīṣaṇā | caṇḍikā śaktiratyugrā śivāśataninādinī || 8.23|| sā cāha dhūmrajaṭilamīśānamaparājitā | dūta tvaṃ gaccha bhagavan pārśvaṃ śumbhaniśumbhayoḥ || 8.24|| brūhi śumbhaṃ niśumbhaṃ ca dānavāvatigarvitau | ye cānye dānavāstatra yuddhāya samupasthitāḥ || 8.25|| trailokyamindro labhatāṃ devāḥ santu havirbhujaḥ | yūyaṃ prayāta pātālaṃ yadi jīvitumicchatha || 8.26|| balāvalepādatha cedbhavanto yuddhakāṅkṣiṇaḥ | tadāgacchata tṛpyantu macchivāḥ piśitena vaḥ || 8.27|| yato niyukto dautyena tayā devyā śivaḥ svayam | śivadūtīti loke'smiṃstataḥ sā khyātimāgatā || 8.28|| te'pi śrutvā vaco devyāḥ śarvākhyātaṃ mahāsurāḥ | amarṣāpūritā jagmuryatra kātyāyanī sthitā || 8.29|| tataḥ prathamamevāgre śaraśaktyṛṣṭivṛṣṭibhiḥ | vavarṣuruddhatāmarṣāstāṃ devīmamarārayaḥ || 8.30|| sā ca tān prahitān bāṇāñchūlaśaktiparaśvadhān | ciccheda līlayādhmātadhanurmuktairmaheṣubhiḥ || 8.31|| tasyāgratastathā kālī śūlapātavidāritān | khaṭvāṅgapothitāṃścārīnkurvatī vyacarattadā || 8.32|| kamaṇḍalujalākṣepahatavīryān hataujasaḥ | brahmāṇī cākarocchatrūnyena yena sma dhāvati || 8.33|| māheśvarī triśūlena tathā cakreṇa vaiṣṇavī | daityāñjaghāna kaumārī tathā śaktyātikopanā || 8.34|| aindrī kuliśapātena śataśo daityadānavāḥ | peturvidāritāḥ pṛthvyāṃ rudhiraughapravarṣiṇaḥ || 8.35|| tuṇḍaprahāravidhvastā daṃṣṭrāgrakṣatavakṣasaḥ | vārāhamūrtyā nyapataṃścakreṇa ca vidāritāḥ || 8.36|| nakhairvidāritāṃścānyān bhakṣayantī mahāsurān | nārasiṃhī cacārājau nādāpūrṇadigambarā || 8.37|| caṇḍāṭṭahāsairasurāḥ śivadūtyabhidūṣitāḥ | petuḥ pṛthivyāṃ patitāṃstāṃścakhādātha sā tadā || 8.38|| iti mātṛgaṇaṃ kruddhaṃ mardayantaṃ mahāsurān | dṛṣṭvābhyupāyairvividhairneśurdevārisainikāḥ || 8.39|| palāyanaparāndṛṣṭvā daityānmātṛgaṇārditān | yoddhumabhyāyayau kruddho raktabījo mahāsuraḥ || 8.40|| raktabinduryadā bhūmau patatyasya śarīrataḥ | samutpatati medinyāṃ tatpramāṇo mahāsuraḥ || 8.41|| yuyudhe sa gadāpāṇirindraśaktyā mahāsuraḥ | tataścaindrī svavajreṇa raktabījamatāḍayat || 8.42|| kuliśenāhatasyāśu bahu susrāva śoṇitam | samuttasthustato yodhāstadrūpāstatparākramāḥ || 8.43|| yāvantaḥ patitāstasya śarīrādraktabindavaḥ | tāvantaḥ puruṣā jātāstadvīryabalavikramāḥ || 8.44|| te cāpi yuyudhustatra puruṣā raktasambhavāḥ | samaṃ mātṛbhiratyugraśastrapātātibhīṣaṇam || 8.45|| punaśca vajrapātena kṣatamasya śiro yadā | vavāha raktaṃ puruṣāstato jātāḥ sahasraśaḥ || 8.46|| vaiṣṇavī samare cainaṃ cakreṇābhijaghāna ha | gadayā tāḍayāmāsa aindrī tamasureśvaram || 8.47|| vaiṣṇavīcakrabhinnasya rudhirasrāvasambhavaiḥ | sahasraśo jagadvyāptaṃ tatpramāṇairmahāsuraiḥ || 8.48|| śaktyā jaghāna kaumārī vārāhī ca tathāsinā | māheśvarī triśūlena raktabījaṃ mahāsuram || 8.49|| sa cāpi gadayā daityaḥ sarvā evāhanat pṛthak | mātṝḥ kopasamāviṣṭo raktabījo mahāsuraḥ || 8.50|| tasyāhatasya bahudhā śaktiśūlādibhirbhuvi | papāta yo vai raktaughastenāsañchataśo'surāḥ || 8.51|| taiścāsurāsṛksambhūtairasuraiḥ sakalaṃ jagat | vyāptamāsīttato devā bhayamājagmuruttamam || 8.52|| tān viṣaṇṇān surān dṛṣṭvā caṇḍikā prāhasatvaram | uvāca kālīṃ cāmuṇḍe vistīrṇaṃ vadanaṃ kuru || 8.53|| macchastrapātasambhūtān raktabindūn mahāsurān | raktabindoḥ pratīccha tvaṃ vaktreṇānena veginā || 8.54|| bhakṣayantī cara raṇe tadutpannānmahāsurān | evameṣa kṣayaṃ daityaḥ kṣeṇarakto gamiṣyati || 8.55|| bhakṣyamāṇāstvayā cogrā na cotpatsyanti cāpare | ityuktvā tāṃ tato devī śūlenābhijaghāna tam || 8.56|| mukhena kālī jagṛhe raktabījasya śoṇitam | tato'sāvājaghānātha gadayā tatra caṇḍikām || 8.57|| na cāsyā vedanāṃ cakre gadāpāto'lpikāmapi | tasyāhatasya dehāttu bahu susrāva śoṇitam || 8.58|| yatastatastadvaktreṇa cāmuṇḍā sampratīcchati | mukhe samudgatā ye'syā raktapātānmahāsurāḥ || 8.59|| tāṃścakhādātha cāmuṇḍā papau tasya ca śoṇitam | devī śūlena vajreṇa bāṇairasibhirṛṣṭibhiḥ || 8.60|| jaghāna raktabījaṃ taṃ cāmuṇḍāpītaśoṇitam | sa papāta mahīpṛṣṭhe śastrasaṅghasamāhataḥ || 8.61|| nīraktaśca mahīpāla raktabījo mahāsuraḥ | tataste harṣamatulamavāpustridaśā nṛpa || 8.62|| teṣāṃ mātṛgaṇo jāto nanartāsṛṅmadoddhataḥ || 8.63|| || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye raktabījavadho nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ || 8|| uvāca 1, ardhaślokaḥ 1, ślokāḥ 61, evamāditaḥ || 502|| || 9. niśumbhavadho nāma navamo'dhyāyaḥ || | dhyānam | oṃ bandhūkakāñcananibhaṃ rucirākṣamālāṃ pāśāṅkuśau ca varadāṃ nijabāhudaṇḍaiḥ | bibhrāṇaminduśakalābharaṇaṃ trinetra- mardhāṃbikeśamaniśaṃ vapurāśrayāmi || oṃ rājovāca || 9.1|| vicitramidamākhyātaṃ bhagavan bhavatā mama | devyāścaritamāhātmyaṃ raktabījavadhāśritam || 9.2|| bhūyaścecchāmyahaṃ śrotuṃ raktabīje nipātite | cakāra śumbho yatkarma niśumbhaścātikopanaḥ || 9.3|| ṛṣiruvāca || 9.4|| cakāra kopamatulaṃ raktabīje nipātite | śumbhāsuro niśumbhaśca hateṣvanyeṣu cāhave || 9.5|| hanyamānaṃ mahāsainyaṃ vilokyāmarṣamudvahan | abhyadhāvanniśumbho'tha mukhyayāsurasenayā || 9.6|| tasyāgratastathā pṛṣṭhe pārśvayośca mahāsurāḥ | sandaṣṭauṣṭhapuṭāḥ kruddhā hantuṃ devīmupāyayuḥ || 9.7|| ājagāma mahāvīryaḥ śumbho'pi svabalairvṛtaḥ | nihantuṃ caṇḍikāṃ kopātkṛtvā yuddhaṃ tu mātṛbhiḥ || 9.8|| tato yuddhamatīvāsīddevyā śumbhaniśumbhayoḥ | śaravarṣamatīvograṃ meghayoriva varṣatoḥ || 9.9|| cicchedāstāñcharāṃstābhyāṃ caṇḍikā svaśarotkaraiḥ | tāḍayāmāsa cāṅgeṣu śastraughairasureśvarau || 9.10|| niśumbho niśitaṃ khaḍgaṃ carma cādāya suprabham | atāḍayanmūrdhni siṃhaṃ devyā vāhanamuttamam || 9.11|| tāḍite vāhane devī kṣurapreṇāsimuttamam | niśumbhasyāśu ciccheda carma cāpyaṣṭacandrakam || 9.12|| chinne carmaṇi khaḍge ca śaktiṃ cikṣepa so'suraḥ | tāmapyasya dvidhā cakre cakreṇābhimukhāgatām || 9.13|| kopādhmāto niśumbho'tha śūlaṃ jagrāha dānavaḥ | āyātaṃ muṣṭipātena devī taccāpyacūrṇayat || 9.14|| āvidyātha gadāṃ so'pi cikṣepa caṇḍikāṃ prati | sāpi devyās triśūlena bhinnā bhasmatvamāgatā || 9.15|| tataḥ paraśuhastaṃ tamāyāntaṃ daityapuṅgavam | āhatya devī bāṇaughairapātayata bhūtale || 9.16|| tasminnipatite bhūmau niśumbhe bhīmavikrame | bhrātaryatīva saṅkruddhaḥ prayayau hantumambikām || 9.17|| sa rathasthastathātyuccairgṛhītaparamāyudhaiḥ | bhujairaṣṭābhiratulairvyāpyāśeṣaṃ babhau nabhaḥ || 9.18|| tamāyāntaṃ samālokya devī śaṅkhamavādayat | jyāśabdaṃ cāpi dhanuṣaścakārātīva duḥsaham || 9.19|| pūrayāmāsa kakubho nijaghaṇṭāsvanena ca | samastadaityasainyānāṃ tejovadhavidhāyinā || 9.20|| tataḥ siṃho mahānādaistyājitebhamahāmadaiḥ | pūrayāmāsa gaganaṃ gāṃ tathaiva diśo daśa || 9.21|| tataḥ kālī samutpatya gaganaṃ kṣmāmatāḍayat | karābhyāṃ tanninādena prāksvanāste tirohitāḥ || 9.22|| aṭṭāṭṭahāsamaśivaṃ śivadūtī cakāra ha | vaiḥ śabdairasurāstresuḥ śumbhaḥ kopaṃ paraṃ yayau || 9.23|| durātmaṃstiṣṭha tiṣṭheti vyājahārāmbikā yadā | tadā jayetyabhihitaṃ devairākāśasaṃsthitaiḥ || 9.24|| śumbhenāgatya yā śaktirmuktā jvālātibhīṣaṇā | āyāntī vahnikūṭābhā sā nirastā maholkayā || 9.25|| siṃhanādena śumbhasya vyāptaṃ lokatrayāntaram | nirghātaniḥsvano ghoro jitavānavanīpate || 9.26|| śumbhamuktāñcharāndevī śumbhastatprahitāñcharān | ciccheda svaśarairugraiḥ śataśo'tha sahasraśaḥ || 9.27|| tataḥ sā caṇḍikā kruddhā śūlenābhijaghāna tam | sa tadābhihato bhūmau mūrcchito nipapāta ha || 9.28|| tato niśumbhaḥ samprāpya cetanāmāttakārmukaḥ | ājaghāna śarairdevīṃ kālīṃ kesariṇaṃ tathā || 9.29|| punaśca kṛtvā bāhūnāmayutaṃ danujeśvaraḥ | cakrāyudhena ditijaśchādayāmāsa caṇḍikām || 9.30|| tato bhagavatī kruddhā durgā durgārtināśinī | ciccheda devī cakrāṇi svaśaraiḥ sāyakāṃśca tān || 9.31|| tato niśumbho vegena gadāmādāya caṇḍikām | abhyadhāvata vai hantuṃ daityasainyasamāvṛtaḥ || 9.32|| tasyāpatata evāśu gadāṃ ciccheda caṇḍikā | khaḍgena śitadhāreṇa sa ca śūlaṃ samādade || 9.33|| śūlahastaṃ samāyāntaṃ niśumbhamamarārdanam | hṛdi vivyādha śūlena vegāviddhena caṇḍikā || 9.34|| bhinnasya tasya śūlena hṛdayānniḥsṛto'paraḥ | mahābalo mahāvīryastiṣṭheti puruṣo vadan || 9.35|| tasya niṣkrāmato devī prahasya svanavattataḥ | śiraściccheda khaḍgena tato'sāvapatadbhuvi || 9.36|| tataḥ siṃhaścakhādogradaṃṣṭrākṣuṇṇaśirodharān | asurāṃstāṃstathā kālī śivadūtī tathāparān || 9.37|| kaumārīśaktinirbhinnāḥ kecinneśurmahāsurāḥ | brahmāṇīmantrapūtena toyenānye nirākṛtāḥ || 9.38|| māheśvarītriśūlena bhinnāḥ petustathāpare | vārāhītuṇḍaghātena keciccūrṇīkṛtā bhuvi || 9.39|| khaṇḍaṃ khaṇḍaṃ ca cakreṇa vaiṣṇavyā dānavāḥ kṛtāḥ | vajreṇa caindrīhastāgravimuktena tathāpare || 9.40|| kecidvineśurasurāḥ kecinnaṣṭā mahāhavāt | bhakṣitāścāpare kālīśivadūtīmṛgādhipaiḥ || 9.41|| || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye niśumbhavadho nāma navamo'dhyāyaḥ || 9|| uvāca 2, ardhaślokāḥ 39, ślokāḥ 41, evamāditaḥ || 543|| || 10. śumbhavadho nāma daśamo'dhyāyaḥ || | dhyānam | oṃ uttaptahemarucirāṃ ravicandravahni- netrāṃ dhanuśśarayutāṅkuśapāśaśūlam | ramyairbhujaiśca dadhatīṃ śivaśaktirūpāṃ kāmeśvarīṃ hṛdi bhajāmi dhṛtendulekhām || oṃ ṛṣiruvāca || 10.1|| niśumbhaṃ nihataṃ dṛṣṭvā bhrātaraṃ prāṇasammitam | hanyamānaṃ balaṃ caiva śumbhaḥ kruddho'bravīdvacaḥ || 10.2|| balāvalepaduṣṭe tvaṃ mā durge garvamāvaha | anyāsāṃ balamāśritya yuddhyase cātimāninī || 10.3|| devyuvāca || 10.4|| ekaivāhaṃ jagatyatra dvitīyā kā mamāparā | paśyaitā duṣṭa mayyeva viśantyo madvibhūtayaḥ || 10.5|| tataḥ samastāstā devyo brahmāṇīpramukhā layam | tasyā devyāstanau jagmurekaivāsīttadāmbikā || 10.6|| devyuvāca || 10.7|| ahaṃ vibhūtyā bahubhiriha rūpairyadāsthitā | tatsaṃhṛtaṃ mayaikaiva tiṣṭhāmyājau sthiro bhava || 10.8|| ṛṣiruvāca || 10.9|| tataḥ pravavṛte yuddhaṃ devyāḥ śumbhasya cobhayoḥ | paśyatāṃ sarvadevānāmasurāṇāṃ ca dāruṇam || 10.10|| śaravarṣaiḥ śitaiḥ śastraistathā cāstraiḥ sudāruṇaiḥ | tayoryuddhamabhūdbhūyaḥ sarvalokabhayaṅkaram || 10.11|| divyānyastrāṇi śataśo mumuce yānyathāmbikā | babhañja tāni daityendrastatpratīghātakartṛbhiḥ || 10.12|| muktāni tena cāstrāṇi divyāni parameśvarī | babhañja līlayaivograhuṅkāroccāraṇādibhiḥ || 10.13|| tataḥ śaraśatairdevīmācchādayata so'suraḥ | sāpi tatkupitā devī dhanuściccheda ceṣubhiḥ || 10.14|| chinne dhanuṣi daityendrastathā śaktimathādade | ciccheda devī cakreṇa tāmapyasya kare sthitām || 10.15|| tataḥ khaḍgamupādāya śatacandraṃ ca bhānumat | abhyadhā vata tāṃ devīṃ daityānāmadhipeśvaraḥ || 10.16|| tasyāpatata evāśu khaḍgaṃ ciccheda caṇḍikā | dhanurmuktaiḥ śitairbāṇaiścarma cārkakarāmalam | aśvāṃśca pātayāmāsa rathaṃ sārathinā saha || 10.17|| hatāśvaḥ sa tadā daityaśchinnadhanvā visārathiḥ | jagrāha mudgaraṃ ghoramambikānidhanodyataḥ || 10.18|| cicchedāpatatastasya mudgaraṃ niśitaiḥ śaraiḥ | tathāpi so'bhyadhāvattāṃ muṣṭimudyamya vegavān || 10.19|| sa muṣṭiṃ pātayāmāsa hṛdaye daityapuṅgavaḥ | devyāstaṃ cāpi sā devī talenorasyatāḍayat || 10.20|| talaprahārābhihato nipapāta mahītale | sa daityarājaḥ sahasā punareva tathotthitaḥ || 10.21|| utpatya ca pragṛhyoccairdevīṃ gaganamāsthitaḥ | tatrāpi sā nirādhārā yuyudhe tena caṇḍikā || 10.22|| niyuddhaṃ khe tadā daityaścaṇḍikā ca parasparam | cakratuḥ prathamaṃ siddhamunivismayakārakam || 10.23|| tato niyuddhaṃ suciraṃ kṛtvā tenāmbikā saha | utpāṭya bhrāmayāmāsa cikṣepa dharaṇītale || 10.24|| sa kṣipto dharaṇīṃ prāpya muṣṭimudyamya vegavān | abhyadhāvata duṣṭātmā caṇḍikānidhanecchayā || 10.25|| tamāyāntaṃ tato devī sarvadaityajaneśvaram | jagatyāṃ pātayāmāsa bhittvā śūlena vakṣasi || 10.26|| sa gatāsuḥ papātorvyāṃ devī śūlāgravikṣataḥ | cālayan sakalāṃ pṛthvīṃ sābdhidvīpāṃ saparvatām || 10.27|| tataḥ prasannamakhilaṃ hate tasmin durātmani | jagatsvāsthyamatīvāpa nirmalaṃ cābhavannabhaḥ || 10.28|| utpātameghāḥ solkā ye prāgāsaṃste śamaṃ yayuḥ | sarito mārgavāhinyastathāsaṃstatra pātite || 10.29|| tato devagaṇāḥ sarve harṣanirbharamānasāḥ | babhūvurnihate tasmin gandharvā lalitaṃ jaguḥ || 10.30|| avādayaṃstathaivānye nanṛtuścāpsarogaṇāḥ | vavuḥ puṇyāstathā vātāḥ suprabho'bhūddivākaraḥ || 10.31|| jajvaluścāgnayaḥ śāntāḥ śāntā digjanitasvanāḥ || 10.32|| || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye śumbhavadho nāma daśamo'dhyāyaḥ || 10|| || nārāyaṇīstutirnāmaikādaśo'dhyāyaḥ || | dhyānam | oṃ bālaravidyutimindukirīṭāṃ tuṅgakucāṃ nayanatrayayuktām | smeramukhīṃ varadāṅkuśapāśābhītikarāṃ prabhaje bhuvaneśīm || oṃ ṛṣiruvāca || 11.1|| devyā hate tatra mahāsurendre sendrāḥ surā vahnipurogamāstām | kātyāyanīṃ tuṣṭuvuriṣṭalābhād vikāśivaktrābjavikāśitāśāḥ || 11.2|| devi prapannārtihare prasīda prasīda mātarjagato'khilasya | prasīda viśveśvari pāhi viśvaṃ tvamīśvarī devi carācarasya || 11.3|| ādhārabhūtā jagatastvamekā mahīsvarūpeṇa yataḥ sthitāsi | apāṃ svarūpasthitayā tvayaita- dāpyāyate kṛtsnamalaṅghyavīrye || 11.4|| tvaṃ vaiṣṇavīśaktiranantavīryā viśvasya bījaṃ paramāsi māyā | sammohitaṃ devi samastametat tvaṃ vai prasannā bhuvi muktihetuḥ || 11.5|| vidyāḥ samastāstava devi bhedāḥ striyaḥ samastāḥ sakalā jagatsu | tvayaikayā pūritamambayaitat kā te stutiḥ stavyaparāparoktiḥ || 11.6|| sarvabhūtā yadā devī bhuktimuktipradāyinī | tvaṃ stutā stutaye kā vā bhavantu paramoktayaḥ || 11.7|| sarvasya buddhirūpeṇa janasya hṛdi saṃsthite | svargāpavargade devi nārāyaṇi namo'stu te || 11.8|| kalākāṣṭhādirūpeṇa pariṇāmapradāyini | viśvasyoparatau śakte nārāyaṇi namo'stu te || 11.9|| sarvamaṅgalamāṅgalye śive sarvārthasādhike | śaraṇye tryambake gauri nārāyaṇi namo'stu te || 11.10|| sṛṣṭisthitivināśānāṃ śaktibhūte sanātani | guṇāśraye guṇamaye nārāyaṇi namo'stu te || 11.11|| śaraṇāgatadīnārtaparitrāṇaparāyaṇe | sarvasyārtihare devi nārāyaṇi namo'stu te || 11.12|| haṃsayuktavimānasthe brahmāṇīrūpadhāriṇi | kauśāmbhaḥkṣarike devi nārāyaṇi namo'stu te || 11.13|| triśūlacandrāhidhare mahāvṛṣabhavāhini | māheśvarīsvarūpeṇa nārāyaṇi namo'stute || 11.14|| mayūrakukkuṭavṛte mahāśaktidhare'naghe | kaumārīrūpasaṃsthāne nārāyaṇi namo'stu te || 11.15|| śaṅkhacakragadāśārṅgagṛhītaparamāyudhe | prasīda vaiṣṇavīrūpe nārāyaṇi namo'stu te || 11.16|| gṛhītogramahācakre daṃṣṭroddhṛtavasundhare | varāharūpiṇi śive nārāyaṇi namo'stu te || 11.17|| nṛsiṃharūpeṇogreṇa hantuṃ daityān kṛtodyame | trailokyatrāṇasahite nārāyaṇi namo'stu te || 11.18|| kirīṭini mahāvajre sahasranayanojjvale | vṛtraprāṇahare caindri nārāyaṇi namo'stu te || 11.19|| śivadūtīsvarūpeṇa hatadaityamahābale | ghorarūpe mahārāve nārāyaṇi namo'stu te || 11.20|| daṃṣṭrākarālavadane śiromālāvibhūṣaṇe | cāmuṇḍe muṇḍamathane nārāyaṇi namo'stu te || 11.21|| lakṣmi lajje mahāvidye śraddhe puṣṭi svadhe dhruve | mahārātri mahāmāye nārāyaṇi namo'stu te || 11.22|| medhe sarasvati vare bhūti bābhravi tāmasi | niyate tvaṃ prasīdeśe nārāyaṇi namo'stute || 11.23|| sarvasvarūpe sarveśe sarvaśaktisamanvite | bhayebhyastrāhi no devi durge devi namo'stu te || 11.24|| etatte vadanaṃ saumyaṃ locanatrayabhūṣitam | pātu naḥ sarvabhūtebhyaḥ kātyāyani namo'stu te || 11.25|| jvālākarālamatyugramaśeṣāsurasūdanam | triśūlaṃ pātu no bhīterbhadrakāli namo'stu te || 11.26|| hinasti daityatejāṃsi svanenāpūrya yā jagat | sā ghaṇṭā pātu no devi pāpebhyo naḥ sutāniva || 11.27|| asurāsṛgvasāpaṅkacarcitaste karojjvalaḥ | śubhāya khaḍgo bhavatu caṇḍike tvāṃ natā vayam || 11.28|| rogānaśeṣānapahaṃsi tuṣṭā ruṣṭā tu kāmān sakalānabhīṣṭān | tvāmāśritānāṃ na vipannarāṇāṃ tvāmāśritā hyāśrayatāṃ prayānti || 11.29|| etatkṛtaṃ yatkadanaṃ tvayādya dharmadviṣāṃ devi mahāsurāṇām | rūpairanekairbahudhātmamūrtiṃ kṛtvāmbike tatprakaroti kānyā || 11.30|| vidyāsu śāstreṣu vivekadīpe- ṣvādyeṣu vākyeṣu ca kā tvadanyā | mamatvagarte'timahāndhakāre vibhrāmayatyetadatīva viśvam || 11.31|| rakṣāṃsi yatrograviṣāśca nāgā yatrārayo dasyubalāni yatra | dāvānalo yatra tathābdhimadhye tatra sthitā tvaṃ paripāsi viśvam || 11.32|| viśveśvari tvaṃ paripāsi viśvaṃ viśvātmikā dhārayasīha viśvam | viśveśavandyā bhavatī bhavanti viśvāśrayā ye tvayi bhaktinamrāḥ || 11.33|| devi prasīda paripālaya no'ribhīte- rnityaṃ yathāsuravadhādadhunaiva sadyaḥ | pāpāni sarvajagatāṃ praśamaṃ nayāśu utpātapākajanitāṃśca mahopasargān || 11.34|| praṇatānāṃ prasīda tvaṃ devi viśvārtihāriṇi | trailokyavāsināmīḍye lokānāṃ varadā bhava || 11.35|| devyuvāca || 11.36|| varadāhaṃ suragaṇā varaṃ yanmanasecchatha | taṃ vṛṇudhvaṃ prayacchāmi jagatāmupakārakam || 11.37|| devā ūcuḥ || 11.38|| sarvābādhāpraśamanaṃ trailokyasyākhileśvari | evameva tvayā kāryamasmadvairivināśanam || 11.39|| devyuvāca || 11.40|| vaivasvate'ntare prāpte aṣṭāviṃśatime yuge | śumbho niśumbhaścaivānyāvutpatsyete mahāsurau || 11.41|| nandagopagṛhe jātā yaśodāgarbhasambhavā | tatastau nāśayiṣyāmi vindhyācalanivāsinī || 11.42|| punarapyatiraudreṇa rūpeṇa pṛthivītale | avatīrya haniṣyāmi vaipracittāṃśca dānavān || 11.43|| bhakṣayantyāśca tānugrān vaipracittān mahāsurān | raktā dantā bhaviṣyanti dāḍimīkusumopamāḥ || 11.44|| tato māṃ devatāḥ svarge martyaloke ca mānavāḥ | stuvanto vyāhariṣyanti satataṃ raktadantikām || 11.45|| bhūyaśca śatavārṣikyāmanāvṛṣṭyāmanambhasi | munibhiḥ saṃsmṛtā bhūmau sambhaviṣyāmyayonijā || 11.46|| tataḥ śatena netrāṇāṃ nirīkṣiṣyāmyahaṃ munīn | kīrtayiṣyanti manujāḥ śatākṣīmiti māṃ tataḥ || 11.47|| tato'hamakhilaṃ lokamātmadehasamudbhavaiḥ | bhariṣyāmi surāḥ śākairāvṛṣṭeḥ prāṇadhārakaiḥ || 11.48|| śākambharīti vikhyātiṃ tadā yāsyāmyahaṃ bhuvi | tatraiva ca vadhiṣyāmi durgamākhyaṃ mahāsuram || 11.49|| durgādevīti vikhyātaṃ tanme nāma bhaviṣyati | punaścāhaṃ yadā bhīmaṃ rūpaṃ kṛtvā himācale || 11.50|| rakṣāṃsi bhakṣayiṣyāmi munīnāṃ trāṇakāraṇāt | tadā māṃ munayaḥ sarve stoṣyantyānamramūrtayaḥ || 11.51|| bhīmādevīti vikhyātaṃ tanme nāma bhaviṣyati | yadāruṇākhyastrailokye mahābādhāṃ kariṣyati || 11.52|| tadāhaṃ bhrāmaraṃ rūpaṃ kṛtvāsaṅkhyeyaṣaṭpadam | trailokyasya hitārthāya vadhiṣyāmi mahāsuram || 11.53|| bhrāmarīti ca māṃ lokāstadā stoṣyanti sarvataḥ | itthaṃ yadā yadā bādhā dānavotthā bhaviṣyati || 11.54|| tadā tadāvatīryāhaṃ kariṣyāmyarisaṅkṣayam || 11.55|| || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye nārāyaṇīstutirnāmaikādaśo'dhyāyaḥ || 11|| uvāca 4, ardhaślokaḥ 1, ślokāḥ 50, evamāditaḥ || 630|| || 12. bhagavatī vākyaṃ dvādaśo'dhyāyaḥ || | dhyānam | oṃ vidyuddhāmasamaprabhāṃ mṛgapatiskandhasthitāṃ bhīṣaṇāṃ kanyābhiḥ karavāl̤akheṭavilasadhastābhirāsevitām | hastaiścakragadāsikheṭaviśikhāṃścāpaṃ guṇaṃ tarjanīṃ bibhrāṇāmanalātmikāṃ śaśidharāṃ durgāṃ trinetrāṃ bhaje || oṃ devyuvāca || 12.1|| ebhiḥ stavaiśca māṃ nityaṃ stoṣyate yaḥ samāhitaḥ | tasyāhaṃ sakalāṃ bādhāṃ śamayiṣyāmyasaṃśayam || 12.2|| madhukaiṭabhanāśaṃ ca mahiṣāsuraghātanam | kīrtayiṣyanti ye tadvadvadhaṃ śumbhaniśumbhayoḥ || 12.3|| aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ navamyāṃ caikacetasaḥ | śroṣyanti caiva ye bhaktyā mama māhātmyamuttamam || 12.4|| na teṣāṃ duṣkṛtaṃ kiñcidduṣkṛtotthā na cāpadaḥ | bhaviṣyati na dāridryaṃ na caiveṣṭaviyojanam || 12.5|| śatrubhyo na bhayaṃ tasya dasyuto vā na rājataḥ | na śastrānalatoyaughāt kadācit sambhaviṣyati || 12.6|| tasmānmamaitanmāhātmyaṃ paṭhitavyaṃ samāhitaiḥ | śrotavyaṃ ca sadā bhaktyā paraṃ svastyayanaṃ mahat || 12.7|| upasargānaśeṣāṃstu mahāmārīsamudbhavān | tathā trividhamutpātaṃ māhātmyaṃ śamayenmama || 12.8|| yatraitatpaṭhyate samyaṅnityamāyatane mama | sadā na tadvimokṣyāmi sānnidhyaṃ tatra me sthitam || 12.9|| balipradāne pūjāyāmagnikārye mahotsave | sarvaṃ mamaitanmāhātmyam uccāryaṃ śrāvyameva ca || 12.10|| jānatājānatā vāpi balipūjāṃ yathā kṛtām | pratīkṣiṣyāmyahaṃ prītyā vahnihomaṃ tathākṛtam || 12.11|| śaratkāle mahāpūjā kriyate yā ca vārṣikī | tasyāṃ mamaitanmāhātmyaṃ śrutvā bhaktisamanvitaḥ || 12.12|| sarvābādhāvinirmukto dhanadhānyasamanvitaḥ | manuṣyo matprasādena bhaviṣyati na saṃśayaḥ || 12.13|| śrutvā mamaitanmāhātmyaṃ tathā cotpattayaḥ śubhāḥ | parākramaṃ ca yuddheṣu jāyate nirbhayaḥ pumān || 12.14|| ripavaḥ saṅkṣayaṃ yānti kalyāṇaṃ copapadyate | nandate ca kulaṃ puṃsāṃ māhātmyaṃ mama śa‍ṛṇvatām || 12.15|| śāntikarmaṇi sarvatra tathā duḥsvapnadarśane | grahapīḍāsu cogrāsu māhātmyaṃ śa‍ṛṇuyānmama || 12.16|| upasargāḥ śamaṃ yānti grahapīḍāśca dāruṇāḥ | duḥsvapnaṃ ca nṛbhirdṛṣṭaṃ susvapnamupajāyate || 12.17|| bālagrahābhibhūtānāṃ bālānāṃ śāntikārakam | saṅghātabhede ca nṛṇāṃ maitrīkaraṇamuttamam || 12.18|| durvṛttānāmaśeṣāṇāṃ balahānikaraṃ param | rakṣobhūtapiśācānāṃ paṭhanādeva nāśanam || 12.19|| sarvaṃ mamaitanmāhātmyaṃ mama sannidhikārakam | paśupuṣpārghyadhūpaiśca gandhadīpaistathottamaiḥ || 12.20|| viprāṇāṃ bhojanairhomaiḥ prokṣaṇīyairaharniśam | anyaiśca vividhairbhogaiḥ pradānairvatsareṇa yā || 12.21|| prītirme kriyate sāsmin sakṛduccarite śrute | śrutaṃ harati pāpāni tathārogyaṃ prayacchati || 12.22|| rakṣāṃ karoti bhūtebhyo janmanāṃ kīrtanaṃ mama | yuddheṣu caritaṃ yanme duṣṭadaityanibarhaṇam || 12.23|| tasmiñchrute vairikṛtaṃ bhayaṃ puṃsāṃ na jāyate | yuṣmābhiḥ stutayo yāśca yāśca brahmarṣibhiḥ kṛtāḥ || 12.24|| brahmaṇā ca kṛtāstāstu prayacchantu śubhāṃ matim | araṇye prāntare vāpi dāvāgniparivāritaḥ || 12.25|| dasyubhirvā vṛtaḥ śūnye gṛhīto vāpi śatrubhiḥ | siṃhavyāghrānuyāto vā vane vā vanahastibhiḥ || 12.26|| rājñā kruddhena cājñapto vadhyo bandhagato'pi vā | āghūrṇito vā vātena sthitaḥ pote mahārṇave || 12.27|| patatsu cāpi śastreṣu saṅgrāme bhṛśadāruṇe | sarvābādhāsu ghorāsu vedanābhyardito'pi vā || 12.28|| smaran mamaitaccaritaṃ naro mucyeta saṅkaṭāt | mama prabhāvātsiṃhādyā dasyavo vairiṇastathā || 12.29|| dūrādeva palāyante smarataścaritaṃ mama || 12.30|| ṛṣiruvāca || 12.31|| ityuktvā sā bhagavatī caṇḍikā caṇḍavikramā || 12.32|| paśyatāṃ sarvadevānāṃ tatraivāntaradhīyata | te'pi devā nirātaṅkāḥ svādhikārānyathā purā || 12.33|| yajñabhāgabhujaḥ sarve cakrurvinihatārayaḥ | daityāśca devyā nihate śumbhe devaripau yudhi || 12.34|| jagadvidhvaṃsake tasmin mahogre'tulavikrame | niśumbhe ca mahāvīrye śeṣāḥ pātālamāyayuḥ || 12.35|| evaṃ bhagavatī devī sā nityāpi punaḥ punaḥ | sambhūya kurute bhūpa jagataḥ paripālanam || 12.36|| tayaitanmohyate viśvaṃ saiva viśvaṃ prasūyate | sā yācitā ca vijñānaṃ tuṣṭā ṛddhiṃ prayacchati || 12.37|| vyāptaṃ tayaitatsakalaṃ brahmāṇḍaṃ manujeśvara | mahādevyā mahākālī mahāmārīsvarūpayā || 12.38|| saiva kāle mahāmārī saiva sṛṣṭirbhavatyajā | sthitiṃ karoti bhūtānāṃ saiva kāle sanātanī || 12.39|| bhavakāle nṛṇāṃ saiva lakṣmīrvṛddhipradā gṛhe | saivābhāve tathālakṣmīrvināśāyopajāyate || 12.40|| stutā sampūjitā puṣpairgandhadhūpādibhistathā | dadāti vittaṃ putrāṃśca matiṃ dharme gatiṃ śubhām || 12.41|| || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye bhagavatī vākyaṃ dvādaśo'dhyāyaḥ || 12|| uvāca 2, ardhaślokau 2, ślokāḥ 37, evamāditaḥ || 671|| || 13. surathavaiśyayorvarapradānaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ || | dhyānam | oṃ bālārkamaṇḍalābhāsāṃ caturbāhuṃ trilocanām | pāśāṅkuśavarābhītirdhārayantīṃ śivāṃ bhaje || oṃ ṛṣiruvāca || 13.1|| etatte kathitaṃ bhūpa devīmāhātmyamuttamam | evaṃ prabhāvā sā devī yayedaṃ dhāryate jagat || 13.2|| vidyā tathaiva kriyate bhagavadviṣṇumāyayā | tayā tvameṣa vaiśyaśca tathaivānye vivekinaḥ || 13.3|| mohyante mohitāścaiva mohameṣyanti cāpare | tāmupaihi mahārāja śaraṇaṃ parameśvarīm || 13.4|| ārādhitā saiva nṛṇāṃ bhogasvargāpavargadā || 13.5|| mārkaṇḍeya uvāca || 13.6|| iti tasya vacaḥ śrutvā surathaḥ sa narādhipaḥ || 13.7|| praṇipatya mahābhāgaṃ tamṛṣiṃ saṃśitavratam | nirviṇṇo'timamatvena rājyāpaharaṇena ca || 13.8|| jagāma sadyastapase sa ca vaiśyo mahāmune | sandarśanārthamambāyā nadīpulinamāsthitaḥ || 13.9|| sa ca vaiśyastapastepe devīsūktaṃ paraṃ japan | tau tasmin puline devyāḥ kṛtvā mūrtiṃ mahīmayīm || 13.10|| arhaṇāṃ cakratustasyāḥ puṣpadhūpāgnitarpaṇaiḥ | nirāhārau yatātmānau tanmanaskau samāhitau || 13.11|| dadatustau baliṃ caiva nijagātrāsṛgukṣitam | evaṃ samārādhayatostribhirvarṣairyatātmanoḥ || 13.12|| parituṣṭā jagaddhātrī pratyakṣaṃ prāha caṇḍikā || 13.13|| devyuvāca || 13.14|| yatprārthyate tvayā bhūpa tvayā ca kulanandana | mattastatprāpyatāṃ sarvaṃ parituṣṭā dadāmite || 13.15|| mārkaṇḍeya uvāca || 13.16|| tato vavre nṛpo rājyamavibhraṃśyanyajanmani | atraiva ca nijaṃ rājyaṃ hataśatrubalaṃ balāt || 13.17|| so'pi vaiśyastato jñānaṃ vavre nirviṇṇamānasaḥ | mametyahamiti prājñaḥ saṅgavicyutikārakam || 13.18|| devyuvāca || 13.19|| svalpairahobhirnṛpate svaṃ rājyaṃ prāpsyate bhavān || 13.20|| hatvā ripūnaskhalitaṃ tava tatra bhaviṣyati || 13.21|| mṛtaśca bhūyaḥ samprāpya janma devādvivasvataḥ || 13.22|| sāvarṇiko manurnāma bhavānbhuvi bhaviṣyati || 13.23|| vaiśyavarya tvayā yaśca varo'smatto'bhivāñchitaḥ || 13.24|| taṃ prayacchāmi saṃsiddhyai tava jñānaṃ bhaviṣyati || 13.25|| mārkaṇḍeya uvāca || 13.26|| iti dattvā tayordevī yathābhilaṣitaṃ varam || 13.27|| babhūvāntarhitā sadyo bhaktyā tābhyāmabhiṣṭutā | evaṃ devyā varaṃ labdhvā surathaḥ kṣatriyarṣabhaḥ || 13.28|| sūryājjanma samāsādya sāvarṇirbhavitā manuḥ || 13.29|| evaṃ devyā varaṃ labdhvā surathaḥ kṣatriyarṣabhaḥ | sūryājjanma samāsādya sāvarṇirbhavitā manuḥ || klīṃ oṃ || || svasti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye surathavaiśyayorvarapradānaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ || 13|| uvāca 6, ardhaślokāḥ 11, ślokāḥ 12, evamāditaḥ || 700|| samastā uvācamantrāḥ 57, ardhaślokāḥ 42, ślokāḥ 535, avadānāni 66 || || śrīsaptaśatīdevīmāhātmyaṃ samāptam || || oṃ tat sat oṃ || || atha aparādhakṣamāpaṇastotram || oṃ aparādhaśataṃ kṛtvā jagadambeti coccaret | yāṃ gatiṃ samavāpnoti na tāṃ brahmādayaḥ surāḥ || 1|| sāparādho'smi śaraṇaṃ prāptastvāṃ jagadambike | idānīmanukampyo'haṃ yathecchasi tathā kuru || 2|| ajñānādvismṛterbhrāntyā yannyūnamadhikaṃ kṛtam | tatsarvaṃ kṣamyatāṃ devi prasīda parameśvari || 3|| kāmeśvari jaganmātaḥ saccidānandavigrahe | gṛhāṇārcāmimāṃ prītyā prasīda parameśvari || 4|| sarvarūpamayī devī sarvaṃ devīmayaṃ jagat | ato'haṃ viśvarūpāṃ tvāṃ namāmi parameśvarīm || 5|| yadakṣaraṃ paribhraṣṭaṃ mātrāhīnañca yadbhavet | pūrṇaṃ bhavatu tat sarvaṃ tvatprasādānmaheśvari || 6|| yadatra pāṭhe jagadambike mayā visargabindvakṣarahīnamīritam | tadastu sampūrṇatamaṃ prasādataḥ saṅkalpasiddhiśca sadaiva jāyatām || 7|| yanmātrābindubindudvitayapadapadadvandvavarṇādihīnaṃ bhaktyābhaktyānupūrvaṃ prasabhakṛtivaśāt vyaktamavyaktamamba | mohādajñānato vā paṭhitamapaṭhitaṃ sāmprataṃ te stave'smin tat sarvaṃ sāṅgamāstāṃ bhagavati varade tvatprasādāt prasīda || 8|| prasīda bhagavatyamba prasīda bhaktavatsale | prasādaṃ kuru me devi durge devi namo'stu te || 9|| || iti aparādhakṣamāpaṇastotraṃ samāptam || || atha devīsūktam || oṃ ahaṃ rudrebhirvasubhiścarāmyaha- mādityairuta viśvadevaiḥ | ahaṃ mitrāvaruṇobhā bibharmyaha- mindrāgnī ahamaśvinobhā || 1|| ahaṃ somamāhanasaṃ bibharmyahaṃ tvaṣṭāramuta pūṣaṇaṃ bhagam | ahaṃ dadhāmi draviṇaṃ haviṣmate suprāvye yajamānāya sunvate || 2|| ahaṃ rāṣṭrī saṅgamanī vasūnāṃ cikituṣī prathamā yajñiyānām | tāṃ mā devā vyadadhuḥ purutrā bhūristhātrāṃ bhūryāveśayantīm || 3|| mayā so annamatti yo vipaśyati yaḥ prāṇiti ya īṃ śa‍ṛṇotyuktam | amantavo māṃ ta upakṣiyanti śrudhi śruta śraddhivaṃ te vadāmi || 4|| ahameva svayamidaṃ vadāmi juṣṭaṃ devebhiruta mānuṣebhiḥ | yaṃ kāmaye taṃ tamugraṃ kṛṇomi taṃ brahmāṇaṃ tamṛṣiṃ taṃ sumedhām || 5|| ahaṃ rudrāya dhanurā tanomi brahmadviṣe śarave hantavā u | ahaṃ janāya samadaṃ kṛṇomyahaṃ dyāvāpṛthivī ā viveśa || 6|| ahaṃ suve pitaramasya mūrdhan mama yonirapsvantaḥ samudre | tato vi tiṣṭhe bhuvanānu viśvo- tāmūṃ dyāṃ varṣmaṇopa spṛśāmi || 7|| ahameva vāta iva pra vāmyā- rabhamāṇā bhuvanāni viśvā | paro divā para enā pṛthivyai- tāvatī mahinā saṃ babhūva || 8|| || iti ṛgvedoktaṃ devīsūktaṃ samāptam || || oṃ tat sat oṃ || Encoded by Smt. K. Shankaran and reencoded by Kirk Wortman kirkwort@hotmail.com Proofread by Sunder Hattangadi and Kirk Wortman kirkwort@hotmail.com % Text title : Devi Mahatmyam / Durga Saptashati % File name : durga700.itx % itxtitle : devI mAhAtmyam athavA durgAsaptashatI % engtitle : devI mAhAtmyam or durgAsaptashatI % Category : devii, durgA, shatI, devI, saptashatI % Location : doc_devii % Sublocation : devii % SubDeity : durgA % Texttype : pramukha % Language : Sanskrit % Subject : religious % Transliterated by : K. Shankaran, Kirk Wortman, Dhruba Chakroborty, Ahto Jarve % Proofread by : Sunder Hattangadi, Kirk Wortman (kirkwort at hotmail.com) % Description-comments : 700 shlokas regarding devi durga % Indexextra : (1, 2, Bengali chanting, meanings, Sanskrit bhAShya, audio, Italian and English, English, Compilation, Tamil, mArakeNDeya purANa) % Latest update : February 26, 2024 % Site access : https://sanskritdocuments.org

దేవీ మాహాత్మ్యమ్ వా దుర్గాసప్తశతీ ॥ దేవీ మాహాత్మ్యమ్ ॥ ॥ శ్రీ ॥ ॥ శ్రీచణ్డికాధ్యానమ్ ॥ ఓం బన్ధూకకుసుమాభాసాం పఞ్చముణ్డాధివాసినీమ్ । స్ఫురచ్చన్ద్రకలారత్నముకుటాం ముణ్డమాలినీమ్ ॥ త్రినేత్రాం రక్తవసనాం పీనోన్నతఘటస్తనీమ్ । పుస్తకం చాక్షమాలాం చ వరం చాభయకం క్రమాత్ ॥ దధతీం సంస్మరేన్నిత్యముత్తరామ్నాయమానితామ్ । అథవా యా చణ్డీ మధుకైటభాదిదైత్యదలనీ యా మాహిషోన్మూలినీ యా ధూమ్రేక్షణచణ్డముణ్డమథనీ యా రక్తబీజాశనీ । శక్తిః శుమ్భనిశుమ్భదైత్యదలనీ యా సిద్ధిదాత్రీ పరా సా దేవీ నవకోటిమూర్తిసహితా మాం పాతు విశ్వేశ్వరీ ॥ ॥ అథ అర్గలాస్తోత్రమ్ ॥ ఓం అస్య శ్రీఅర్గలాస్తోత్రమన్త్రస్య విష్ణురృషిః, అనుష్టుప్ ఛన్దః, శ్రీమహాలక్ష్మీర్దేవతా, శ్రీజగదమ్బాప్రీతయే సప్తశతిపాఠాఙ్గత్వేన జపే వినియోగః । ఓం నమశ్చణ్డికాయై । మార్కణ్డేయ ఉవాచ । ఓం జయ త్వం దేవి చాముణ్డే జయ భూతాపహారిణి । జయ సర్వగతే దేవి కాలరాత్రి నమోఽస్తు తే ॥ ౧॥ జయన్తీ మఙ్గలా కాలీ భద్రకాలీ కపాలినీ । దుర్గా శివా క్షమా ధాత్రీ స్వాహా స్వధా నమోఽస్తు తే ॥ ౨॥ మధుకైటభవిధ్వంసి విధాతృవరదే నమః । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౩॥ మహిషాసురనిర్నాశి భక్తానాం సుఖదే నమః । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౪॥ ధూమ్రనేత్రవధే దేవి ధర్మకామార్థదాయిని । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౫॥ రక్తబీజవధే దేవి చణ్డముణ్డవినాశిని । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౬॥ నిశుమ్భశుమ్భనిర్నాశి త్రైలోక్యశుభదే నమః । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౭॥ వన్దితాఙ్ఘ్రియుగే దేవి సర్వసౌభాగ్యదాయిని । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౮॥ అచిన్త్యరూపచరితే సర్వశత్రువినాశిని । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౯॥ నతేభ్యః సర్వదా భక్త్యా చాపర్ణే దురితాపహే । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౧౦॥ స్తువద్భ్యో భక్తిపూర్వం త్వాం చణ్డికే వ్యాధినాశిని । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౧౧॥ చణ్డికే సతతం యుద్ధే జయన్తి పాపనాశిని । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౧౨॥ దేహి సౌభాగ్యమారోగ్యం దేహి దేవి పరం సుఖమ్ । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౧౩॥ విధేహి దేవి కల్యాణం విధేహి విపులాం శ్రియమ్ । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౧౪॥ విధేహి ద్విషతాం నాశం విధేహి బలముచ్చకైః । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౧౫॥ సురాసురశిరోరత్ననిఘృష్టచరణేఽమ్బికే । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౧౬॥ విద్యావన్తం యశస్వన్తం లక్ష్మీవన్తఞ్చ మాం కురు । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౧౭॥ దేవి ప్రచణ్డదోర్దణ్డదైత్యదర్పనిషూదిని । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౧౮॥ ప్రచణ్డదైత్యదర్పఘ్నే చణ్డికే ప్రణతాయ మే । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౧౯॥ చతుర్భుజే చతుర్వక్త్రసంస్తుతే పరమేశ్వరి । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౨౦॥ కృష్ణేన సంస్తుతే దేవి శశ్వద్భక్త్యా సదామ్బికే । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౨౧॥ హిమాచలసుతానాథసంస్తుతే పరమేశ్వరి । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౨౨॥ ఇన్ద్రాణీపతిసద్భావపూజితే పరమేశ్వరి । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౨౩॥ దేవి భక్తజనోద్దామదత్తానన్దోదయేఽమ్బికే । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౨౪॥ భార్యాం మనోరమాం దేహి మనోవృత్తానుసారిణీమ్ । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౨౫॥ తారిణి దుర్గసంసారసాగరస్యాచలోద్భవే । రూపం దేహి జయం దేహి యశో దేహి ద్విషో జహి ॥ ౨౬॥ ఇదం స్తోత్రం పఠిత్వా తు మహాస్తోత్రం పఠేన్నరః । సప్తశతీం సమారాధ్య వరమాప్నోతి దుర్లభమ్ ॥ ౨౭॥ ॥ ఇతి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే అర్గలాస్తోత్రం సమాప్తమ్ ॥ ॥ అథ కీలకస్తోత్రమ్ ॥ ఓం అస్య శ్రీకీలకమన్త్రస్య శివఋషిః, అనుష్టుప్ ఛన్దః, శ్రీమహాసరస్వతీ దేవతా, శ్రీజగదమ్బాప్రీత్యర్థం సప్తశతీపాఠాఙ్గత్వేన జపే వినియోగః । ఓం నమశ్చణ్డికాయై । మార్కణ్డేయ ఉవాచ । ఓం విశుద్ధజ్ఞానదేహాయ త్రివేదీదివ్యచక్షుషే । శ్రేయఃప్రాప్తినిమిత్తాయ నమః సోమార్ధధారిణే ॥ ౧॥ సర్వమేతద్విజానీయాన్మన్త్రాణామపి కీలకమ్ । సోఽపి క్షేమమవాప్నోతి సతతం జప్యతత్పరః ॥ ౨॥ సిద్ధ్యన్త్యుచ్చాటనాదీని కర్మాణి సకలాన్యపి । ఏతేన స్తువతాం దేవీం స్తోత్రవృన్దేన భక్తితః ॥ ౩॥ న మన్త్రో నౌషధం తస్య న కిఞ్చిదపి విద్యతే । వినా జప్యేన సిద్ధ్యేత్తు సర్వముచ్చాటనాదికమ్ ॥ ౪॥ సమగ్రాణ్యపి సేత్స్యన్తి లోకశఙ్కామిమాం హరః । కృత్వా నిమన్త్రయామాస సర్వమేవమిదం శుభమ్ ॥ ౫॥ స్తోత్రం వై చణ్డికాయాస్తు తచ్చ గుహ్యం చకార సః । సమాప్నోతి స పుణ్యేన తాం యథావన్నిమన్త్రణామ్ ॥ ౬॥ సోఽపి క్షేమమవాప్నోతి సర్వమేవ న సంశయః । కృష్ణాయాం వా చతుర్దశ్యామష్టమ్యాం వా సమాహితః ॥ ౭॥ దదాతి ప్రతిగృహ్ణాతి నాన్యథైషా ప్రసీదతి । ఇత్థం రూపేణ కీలేన మహాదేవేన కీలితమ్ ॥ ౮॥ యో నిష్కీలాం విధాయైనాం చణ్డీం జపతి నిత్యశః । స సిద్ధః స గణః సోఽథ గన్ధర్వో జాయతే ధ్రువమ్ ॥ ౯॥ న చైవాపాటవం తస్య భయం క్వాపి న జాయతే । నాపమృత్యువశం యాతి మృతే చ మోక్షమాప్నుయాత్ ॥ ౧౦॥ జ్ఞాత్వా ప్రారభ్య కుర్వీత హ్యకుర్వాణో వినశ్యతి । తతో జ్ఞాత్వైవ సమ్పూర్ణమిదం ప్రారభ్యతే బుధైః ॥ ౧౧॥ సౌభాగ్యాది చ యత్కిఞ్చిద్ దృశ్యతే లలనాజనే । తత్సర్వం తత్ప్రసాదేన తేన జప్యమిదం శుభమ్ ॥ ౧౨॥ శనైస్తు జప్యమానేఽస్మిన్ స్తోత్రే సమ్పత్తిరుచ్చకైః । భవత్యేవ సమగ్రాపి తతః ప్రారభ్యమేవ తత్ ॥ ౧౩॥ ఐశ్వర్యం తత్ప్రసాదేన సౌభాగ్యారోగ్యమేవ చ । శత్రుహానిః పరో మోక్షః స్తూయతే సా న కిం జనైః ॥ ౧౪॥ చణ్డికాం హృదయేనాపి యః స్మరేత్ సతతం నరః । హృద్యం కామమవాప్నోతి హృది దేవీ సదా వసేత్ ॥ ౧౫॥ అగ్రతోఽముం మహాదేవకృతం కీలకవారణమ్ । నిష్కీలఞ్చ తథా కృత్వా పఠితవ్యం సమాహితైః ॥ ౧౬॥ ॥ ఇతి శ్రీభగవత్యాః కీలకస్తోత్రం సమాప్తమ్ ॥ ॥ అథ దేవీ కవచమ్ ॥ అస్య శ్రీచణ్డీకవచస్య బ్రహ్మా ఋషిః , అనుష్టుప్ ఛన్దః , చాముణ్డా దేవతా , అఙ్గన్యాసోక్తమాతరో బీజమ్ , దిగ్బన్ధదేవతాస్తత్వమ్ , శ్రీజగదమ్బాప్రీత్యర్థే జపే వినియోగః । ఓం నమశ్చణ్డికాయై । మార్కణ్డేయ ఉవాచ । ఓం యద్గుహ్యం పరమం లోకే సర్వరక్షాకరం నృణామ్ । యన్న కస్యచిదాఖ్యాతం తన్మే బ్రూహి పితామహ ॥ ౧॥ బ్రహ్మోవాచ । అస్తి గుహ్యతమం విప్ర సర్వభూతోపకారకమ్ । దేవ్యాస్తు కవచం పుణ్యం తచ్ఛృణుష్వ మహామునే ॥ ౨॥ ప్రథమం శైలపుత్రీతి ద్వితీయం బ్రహ్మచారిణీ । తృతీయం చన్ద్రఘణ్టేతి కూష్మాణ్డేతి చతుర్థకమ్ ॥ ౩॥ పఞ్చమం స్కన్దమాతేతి షష్ఠం కాత్యాయనీ తథా । సప్తమం కాలరాత్రిశ్చ మహాగౌరీతి చాష్టమమ్ ॥ ౪॥ నవమం సిద్ధిదాత్రీ చ నవదుర్గాః ప్రకీర్తితాః । ఉక్తాన్యేతాని నామాని బ్రహ్మణైవ మహాత్మనా ॥ ౫॥ అగ్నినా దహ్యమానాస్తు శత్రుమధ్యగతా రణే । విషమే దుర్గమే చైవ భయార్తాః శరణం గతాః ॥ ౬। న తేషాం జాయతే కిఞ్చిదశుభం రణసఙ్కటే । ఆపదం న చ పశ్యన్తి శోకదుఃఖభయఙ్కరీమ్ ॥ ౭॥ యైస్తు భక్త్యా స్మృతా నిత్యం తేషాం వృద్ధిః ప్రజాయతే । యే త్వాం స్మరన్తి దేవేశి రక్షసి తాన్న సంశయః ॥ ౮॥ ప్రేతసంస్థా తు చాముణ్డా వారాహీ మహిషాసనా । ఐన్ద్రీ గజసమారూఢా వైష్ణవీ గరుడాసనా ॥ ౯॥ నారసింహీ మహావీర్యా శివదూతీ మహాబలా । మాహేశ్వరీ వృషారూఢా కౌమారీ శిఖివాహనా ॥ ౧౦॥ లక్ష్మీః పద్మాసనా దేవీ పద్మహస్తా హరిప్రియా । శ్వేతరూపధరా దేవీ ఈశ్వరీ వృషవాహనా ॥ ౧౧॥ బ్రాహ్మీ హంససమారూఢా సర్వాభరణభూషితా । ఇత్యేతా మాతరః సర్వాః సర్వయోగసమన్వితాః ॥ ౧౨॥ నానాభరణశోభాఢ్యా నానారత్నోపశోభితాః । శ్రైష్ఠైశ్చ మౌక్తికైః సర్వా దివ్యహారప్రలమ్బిభిః ॥ ౧౩॥ ఇన్ద్రనీలైర్మహానీలైః పద్మరాగైః సుశోభనైః । దృశ్యన్తే రథమారూఢా దేవ్యః క్రోధసమాకులాః ॥ ౧౪॥ శఙ్ఖం చక్రం గదాం శక్తిం హలం చ ముసలాయుధమ్ । ఖేటకం తోమరం చైవ పరశుం పాశమేవ చ ॥ ౧౫॥ కున్తాయుధం త్రిశూలం చ శార్ఙ్గమాయుధముత్తమమ్ । దైత్యానాం దేహనాశాయ భక్తానామభయాయ చ ॥ ౧౬॥ ధారయన్త్యాయుధానీత్థం దేవానాం చ హితాయ వై । నమస్తేఽస్తు మహారౌద్రే మహాఘోరపరాక్రమే ॥ ౧౭॥ మహాబలే మహోత్సాహే మహాభయవినాశిని । త్రాహి మాం దేవి దుష్ప్రేక్ష్యే శత్రూణాం భయవర్ధిని ॥ ౧౮॥ ప్రాచ్యాం రక్షతు మామైన్ద్రీ ఆగ్నేయ్యామగ్నిదేవతా । దక్షిణేఽవతు వారాహీ నైరృత్యాం ఖడ్గధారిణీ ॥ ౧౯॥ ప్రతీచ్యాం వారుణీ రక్షేద్వాయవ్యాం మృగవాహినీ । ఉదీచ్యాం పాతు కౌబేరీ ఈశాన్యాం శూలధారిణీ ॥ ౨౦॥ ఊర్ధ్వం బ్రహ్మాణీ మే రక్షేదధస్తాద్వైష్ణవీ తథా । ఏవం దశ దిశో రక్షేచ్చాముణ్డా శవవాహనా ॥ ౨౧॥ జయా మామగ్రతః పాతు విజయా పాతు పృష్ఠతః । అజితా వామపార్శ్వే తు దక్షిణే చాపరాజితా ॥ ౨౨॥ శిఖాం మే ద్యోతినీ రక్షేదుమా మూర్ధ్ని వ్యవస్థితా । మాలాధరీ లలాటే చ భ్రువౌ రక్షేద్యశస్వినీ ॥ ౨౩॥ నేత్రయోశ్చిత్రనేత్రా చ యమఘణ్టా తు పార్శ్వకే । త్రినేత్రా చ త్రిశూలేన భ్రువోర్మధ్యే చ చణ్డికా ॥ ౨౪॥ శఙ్ఖినీ చక్షుషోర్మధ్యే శ్రోత్రయోర్ద్వారవాసినీ । కపోలౌ కాలికా రక్షేత్ కర్ణమూలే తు శఙ్కరీ ॥ ౨౫॥ నాసికాయాం సుగన్ధా చ ఉత్తరోష్ఠే చ చర్చికా । అధరే చామృతాబాలా జిహ్వాయాం చ సరస్వతీ ॥ ౨౬॥ దన్తాన్ రక్షతు కౌమారీ కణ్ఠదేశే తు చణ్డికా । ఘణ్టికాం చిత్రఘణ్టా చ మహామాయా చ తాలుకే ॥ ౨౭॥ కామాక్షీ చిబుకం రక్షేద్వాచం మే సర్వమఙ్గలా । గ్రీవాయాం భద్రకాలీ చ పృష్ఠవంశే ధనుర్ధరీ ॥ ౨౮॥ నీలగ్రీవా బహిః కణ్ఠే నలికాం నలకూబరీ । స్కన్ధయోః ఖడ్గినీ రక్షేద్ బాహూ మే వజ్రధారిణీ ॥ ౨౯॥ హస్తయోర్దణ్డినీ రక్షేదమ్బికా చాఙ్గులీషు చ । నఖాఞ్ఛూలేశ్వరీ రక్షేత్ కుక్షౌ రక్షేన్నరేశ్వరీ ॥ ౩౦॥ స్తనౌ రక్షేన్మహాదేవీ మనఃశోకవినాశినీ । హృదయే లలితా దేవీ ఉదరే శూలధారిణీ ॥ ౩౧॥ నాభౌ చ కామినీ రక్షేద్ గుహ్యం గుహ్యేశ్వరీ తథా । మేఢ్రం రక్షతు దుర్గన్ధా పాయుం మే గుహ్యవాహినీ ॥ ౩౨॥ కట్యాం భగవతీ రక్షేదూరూ మే మేఘవాహనా । జఙ్ఘే మహాబలా రక్షేత్ జానూ మాధవనాయికా ॥ ౩౩॥ గుల్ఫయోర్నారసింహీ చ పాదపృష్ఠే తు కౌశికీ । పాదాఙ్గులీః శ్రీధరీ చ తలం పాతాలవాసినీ ॥ ౩౪॥ నఖాన్ దంష్ట్రకరాలీ చ కేశాంశ్చైవోర్ధ్వకేశినీ । రోమకూపేషు కౌమారీ త్వచం యోగీశ్వరీ తథా ॥ ౩౫॥ రక్తమజ్జావసామాంసాన్యస్థిమేదాంసి పార్వతీ । అన్త్రాణి కాలరాత్రిశ్చ పిత్తం చ ముకుటేశ్వరీ ॥ ౩౬॥ పద్మావతీ పద్మకోశే కఫే చూడామణిస్తథా । జ్వాలాముఖీ నఖజ్వాలామభేద్యా సర్వసన్ధిషు ॥ ౩౭॥ శుక్రం బ్రహ్మాణీ మే రక్షేచ్ఛాయాం ఛత్రేశ్వరీ తథా । అహఙ్కారం మనో బుద్ధిం రక్షేన్మే ధర్మధారిణీ ॥ ౩౮॥ ప్రాణాపానౌ తథా వ్యానముదానం చ సమానకమ్ । వజ్రహస్తా చ మే రక్షేత్ ప్రాణాన్ కల్యాణశోభనా ॥ ౩౯॥ రసే రూపే చ గన్ధే చ శబ్దే స్పర్శే చ యోగినీ । సత్త్వం రజస్తమశ్చైవ రక్షేన్నారాయణీ సదా ॥ ౪౦॥ ఆయూ రక్షతు వారాహీ ధర్మం రక్షతు పార్వతీ । యశః కీర్తిం చ లక్ష్మీం చ సదా రక్షతు వైష్ణవీ ॥ ౪౧॥ గోత్రమిన్ద్రాణీ మే రక్షేత్ పశూన్ రక్షేచ్చ చణ్డికా । పుత్రాన్ రక్షేన్మహాలక్ష్మీర్భార్యాం రక్షతు భైరవీ ॥ ౪౨॥ ధనేశ్వరీ ధనం రక్షేత్ కౌమారీ కన్యకాం తథా । పన్థానం సుపథా రక్షేన్మార్గం క్షేమఙ్కరీ తథా ॥ ౪౩॥ రాజద్వారే మహాలక్ష్మీర్విజయా సతత స్థితా । రక్షాహీనం తు యత్ స్థానం వర్జితం కవచేన తు ॥ ౪౪॥ తత్సర్వం రక్ష మే దేవి జయన్తీ పాపనాశినీ । సర్వరక్షాకరం పుణ్యం కవచం సర్వదా జపేత్ ॥ ౪౫॥ ఇదం రహస్యం విప్రర్షే భక్త్యా తవ మయోదితమ్ । పాదమేకం న గచ్ఛేత్ తు యదీచ్ఛేచ్ఛుభమాత్మనః ॥ ౪౬॥ కవచేనావృతో నిత్యం యత్ర యత్రైవ గచ్ఛతి । తత్ర తత్రార్థలాభశ్వ విజయః సార్వకాలికః ॥ ౪౭॥ యం యం చిన్తయతే కామం తం తం ప్రాప్నోతి నిశ్చితమ్ । పరమైశ్వర్యమతులం ప్రాప్స్యతే భూతలే పుమాన్ ॥ ౪౮॥ నిర్భయో జాయతే మర్త్యః సఙ్గ్రామేష్వపరాజితః । త్రైలోక్యే తు భవేత్పూజ్యః కవచేనావృతః పుమాన్ ॥ ౪౯॥ ఇదం తు దేవ్యాః కవచం దేవానామపి దుర్లభమ్ । యః పఠేత్ప్రయతో నిత్యం త్రిసన్ధ్యం శ్రద్ధయాన్వితః ॥ ౫౦॥ దైవీకలా భవేత్తస్య త్రైలోక్యే చాపరాజితః । జీవేద్వర్షశతం సాగ్రమపమృత్యువివర్జితః ॥ ౫౧॥ నశ్యన్తి వ్యాధయః సర్వే లూతావిస్ఫోటకాదయః । స్థావరం జఙ్గమం చైవ కృత్రిమం చైవ యద్విషమ్ ॥ ౫౨॥ అభిచారాణి సర్వాణి మన్త్రయన్త్రాణి భూతలే । భూచరాః ఖేచరాశ్చైవ కులజాశ్చౌపదేశికాః ॥ ౫౩॥ సహజా కులజా మాలా డాకినీ శాకినీ తథా । అన్తరిక్షచరా ఘోరా డాకిన్యశ్చ మహారవాః ॥ ౫౪॥ గ్రహభూతపిశాచాశ్చ యక్షగన్ధర్వరాక్షసాః । బ్రహ్మరాక్షసవేతాలాః కూష్మాణ్డా భైరవాదయః ॥ ౫౫॥ నశ్యన్తి దర్శనాత్తస్య కవచేనావృతో హి యః । మానోన్నతిర్భవేద్రాజ్ఞస్తేజోవృద్ధిః పరా భవేత్ ॥ ౫౬॥ యశోవృద్ధిర్భవేత్ పుంసాం కీర్తివృద్ధిశ్చ జాయతే । తస్మాత్ జపేత్ సదా భక్తః కవచం కామదం మునే ॥ ౫౭॥ జపేత్ సప్తశతీం చణ్డీం కృత్వా తు కవచం పురా । నిర్విఘ్నేన భవేత్ సిద్ధిశ్చణ్డీజపసముద్భవా ॥ ౫౮॥ యావద్భూమణ్డలం ధత్తే సశైలవనకాననమ్ । తావత్తిష్ఠతి మేదిన్యాం సన్తతిః పుత్రపౌత్రికీ ॥ ౫౯॥ దేహాన్తే పరమం స్థానం సురైరపి సుదుర్లభమ్ । ప్రాప్నోతి పురుషో నిత్యం మహామాయాప్రసాదతః ॥ ౬౦॥ తత్ర గచ్ఛతి గత్వాసౌ పునశ్చాగమనం నహి । లభతే పరమం స్థానం శివేన సమతాం వ్రజేత్ ॥ ౬౧॥ ॥ ఇతి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే హరిహరబ్రహ్మవిరచితం దేవీకవచం సమాప్తమ్ ॥ ॥ దేవీ మాహాత్మ్యమ్ ॥ % ॥ శ్రీదుర్గాయై నమః ॥ ॥ అథ శ్రీదుర్గాసప్తశతీ ॥ ॥ ౧. మధుకైటభవధో నామ ప్రథమోఽధ్యాయః ॥ వినియోగః అస్య శ్రీ ప్రథమచరిత్రస్య । బ్రహ్మా ఋషిః । మహాకాలీ దేవతా । గాయత్రీ ఛన్దః । నన్దా శక్తిః । రక్తదన్తికా బీజమ్ । అగ్నిస్తత్త్వమ్ । ఋగ్వేదః స్వరూపమ్ । శ్రీమహాకాలీప్రీత్యర్థే ప్రథమచరిత్రజపే వినియోగః । । ధ్యానమ్ । ఓం ఖడ్గం చక్రగదేషుచాపపరిఘాఞ్ఛూలం భుశుణ్డీం శిరః శఙ్ఖం సన్దధతీం కరైస్త్రినయనాం సర్వాఙ్గభూషావృతామ్ । నీలాశ్మద్యుతిమాస్యపాదదశకాం సేవే మహాకాలికాం యామస్తౌత్స్వపితే హరౌ కమలజో హన్తుం మధుం కైటభమ్ ॥ ఓం నమశ్చణ్డికాయై ॥ ఓం ఐం మార్కణ్డేయ ఉవాచ ॥ ౧.౧॥ సావర్ణిః సూర్యతనయో యో మనుః కథ్యతేఽష్టమః । నిశామయ తదుత్పత్తిం విస్తరాద్గదతో మమ ॥ ౧.౨॥ మహామాయానుభావేన యథా మన్వన్తరాధిపః । స బభూవ మహాభాగః సావర్ణిస్తనయో రవేః ॥ ౧.౩॥ స్వారోచిషేఽన్తరే పూర్వం చైత్రవంశసముద్భవః । సురథో నామ రాజాభూత్సమస్తే క్షితిమణ్డలే ॥ ౧.౪॥ తస్య పాలయతః సమ్యక్ ప్రజాః పుత్రానివౌరసాన్ । బభూవుః శత్రవో భూపాః కోలావిధ్వంసినస్తదా ॥ ౧.౫॥ తస్య తైరభవద్ యుద్ధమతిప్రబలదణ్డినః । న్యూనైరపి స తైర్యుద్ధే కోలావిధ్వంసిభిర్జితః ॥ ౧.౬॥ తతః స్వపురమాయాతో నిజదేశాధిపోఽభవత్ । ఆక్రాన్తః స మహాభాగస్తైస్తదా ప్రబలారిభిః ॥ ౧.౭॥ అమాత్యైర్బలిభిర్దుష్టైర్దుర్బలస్య దురాత్మభిః । కోశో బలం చాపహృతం తత్రాపి స్వపురే తతః ॥ ౧.౮॥ తతో మృగయావ్యాజేన హృతస్వామ్యః స భూపతిః । ఏకాకీ హయమారుహ్య జగామ గహనం వనమ్ ॥ ౧.౯॥ స తత్రాశ్రమమద్రాక్షీద్ద్విజవర్యస్య మేధసః । ప్రశాన్తశ్వాపదాకీర్ణం మునిశిష్యోపశోభితమ్ ॥ ౧.౧౦॥ తస్థౌ కఞ్చిత్స కాలం చ మునినా తేన సత్కృతః । ఇతశ్చేతశ్చ విచరంస్తస్మిన్ మునివరాశ్రమే ॥ ౧.౧౧॥ సోఽచిన్తయత్తదా తత్ర మమత్వాకృష్టమానసః । మత్పూర్వైః పాలితం పూర్వం మయా హీనం పురం హి తత్ ॥ ౧.౧౨॥ మద్భృత్యైస్తైరసద్వృత్తైర్ధర్మతః పాల్యతే న వా । న జానే స ప్రధానో మే శూరో హస్తీ సదామదః ॥ ౧.౧౩॥ మమ వైరివశం యాతః కాన్ భోగానుపలప్స్యతే । యే మమానుగతా నిత్యం ప్రసాదధనభోజనైః ॥ ౧.౧౪॥ అనువృత్తిం ధ్రువం తేఽద్య కుర్వన్త్యన్యమహీభృతామ్ । అసమ్యగ్వ్యయశీలైస్తైః కుర్వద్భిః సతతం వ్యయమ్ ॥ ౧.౧౫॥ సఞ్చితః సోఽతిదుఃఖేన క్షయం కోశో గమిష్యతి । ఏతచ్చాన్యచ్చ సతతం చిన్తయామాస పార్థివః ॥ ౧.౧౬॥ తత్ర విప్రాశ్రమాభ్యాశే వైశ్యమేకం దదర్శ సః । స పృష్టస్తేన కస్త్వం భో హేతుశ్చాగమనేఽత్ర కః ॥ ౧.౧౭॥ సశోక ఇవ కస్మాత్త్వం దుర్మనా ఇవ లక్ష్యసే । ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్య భూపతేః ప్రణయోదితమ్ ॥ ౧.౧౮॥ ప్రత్యువాచ స తం వైశ్యః ప్రశ్రయావనతో నృపమ్ ॥ ౧.౧౯॥ వైశ్య ఉవాచ ॥ ౧.౨౦॥ సమాధిర్నామ వైశ్యోఽహముత్పన్నో ధనినాం కులే ॥ ౧.౨౧॥ పుత్రదారైర్నిరస్తశ్చ ధనలోభాదసాధుభిః । విహీనశ్చ ధనైర్దారైః పుత్రైరాదాయ మే ధనమ్ ॥ ౧.౨౨॥ వనమభ్యాగతో దుఃఖీ నిరస్తశ్చాప్తబన్ధుభిః । సోఽహం న వేద్మి పుత్రాణాం కుశలాకుశలాత్మికామ్ ॥ ౧.౨౩॥ ప్రవృత్తిం స్వజనానాం చ దారాణాం చాత్ర సంస్థితః । కిం ను తేషాం గృహే క్షేమమక్షేమం కిం ను సామ్ప్రతమ్ ॥ ౧.౨౪॥ కథం తే కిం ను సద్వృత్తా దుర్వృత్తాః కిం ను మే సుతాః ॥ ౧.౨౫॥ రాజోవాచ ॥ ౧.౨౬॥ యైర్నిరస్తో భవాఁల్లుబ్ధైః పుత్రదారాదిభిర్ధనైః ॥ ౧.౨౭॥ తేషు కిం భవతః స్నేహమనుబధ్నాతి మానసమ్ ॥ ౧.౨౮॥ వైశ్య ఉవాచ ॥ ౧.౨౯॥ ఏవమేతద్యథా ప్రాహ భవానస్మద్గతం వచః ॥ ౧.౩౦॥ కిం కరోమి న బధ్నాతి మమ నిష్ఠురతాం మనః । యైః సన్త్యజ్య పితృస్నేహం ధనలుబ్ధైర్నిరాకృతః ॥ ౧.౩౧॥ పతిస్వజనహార్దం చ హార్దితేష్వేవ మే మనః । కిమేతన్నాభిజానామి జానన్నపి మహామతే ॥ ౧.౩౨॥ యత్ప్రేమప్రవణం చిత్తం విగుణేష్వపి బన్ధుషు । తేషాం కృతే మే నిఃశ్వాసో దౌర్మనస్యం చ జాయతే ॥ ౧.౩౩॥ కరోమి కిం యన్న మనస్తేష్వప్రీతిషు నిష్ఠురమ్ ॥ ౧.౩౪॥ మార్కణ్డేయ ఉవాచ ॥ ౧.౩౫॥ తతస్తౌ సహితౌ విప్ర తం మునిం సముపస్థితౌ ॥ ౧.౩౬॥ సమాధిర్నామ వైశ్యోఽసౌ స చ పార్థివసత్తమః । కృత్వా తు తౌ యథాన్యాయం యథార్హం తేన సంవిదమ్ ॥ ౧.౩౭॥ ఉపవిష్టౌ కథాః కాశ్చిచ్చక్రతుర్వైశ్యపార్థివౌ ॥ ౧.౩౮॥ రాజోవాచ ॥ ౧.౩౯॥ భగవంస్త్వామహం ప్రష్టుమిచ్ఛామ్యేకం వదస్వ తత్ ॥ ౧.౪౦॥ దుఃఖాయ యన్మే మనసః స్వచిత్తాయత్తతాం వినా । మమత్వం గతరాజ్యస్య రాజ్యాఙ్గేష్వఖిలేష్వపి ॥ ౧.౪౧॥ జానతోఽపి యథాజ్ఞస్య కిమేతన్మునిసత్తమ । అయం చ నికృతః పుత్రైర్దారైర్భృత్యైస్తథోజ్ఝితః ॥ ౧.౪౨॥ స్వజనేన చ సన్త్యక్తస్తేషు హార్దీ తథాప్యతి । ఏవమేష తథాహం చ ద్వావప్యత్యన్తదుఃఖితౌ ॥ ౧.౪౩॥ దృష్టదోషేఽపి విషయే మమత్వాకృష్టమానసౌ । తత్కిమేతన్మహాభాగ యన్మోహో జ్ఞానినోరపి ॥ ౧.౪౪॥ మమాస్య చ భవత్యేషా వివేకాన్ధస్య మూఢతా ॥ ౧.౪౫॥ ఋషిరువాచ ॥ ౧.౪౬॥ జ్ఞానమస్తి సమస్తస్య జన్తోర్విషయగోచరే ॥ ౧.౪౭॥ విషయాశ్చ మహాభాగ యాన్తి చైవం పృథక్పృథక్ । దివాన్ధాః ప్రాణినః కేచిద్రాత్రావన్ధాస్తథాపరే ॥ ౧.౪౮॥ కేచిద్దివా తథా రాత్రౌ ప్రాణినస్తుల్యదృష్టయః । జ్ఞానినో మనుజాః సత్యం కిం తు తే న హి కేవలమ్ ॥ ౧.౪౯॥ యతో హి జ్ఞానినః సర్వే పశుపక్షిమృగాదయః । జ్ఞానం చ తన్మనుష్యాణాం యత్తేషాం మృగపక్షిణామ్ ॥ ౧.౫౦॥ మనుష్యాణాం చ యత్తేషాం తుల్యమన్యత్తథోభయోః । జ్ఞానేఽపి సతి పశ్యైతాన్ పతఙ్గాఞ్ఛావచఞ్చుషు ॥ ౧.౫౧॥ కణమోక్షాదృతాన్ మోహాత్పీడ్యమానానపి క్షుధా । మానుషా మనుజవ్యాఘ్ర సాభిలాషాః సుతాన్ ప్రతి ॥ ౧.౫౨॥ లోభాత్ ప్రత్యుపకారాయ నన్వేతాన్ కిం న పశ్యసి । తథాపి మమతావర్త్తే మోహగర్తే నిపాతితాః ॥ ౧.౫౩॥ మహామాయాప్రభావేణ సంసారస్థితికారిణా । తన్నాత్ర విస్మయః కార్యో యోగనిద్రా జగత్పతేః ॥ ౧.౫౪॥ మహామాయా హరేశ్చైషా తయా సమ్మోహ్యతే జగత్ । జ్ఞానినామపి చేతాంసి దేవీ భగవతీ హి సా ॥ ౧.౫౫॥ బలాదాకృష్య మోహాయ మహామాయా ప్రయచ్ఛతి । తయా విసృజ్యతే విశ్వం జగదేతచ్చరాచరమ్ ॥ ౧.౫౬॥ సైషా ప్రసన్నా వరదా నృణాం భవతి ముక్తయే । సా విద్యా పరమా ముక్తేర్హేతుభూతా సనాతనీ ॥ ౧.౫౭॥ సంసారబన్ధహేతుశ్చ సైవ సర్వేశ్వరేశ్వరీ ॥ ౧.౫౮॥ రాజోవాచ ॥ ౧.౫౯॥ భగవన్ కా హి సా దేవీ మహామాయేతి యాం భవాన్ ॥ ౧.౬౦॥ బ్రవీతి కథముత్పన్నా సా కర్మాస్యాశ్చ కిం ద్విజ । యత్ప్రభావా చ సా దేవీ యత్స్వరూపా యదుద్భవా ॥ ౧.౬౧॥ తత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామి త్వత్తో బ్రహ్మవిదాం వర ॥ ౧.౬౨॥ ఋషిరువాచ ॥ ౧.౬౩॥ నిత్యైవ సా జగన్మూర్తిస్తయా సర్వమిదం తతమ్ ॥ ౧.౬౪॥ తథాపి తత్సముత్పత్తిర్బహుధా శ్రూయతాం మమ । దేవానాం కార్యసిద్ధ్యర్థమావిర్భవతి సా యదా ॥ ౧.౬౫॥ ఉత్పన్నేతి తదా లోకే సా నిత్యాప్యభిధీయతే । యోగనిద్రాం యదా విష్ణుర్జగత్యేకార్ణవీకృతే ॥ ౧.౬౬॥ ఆస్తీర్య శేషమభజత్ కల్పాన్తే భగవాన్ ప్రభుః । తదా ద్వావసురౌ ఘోరౌ విఖ్యాతౌ మధుకైటభౌ ॥ ౧.౬౭॥ విష్ణుకర్ణమలోద్భూతౌ హన్తుం బ్రహ్మాణముద్యతౌ । స నాభికమలే విష్ణోః స్థితో బ్రహ్మా ప్రజాపతిః ॥ ౧.౬౮॥ దృష్ట్వా తావసురౌ చోగ్రౌ ప్రసుప్తం చ జనార్దనమ్ । తుష్టావ యోగనిద్రాం తామేకాగ్రహృదయః స్థితః ॥ ౧.౬౯॥ విబోధనార్థాయ హరేర్హరినేత్రకృతాలయామ్ । విశ్వేశ్వరీం జగద్ధాత్రీం స్థితిసంహారకారిణీమ్ ॥ ౧.౭౦॥ నిద్రాం భగవతీం విష్ణోరతులాం తేజసః ప్రభుః ॥ ౧.౭౧॥ బ్రహ్మోవాచ ॥ ౧.౭౨॥ త్వం స్వాహా త్వం స్వధా త్వం హి వషట్కారః స్వరాత్మికా ॥ ౧.౭౩॥ సుధా త్వమక్షరే నిత్యే త్రిధా మాత్రాత్మికా స్థితా । అర్ధమాత్రా స్థితా నిత్యా యానుచ్చార్యావిశేషతః ॥ ౧.౭౪॥ త్వమేవ సన్ధ్యా సావిత్రీ త్వం దేవి జననీ పరా । త్వయైతద్ధార్యతే విశ్వం త్వయైతత్ సృజ్యతే జగత్ ॥ ౧.౭౫॥ త్వయైతత్ పాల్యతే దేవి త్వమత్స్యన్తే చ సర్వదా । విసృష్టౌ సృష్టిరూపా త్వం స్థితిరూపా చ పాలనే ॥ ౧.౭౬॥ తథా సంహృతిరూపాన్తే జగతోఽస్య జగన్మయే । మహావిద్యా మహామాయా మహామేధా మహాస్మృతిః ॥ ౧.౭౭॥ మహామోహా చ భవతీ మహాదేవీ మహేశ్వరీ । ప్రకృతిస్త్వం చ సర్వస్య గుణత్రయవిభావినీ ॥ ౧.౭౮॥ కాలరాత్రిర్మహారాత్రిర్మోహరాత్రిశ్చ దారుణా । త్వం శ్రీస్త్వమీశ్వరీ త్వం హ్రీస్త్వం బుద్ధిర్బోధలక్షణా ॥ ౧.౭౯॥ లజ్జా పుష్టిస్తథా తుష్టిస్త్వం శాన్తిః క్షాన్తిరేవ చ । ఖడ్గినీ శూలినీ ఘోరా గదినీ చక్రిణీ తథా ॥ ౧.౮౦॥ శఙ్ఖినీ చాపినీ బాణభుశుణ్డీపరిఘాయుధా । సౌమ్యా సౌమ్యతరాశేషసౌమ్యేభ్యస్త్వతిసున్దరీ ॥ ౧.౮౧॥ పరాపరాణాం పరమా త్వమేవ పరమేశ్వరీ । యచ్చ కిఞ్చిత్క్వచిద్వస్తు సదసద్వాఖిలాత్మికే ॥ ౧.౮౨॥ తస్య సర్వస్య యా శక్తిః సా త్వం కిం స్తూయసే మయా । యయా త్వయా జగత్స్రష్టా జగత్పాత్యత్తి యో జగత్ ॥ ౧.౮౩॥ సోఽపి నిద్రావశం నీతః కస్త్వాం స్తోతుమిహేశ్వరః । విష్ణుః శరీరగ్రహణమహమీశాన ఏవ చ ॥ ౧.౮౪॥ కారితాస్తే యతోఽతస్త్వాం కః స్తోతుం శక్తిమాన్ భవేత్ । సా త్వమిత్థం ప్రభావైః స్వైరుదారైర్దేవి సంస్తుతా ॥ ౧.౮౫॥ మోహయైతౌ దురాధర్షావసురౌ మధుకైటభౌ । ప్రబోధం చ జగత్స్వామీ నీయతామచ్యుతో లఘు ॥ ౧.౮౬॥ బోధశ్చ క్రియతామస్య హన్తుమేతౌ మహాసురౌ ॥ ౧.౮౭॥ ఋషిరువాచ ॥ ౧.౮౮॥ ఏవం స్తుతా తదా దేవీ తామసీ తత్ర వేధసా ॥ ౧.౮౯॥ విష్ణోః ప్రబోధనార్థాయ నిహన్తుం మధుకైటభౌ । నేత్రాస్యనాసికాబాహుహృదయేభ్యస్తథోరసః ॥ ౧.౯౦॥ నిర్గమ్య దర్శనే తస్థౌ బ్రహ్మణోఽవ్యక్తజన్మనః । ఉత్తస్థౌ చ జగన్నాథస్తయా ముక్తో జనార్దనః ॥ ౧.౯౧॥ ఏకార్ణవేఽహిశయనాత్తతః స దదృశే చ తౌ । మధుకైటభౌ దురాత్మానావతివీర్యపరాక్రమౌ ॥ ౧.౯౨॥ క్రోధరక్తేక్షణావత్తుం బ్రహ్మాణం జనితోద్యమౌ । సముత్థాయ తతస్తాభ్యాం యుయుధే భగవాన్ హరిః ॥ ౧.౯౩॥ పఞ్చవర్షసహస్రాణి బాహుప్రహరణో విభుః । తావప్యతిబలోన్మత్తౌ మహామాయావిమోహితౌ ॥ ౧.౯౪॥ ఉక్తవన్తౌ వరోఽస్మత్తో వ్రియతామితి కేశవమ్ ॥ ౧.౯౫॥ శ్రీభగవానువాచ ॥ ౧.౯౬॥ భవేతామద్య మే తుష్టౌ మమ వధ్యావుభావపి ॥ ౧.౯౭॥ కిమన్యేన వరేణాత్ర ఏతావద్ధి వృతం మయా ॥ ౧.౯౮॥ ఋషిరువాచ ॥ ౧.౯౯॥ వఞ్చితాభ్యామితి తదా సర్వమాపోమయం జగత్ ॥ ౧.౧౦౦॥ విలోక్య తాభ్యాం గదితో భగవాన్ కమలేక్షణః । ఆవాం జహి న యత్రోర్వీ సలిలేన పరిప్లుతా ॥ ౧.౧౦౧॥ ఋషిరువాచ ॥ ౧.౧౦౨॥ తథేత్యుక్త్వా భగవతా శఙ్ఖచక్రగదాభృతా । కృత్వా చక్రేణ వై ఛిన్నే జఘనే శిరసీ తయోః ॥ ౧.౧౦౩॥ ఏవమేషా సముత్పన్నా బ్రహ్మణా సంస్తుతా స్వయమ్ । ప్రభావమస్యా దేవ్యాస్తు భూయః శ‍ృణు వదామి తే ॥ ౧.౧౦౪॥ । ఐం ఓం । ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే మధుకైటభవధో నామ ప్రథమోఽధ్యాయః ॥ ౧॥ ఉవాచ ౧౪, అర్ధశ్లోకాః ౨౪, శ్లోకాః ౬౬, ఏవమాదితః ॥ ౧౦౪॥ ॥ ౨. మహిషాసురసైన్యవధో నామ ద్వితీయోఽధ్యాయః ॥ వినియోగః అస్య శ్రీ మధ్యమచరిత్రస్య విష్ణురృషిః । శ్రీమహాలక్ష్మీర్దేవతా । ఉష్ణిక్ ఛన్దః । శాకమ్భరీ శక్తిః । దుర్గా బీజమ్ । వాయుస్తత్త్వమ్ । యజుర్వేదః స్వరూపమ్ । శ్రీమహాలక్ష్మీప్రీత్యర్థే మధ్యమచరిత్రజపే వినియోగః । । ధ్యానమ్ । ఓం అక్షస్రక్పరశూ గదేషుకులిశం పద్మం ధనుః కుణ్డికాం దణ్డం శక్తిమసిం చ చర్మ జలజం ఘణ్టాం సురాభాజనమ్ । శూలం పాశసుదర్శనే చ దధతీం హస్తైః ప్రవాలప్రభాం సేవే సైరిభమర్దినీమిహ మహాలక్ష్మీం సరోజస్థితామ్ ॥ ఓం హ్రీం ఋషిరువాచ ॥ ౨.౧॥ దేవాసురమభూద్యుద్ధం పూర్ణమబ్దశతం పురా । మహిషేఽసురాణామధిపే దేవానాం చ పురన్దరే ॥ ౨.౨॥ తత్రాసురైర్మహావీర్యైర్దేవసైన్యం పరాజితమ్ । జిత్వా చ సకలాన్ దేవానిన్ద్రోఽభూన్మహిషాసురః ॥ ౨.౩॥ తతః పరాజితా దేవాః పద్మయోనిం ప్రజాపతిమ్ । పురస్కృత్య గతాస్తత్ర యత్రేశగరుడధ్వజౌ ॥ ౨.౪॥ యథావృత్తం తయోస్తద్వన్మహిషాసురచేష్టితమ్ । త్రిదశాః కథయామాసుర్దేవాభిభవవిస్తరమ్ ॥ ౨.౫॥ సూర్యేన్ద్రాగ్న్యనిలేన్దూనాం యమస్య వరుణస్య చ । అన్యేషాం చాధికారాన్స స్వయమేవాధితిష్ఠతి ॥ ౨.౬॥ స్వర్గాన్నిరాకృతాః సర్వే తేన దేవగణా భువి । విచరన్తి యథా మర్త్యా మహిషేణ దురాత్మనా ॥ ౨.౭॥ ఏతద్వః కథితం సర్వమమరారివిచేష్టితమ్ । శరణం వః ప్రపన్నాః స్మో వధస్తస్య విచిన్త్యతామ్ ॥ ౨.౮॥ ఇత్థం నిశమ్య దేవానాం వచాంసి మధుసూదనః । చకార కోపం శమ్భుశ్చ భ్రుకుటీకుటిలాననౌ ॥ ౨.౯॥ తతోఽతికోపపూర్ణస్య చక్రిణో వదనాత్తతః । నిశ్చక్రామ మహత్తేజో బ్రహ్మణః శఙ్కరస్య చ ॥ ౨.౧౦॥ అన్యేషాం చైవ దేవానాం శక్రాదీనాం శరీరతః । నిర్గతం సుమహత్తేజస్తచ్చైక్యం సమగచ్ఛత ॥ ౨.౧౧॥ అతీవ తేజసః కూటం జ్వలన్తమివ పర్వతమ్ । దదృశుస్తే సురాస్తత్ర జ్వాలావ్యాప్తదిగన్తరమ్ ॥ ౨.౧౨॥ అతులం తత్ర తత్తేజః సర్వదేవశరీరజమ్ । ఏకస్థం తదభూన్నారీ వ్యాప్తలోకత్రయం త్విషా ॥ ౨.౧౩॥ యదభూచ్ఛామ్భవం తేజస్తేనాజాయత తన్ముఖమ్ । యామ్యేన చాభవన్ కేశా బాహవో విష్ణుతేజసా ॥ ౨.౧౪॥ సౌమ్యేన స్తనయోర్యుగ్మం మధ్యం చైన్ద్రేణ చాభవత్ । వారుణేన చ జఙ్ఘోరూ నితమ్బస్తేజసా భువః ॥ ౨.౧౫॥ బ్రహ్మణస్తేజసా పాదౌ తదఙ్గుల్యోఽర్కతేజసా । వసూనాం చ కరాఙ్గుల్యః కౌబేరేణ చ నాసికా ॥ ౨.౧౬॥ తస్యాస్తు దన్తాః సమ్భూతాః ప్రాజాపత్యేన తేజసా । నయనత్రితయం జజ్ఞే తథా పావకతేజసా ॥ ౨.౧౭॥ భ్రువౌ చ సన్ధ్యయోస్తేజః శ్రవణావనిలస్య చ । అన్యేషాం చైవ దేవానాం సమ్భవస్తేజసాం శివా ॥ ౨.౧౮॥ తతః సమస్తదేవానాం తేజోరాశిసముద్భవామ్ । తాం విలోక్య ముదం ప్రాపురమరా మహిషార్దితాః । తతో దేవా దదుస్తస్యై స్వాని స్వాన్యాయుధాని చ ॥ ౨.౧౯॥ శూలం శూలాద్వినిష్కృష్య దదౌ తస్యై పినాకధృక్ । చక్రం చ దత్తవాన్ కృష్ణః సముత్పాట్య స్వచక్రతః ॥ ౨.౨౦॥ శఙ్ఖం చ వరుణః శక్తిం దదౌ తస్యై హుతాశనః । మారుతో దత్తవాంశ్చాపం బాణపూర్ణే తథేషుధీ ॥ ౨.౨౧॥ వజ్రమిన్ద్రః సముత్పాట్య కులిశాదమరాధిపః । దదౌ తస్యై సహస్రాక్షో ఘణ్టామైరావతాద్గజాత్ ॥ ౨.౨౨॥ కాలదణ్డాద్యమో దణ్డం పాశం చామ్బుపతిర్దదౌ । ప్రజాపతిశ్చాక్షమాలాం దదౌ బ్రహ్మా కమణ్డలుమ్ ॥ ౨.౨౩॥ సమస్తరోమకూపేషు నిజరశ్మీన్ దివాకరః । కాలశ్చ దత్తవాన్ ఖడ్గం తస్యై చర్మ చ నిర్మలమ్ ॥ ౨.౨౪॥ క్షీరోదశ్చామలం హారమజరే చ తథామ్బరే । చూడామణిం తథా దివ్యం కుణ్డలే కటకాని చ ॥ ౨.౨౫॥ అర్ధచన్ద్రం తథా శుభ్రం కేయూరాన్ సర్వబాహుషు । నూపురౌ విమలౌ తద్వద్ గ్రైవేయకమనుత్తమమ్ ॥ ౨.౨౬॥ అఙ్గులీయకరత్నాని సమస్తాస్వఙ్గులీషు చ । విశ్వకర్మా దదౌ తస్యై పరశుం చాతినిర్మలమ్ ॥ ౨.౨౭॥ అస్త్రాణ్యనేకరూపాణి తథాభేద్యం చ దంశనమ్ । అమ్లానపఙ్కజాం మాలాం శిరస్యురసి చాపరామ్ ॥ ౨.౨౮॥ అదదజ్జలధిస్తస్యై పఙ్కజం చాతిశోభనమ్ । హిమవాన్ వాహనం సింహం రత్నాని వివిధాని చ ॥ ౨.౨౯॥ దదావశూన్యం సురయా పానపాత్రం ధనాధిపః । శేషశ్చ సర్వనాగేశో మహామణివిభూషితమ్ ॥ ౨.౩౦॥ నాగహారం దదౌ తస్యై ధత్తే యః పృథివీమిమామ్ । అన్యైరపి సురైర్దేవీ భూషణైరాయుధైస్తథా ॥ ౨.౩౧॥ సమ్మానితా ననాదోచ్చైః సాట్టహాసం ముహుర్ముహుః । తస్యా నాదేన ఘోరేణ కృత్స్నమాపూరితం నభః ॥ ౨.౩౨॥ అమాయతాతిమహతా ప్రతిశబ్దో మహానభూత్ । చుక్షుభుః సకలా లోకాః సముద్రాశ్చ చకమ్పిరే ॥ ౨.౩౩॥ చచాల వసుధా చేలుః సకలాశ్చ మహీధరాః । జయేతి దేవాశ్చ ముదా తామూచుః సింహవాహినీమ్ ॥ ౨.౩౪॥ తుష్టువుర్మునయశ్చైనాం భక్తినమ్రాత్మమూర్తయః । దృష్ట్వా సమస్తం సఙ్క్షుబ్ధం త్రైలోక్యమమరారయః ॥ ౨.౩౫॥ సన్నద్ధాఖిలసైన్యాస్తే సముత్తస్థురుదాయుధాః । ఆః కిమేతదితి క్రోధాదాభాష్య మహిషాసురః ॥ ౨.౩౬॥ అభ్యధావత తం శబ్దమశేషైరసురైర్వృతః । స దదర్శ తతో దేవీం వ్యాప్తలోకత్రయాం త్విషా ॥ ౨.౩౭॥ పాదాక్రాన్త్యా నతభువం కిరీటోల్లిఖితామ్బరామ్ । క్షోభితాశేషపాతాలాం ధనుర్జ్యానిఃస్వనేన తామ్ ॥ ౨.౩౮॥ దిశో భుజసహస్రేణ సమన్తాద్వ్యాప్య సంస్థితామ్ । తతః ప్రవవృతే యుద్ధం తయా దేవ్యా సురద్విషామ్ ॥ ౨.౩౯॥ శస్త్రాస్త్రైర్బహుధా ముక్తైరాదీపితదిగన్తరమ్ । మహిషాసురసేనానీశ్చిక్షురాఖ్యో మహాసురః ॥ ౨.౪౦॥ యుయుధే చామరశ్చాన్యైశ్చతురఙ్గబలాన్వితః । రథానామయుతైః షడ్భిరుదగ్రాఖ్యో మహాసురః ॥ ౨.౪౧॥ అయుధ్యతాయుతానాం చ సహస్రేణ మహాహనుః । పఞ్చాశద్భిశ్చ నియుతైరసిలోమా మహాసురః ॥ ౨.౪౨॥ అయుతానాం శతైః షడ్భిర్బాష్కలో యుయుధే రణే । గజవాజిసహస్రౌఘైరనేకైః పరివారితః ॥ ౨.౪౩॥ వృతో రథానాం కోట్యా చ యుద్ధే తస్మిన్నయుధ్యత । బిడాలాఖ్యోఽయుతానాం చ పఞ్చాశద్భిరథాయుతైః ॥ ౨.౪౪॥ యుయుధే సంయుగే తత్ర రథానాం పరివారితః । అన్యే చ తత్రాయుతశో రథనాగహయైర్వృతాః ॥ ౨.౪౫॥ యుయుధుః సంయుగే దేవ్యా సహ తత్ర మహాసురాః । కోటికోటిసహస్రైస్తు రథానాం దన్తినాం తథా ॥ ౨.౪౬॥ హయానాం చ వృతో యుద్ధే తత్రాభూన్మహిషాసురః । తోమరైర్భిన్దిపాలైశ్చ శక్తిభిర్ముసలైస్తథా ॥ ౨.౪౭॥ యుయుధుః సంయుగే దేవ్యా ఖడ్గైః పరశుపట్టిశైః । కేచిచ్చ చిక్షిపుః శక్తీః కేచిత్ పాశాంస్తథాపరే ॥ ౨.౪౮॥ దేవీం ఖడ్గప్రహారైస్తు తే తాం హన్తుం ప్రచక్రముః । సాపి దేవీ తతస్తాని శస్త్రాణ్యస్త్రాణి చణ్డికా ॥ ౨.౪౯॥ లీలయైవ ప్రచిచ్ఛేద నిజశస్త్రాస్త్రవర్షిణీ । అనాయస్తాననా దేవీ స్తూయమానా సురర్షిభిః ॥ ౨.౫౦॥ ముమోచాసురదేహేషు శస్త్రాణ్యస్త్రాణి చేశ్వరీ । సోఽపి క్రుద్ధో ధుతసటో దేవ్యా వాహనకేసరీ ॥ ౨.౫౧॥ చచారాసురసైన్యేషు వనేష్వివ హుతాశనః । నిఃశ్వాసాన్ ముముచే యాంశ్చ యుధ్యమానా రణేఽమ్బికా ॥ ౨.౫౨॥ త ఏవ సద్యః సమ్భూతా గణాః శతసహస్రశః । యుయుధుస్తే పరశుభిర్భిన్దిపాలాసిపట్టిశైః ॥ ౨.౫౩॥ నాశయన్తోఽసురగణాన్ దేవీశక్త్యుపబృంహితాః । అవాదయన్త పటహాన్ గణాః శఙ్ఖాంస్తథాపరే ॥ ౨.౫౪॥ మృదఙ్గాంశ్చ తథైవాన్యే తస్మిన్ యుద్ధమహోత్సవే । తతో దేవీ త్రిశూలేన గదయా శక్తివృష్టిభిః ॥ ౨.౫౫॥ ఖడ్గాదిభిశ్చ శతశో నిజఘాన మహాసురాన్ । పాతయామాస చైవాన్యాన్ ఘణ్టాస్వనవిమోహితాన్ ॥ ౨.౫౬॥ అసురాన్ భువి పాశేన బద్ధ్వా చాన్యానకర్షయత్ । కేచిద్ ద్విధాకృతాస్తీక్ష్ణైః ఖడ్గపాతైస్తథాపరే ॥ ౨.౫౭॥ విపోథితా నిపాతేన గదయా భువి శేరతే । వేముశ్చ కేచిద్రుధిరం ముసలేన భృశం హతాః ॥ ౨.౫౮॥ కేచిన్నిపతితా భూమౌ భిన్నాః శూలేన వక్షసి । నిరన్తరాః శరౌఘేణ కృతాః కేచిద్రణాజిరే ॥ ౨.౫౯॥ శ్యేనానుకారిణః ప్రాణాన్ ముముచుస్త్రిదశార్దనాః । కేషాఞ్చిద్ బాహవశ్ఛిన్నాశ్ఛిన్నగ్రీవాస్తథాపరే ॥ ౨.౬౦॥ శిరాంసి పేతురన్యేషామన్యే మధ్యే విదారితాః । విచ్ఛిన్నజఙ్ఘాస్త్వపరే పేతురుర్వ్యాం మహాసురాః ॥ ౨.౬౧॥ ఏకబాహ్వక్షిచరణాః కేచిద్దేవ్యా ద్విధాకృతాః । ఛిన్నేఽపి చాన్యే శిరసి పతితాః పునరుత్థితాః ॥ ౨.౬౨॥ కబన్ధా యుయుధుర్దేవ్యా గృహీతపరమాయుధాః । ననృతుశ్చాపరే తత్ర యుద్ధే తూర్యలయాశ్రితాః ॥ ౨.౬౩॥ కబన్ధాశ్ఛిన్నశిరసః ఖడ్గశక్త్యృష్టిపాణయః । తిష్ఠ తిష్ఠేతి భాషన్తో దేవీమన్యే మహాసురాః ॥ ౨.౬౪॥ పాతితై రథనాగాశ్వైరసురైశ్చ వసున్ధరా । అగమ్యా సాభవత్తత్ర యత్రాభూత్ స మహారణః ॥ ౨.౬౫॥ శోణితౌఘా మహానద్యః సద్యస్తత్ర ప్రసుస్రువుః । మధ్యే చాసురసైన్యస్య వారణాసురవాజినామ్ ॥ ౨.౬౬॥ క్షణేన తన్మహాసైన్యమసురాణాం తథామ్బికా । నిన్యే క్షయం యథా వహ్నిస్తృణదారుమహాచయమ్ ॥ ౨.౬౭॥ స చ సింహో మహానాదముత్సృజన్ ధుతకేసరః । శరీరేభ్యోఽమరారీణామసూనివ విచిన్వతి ॥ ౨.౬౮॥ దేవ్యా గణైశ్చ తైస్తత్ర కృతం యుద్ధం తథాసురైః । యథైషాం తుతుషుర్దేవాః పుష్పవృష్టిముచో దివి ॥ ౨.౬౯॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే మహిషాసురసైన్యవధో నామ ద్వితీయోఽధ్యాయః ॥ ౨॥ ఉవాచ ౧, అర్ధశ్లోకాః ౬౮, శ్లోకాః ౬౯, ఏవమాదితః ॥ ౧౭౩॥ ॥ ౩. మహిషాసురవధో నామ తృతీయోఽధ్యాయః ॥ । ధ్యానమ్ । ఓం ఉద్యద్భానుసహస్రకాన్తిమరుణక్షౌమాం శిరోమాలికాం రక్తాలిప్తపయోధరాం జపవటీం విద్యామభీతిం వరమ్ । హస్తాబ్జైర్దధతీం త్రినేత్రవిలసద్వక్త్రారవిన్దశ్రియం దేవీం బద్ధహిమాంశురత్నముకుటాం వన్దేఽరవిన్దస్థితామ్ । ఓం ఋషిరువాచ ॥ ౩.౧॥ నిహన్యమానం తత్సైన్యమవలోక్య మహాసురః । సేనానీశ్చిక్షురః కోపాద్యయౌ యోద్ధుమథామ్బికామ్ ॥ ౩.౨॥ స దేవీం శరవర్షేణ వవర్ష సమరేఽసురః । యథా మేరుగిరేః శ‍ృఙ్గం తోయవర్షేణ తోయదః ॥ ౩.౩॥ తస్య ఛిత్వా తతో దేవీ లీలయైవ శరోత్కరాన్ । జఘాన తురగాన్బాణైర్యన్తారం చైవ వాజినామ్ ॥ ౩.౪॥ చిచ్ఛేద చ ధనుః సద్యో ధ్వజం చాతిసముచ్ఛృతమ్ । వివ్యాధ చైవ గాత్రేషు ఛిన్నధన్వానమాశుగైః ॥ ౩.౫॥ సచ్ఛిన్నధన్వా విరథో హతాశ్వో హతసారథిః । అభ్యధావత తాం దేవీం ఖడ్గచర్మధరోఽసురః ॥ ౩.౬॥ సింహమాహత్య ఖడ్గేన తీక్ష్ణధారేణ మూర్ధని । ఆజఘాన భుజే సవ్యే దేవీమప్యతివేగవాన్ ॥ ౩.౭॥ తస్యాః ఖడ్గో భుజం ప్రాప్య పఫాల నృపనన్దన । తతో జగ్రాహ శూలం స కోపాదరుణలోచనః ॥ ౩.౮॥ చిక్షేప చ తతస్తత్తు భద్రకాల్యాం మహాసురః । జాజ్వల్యమానం తేజోభీ రవిబిమ్బమివామ్బరాత్ ॥ ౩.౯॥ దృష్ట్వా తదాపతచ్ఛూలం దేవీ శూలమముఞ్చత । తేన తచ్ఛతధా నీతం శూలం స చ మహాసురః ॥ ౩.౧౦॥ హతే తస్మిన్మహావీర్యే మహిషస్య చమూపతౌ । ఆజగామ గజారూఢశ్చామరస్త్రిదశార్దనః ॥ ౩.౧౧॥ సోఽపి శక్తిం ముమోచాథ దేవ్యాస్తామమ్బికా ద్రుతమ్ । హుఙ్కారాభిహతాం భూమౌ పాతయామాస నిష్ప్రభామ్ ॥ ౩.౧౨॥ భగ్నాం శక్తిం నిపతితాం దృష్ట్వా క్రోధసమన్వితః । చిక్షేప చామరః శూలం బాణైస్తదపి సాచ్ఛినత్ ॥ ౩.౧౩॥ తతః సింహః సముత్పత్య గజకుమ్భాన్తరే స్థితః । బాహుయుద్ధేన యుయుధే తేనోచ్చైస్త్రిదశారిణా ॥ ౩.౧౪॥ యుధ్యమానౌ తతస్తౌ తు తస్మాన్నాగాన్మహీం గతౌ । యుయుధాతేఽతిసంరబ్ధౌ ప్రహారైరతిదారుణైః ॥ ౩.౧౫॥ తతో వేగాత్ ఖముత్పత్య నిపత్య చ మృగారిణా । కరప్రహారేణ శిరశ్చామరస్య పృథక్ కృతమ్ ॥ ౩.౧౬॥ ఉదగ్రశ్చ రణే దేవ్యా శిలావృక్షాదిభిర్హతః । దన్తముష్టితలైశ్చైవ కరాలశ్చ నిపాతితః ॥ ౩.౧౭॥ దేవీ క్రుద్ధా గదాపాతైశ్చూర్ణయామాస చోద్ధతమ్ । బాష్కలం భిన్దిపాలేన బాణైస్తామ్రం తథాన్ధకమ్ ॥ ౩.౧౮॥ ఉగ్రాస్యముగ్రవీర్యం చ తథైవ చ మహాహనుమ్ । త్రినేత్రా చ త్రిశూలేన జఘాన పరమేశ్వరీ ॥ ౩.౧౯॥ బిడాలస్యాసినా కాయాత్ పాతయామాస వై శిరః । దుర్ధరం దుర్ముఖం చోభౌ శరైర్నిన్యే యమక్షయమ్ ॥ ౩.౨౦॥ ఏవం సఙ్క్షీయమాణే తు స్వసైన్యే మహిషాసురః । మాహిషేణ స్వరూపేణ త్రాసయామాస తాన్ గణాన్ ॥ ౩.౨౧॥ కాంశ్చిత్తుణ్డప్రహారేణ ఖురక్షేపైస్తథాపరాన్ । లాఙ్గూలతాడితాంశ్చాన్యాన్ శ‍ృఙ్గాభ్యాం చ విదారితాన్ ॥ ౩.౨౨॥ వేగేన కాంశ్చిదపరాన్నాదేన భ్రమణేన చ । నిఃశ్వాసపవనేనాన్యాన్పాతయామాస భూతలే ॥ ౩.౨౩॥ నిపాత్య ప్రమథానీకమభ్యధావత సోఽసురః । సింహం హన్తుం మహాదేవ్యాః కోపం చక్రే తతోఽమ్బికా ॥ ౩.౨౪॥ సోఽపి కోపాన్మహావీర్యః ఖురక్షుణ్ణమహీతలః । శ‍ృఙ్గాభ్యాం పర్వతానుచ్చాంశ్చిక్షేప చ ననాద చ ॥ ౩.౨౫॥ వేగభ్రమణవిక్షుణ్ణా మహీ తస్య వ్యశీర్యత । లాఙ్గూలేనాహతశ్చాబ్ధిః ప్లావయామాస సర్వతః ॥ ౩.౨౬॥ ధుతశ‍ృఙ్గవిభిన్నాశ్చ ఖణ్డం ఖణ్డం యయుర్ఘనాః । శ్వాసానిలాస్తాః శతశో నిపేతుర్నభసోఽచలాః ॥ ౩.౨౭॥ ఇతి క్రోధసమాధ్మాతమాపతన్తం మహాసురమ్ । దృష్ట్వా సా చణ్డికా కోపం తద్వధాయ తదాకరోత్ ॥ ౩.౨౮॥ సా క్షిప్త్వా తస్య వై పాశం తం బబన్ధ మహాసురమ్ । తత్యాజ మాహిషం రూపం సోఽపి బద్ధో మహామృధే ॥ ౩.౨౯॥ తతః సింహోఽభవత్సద్యో యావత్తస్యామ్బికా శిరః । ఛినత్తి తావత్ పురుషః ఖడ్గపాణిరదృశ్యత ॥ ౩.౩౦॥ తత ఏవాశు పురుషం దేవీ చిచ్ఛేద సాయకైః । తం ఖడ్గచర్మణా సార్ధం తతః సోఽభూన్మహాగజః ॥ ౩.౩౧॥ కరేణ చ మహాసింహం తం చకర్ష జగర్జ చ । కర్షతస్తు కరం దేవీ ఖడ్గేన నిరకృన్తత ॥ ౩.౩౨॥ తతో మహాసురో భూయో మాహిషం వపురాస్థితః । తథైవ క్షోభయామాస త్రైలోక్యం సచరాచరమ్ ॥ ౩.౩౩॥ తతః క్రుద్ధా జగన్మాతా చణ్డికా పానముత్తమమ్ । పపౌ పునః పునశ్చైవ జహాసారుణలోచనా ॥ ౩.౩౪॥ ననర్ద చాసురః సోఽపి బలవీర్యమదోద్ధతః । విషాణాభ్యాం చ చిక్షేప చణ్డికాం ప్రతి భూధరాన్ ॥ ౩.౩౫॥ సా చ తాన్ప్రహితాంస్తేన చూర్ణయన్తీ శరోత్కరైః । ఉవాచ తం మదోద్ధూతముఖరాగాకులాక్షరమ్ ॥ ౩.౩౬॥ దేవ్యువాచ ॥ ౩.౩౭॥ గర్జ గర్జ క్షణం మూఢ మధు యావత్పిబామ్యహమ్ । మయా త్వయి హతేఽత్రైవ గర్జిష్యన్త్యాశు దేవతాః ॥ ౩.౩౮॥ ఋషిరువాచ ॥ ౩.౩౯॥ ఏవముక్త్వా సముత్పత్య సారూఢా తం మహాసురమ్ । పాదేనాక్రమ్య కణ్ఠే చ శూలేనైనమతాడయత్ ॥ ౩.౪౦॥ తతః సోఽపి పదాక్రాన్తస్తయా నిజముఖాత్తదా । అర్ధనిష్క్రాన్త ఏవాసీద్దేవ్యా వీర్యేణ సంవృతః ॥ ౩.౪౧॥ అర్ధనిష్క్రాన్త ఏవాసౌ యుధ్యమానో మహాసురః । తయా మహాసినా దేవ్యా శిరశ్ఛిత్త్వా నిపాతితః ॥ ౩.౪౨॥ తతో హాహాకృతం సర్వం దైత్యసైన్యం ననాశ తత్ । ప్రహర్షం చ పరం జగ్ముః సకలా దేవతాగణాః ॥ ౩.౪౩॥ తుష్టువుస్తాం సురా దేవీం సహదివ్యైర్మహర్షిభిః । జగుర్గన్ధర్వపతయో ననృతుశ్చాప్సరోగణాః ॥ ౩.౪౪॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే మహిషాసురవధో నామ తృతీయోఽధ్యాయః ॥ ౩॥ ఉవాచ ౩, అర్ధశ్లోకాః ౪౧, శ్లోకాః ౪౪, ఏవమాదితః ॥ ౨౧౭॥ ॥ ౪. శక్రాదిస్తుతిర్నామ చతుర్థోఽధ్యాయః ॥ । ధ్యానమ్ । ఓం కాలాభ్రాభాం కటాక్షైరరికులభయదాం మౌలిబద్ధేన్దురేఖాం శఙ్ఖం చక్రం కృపాణం త్రిశిఖమపి కరైరుద్వహన్తీం త్రినేత్రామ్ । సింహస్కన్ధాధిరూఢాం త్రిభువనమఖిలం తేజసా పూరయన్తీం ధ్యాయేద్దుర్గాం జయాఖ్యాం త్రిదశపరివృతాం సేవితాం సిద్ధికామైః ॥ ఓం ఋషిరువాచ ॥ ౪.౧॥ శక్రాదయః సురగణా నిహతేఽతివీర్యే తస్మిన్దురాత్మని సురారిబలే చ దేవ్యా । తాం తుష్టువుః ప్రణతినమ్రశిరోధరాంసా వాగ్భిః ప్రహర్షపులకోద్గమచారుదేహాః ॥ ౪.౨॥ దేవ్యా యయా తతమిదం జగదాత్మశక్త్యా నిఃశేషదేవగణశక్తిసమూహమూర్త్యా । తామమ్బికామఖిలదేవమహర్షిపూజ్యాం భక్త్యా నతాః స్మ విదధాతు శుభాని సా నః ॥ ౪.౩॥ యస్యాః ప్రభావమతులం భగవాననన్తో బ్రహ్మా హరశ్చ న హి వక్తుమలం బలం చ । సా చణ్డికాఖిలజగత్పరిపాలనాయ నాశాయ చాశుభభయస్య మతిం కరోతు ॥ ౪.౪॥ యా శ్రీః స్వయం సుకృతినాం భవనేష్వలక్ష్మీః పాపాత్మనాం కృతధియాం హృదయేషు బుద్ధిః । శ్రద్ధా సతాం కులజనప్రభవస్య లజ్జా తాం త్వాం నతాః స్మ పరిపాలయ దేవి విశ్వమ్ ॥ ౪.౫॥ కిం వర్ణయామ తవ రూపమచిన్త్యమేతత్ కిఞ్చాతివీర్యమసురక్షయకారి భూరి । కిం చాహవేషు చరితాని తవాతి యాని సర్వేషు దేవ్యసురదేవగణాదికేషు ॥ ౪.౬॥ హేతుః సమస్తజగతాం త్రిగుణాపి దోషై- ర్న జ్ఞాయసే హరిహరాదిభిరప్యపారా । సర్వాశ్రయాఖిలమిదం జగదంశభూత- మవ్యాకృతా హి పరమా ప్రకృతిస్త్వమాద్యా ॥ ౪.౭॥ యస్యాః సమస్తసురతా సముదీరణేన తృప్తిం ప్రయాతి సకలేషు మఖేషు దేవి । స్వాహాసి వై పితృగణస్య చ తృప్తిహేతు- రుచ్చార్యసే త్వమత ఏవ జనైః స్వధా చ ॥ ౪.౮॥ యా ముక్తిహేతురవిచిన్త్యమహావ్రతా త్వం అభ్యస్యసే సునియతేన్ద్రియతత్త్వసారైః । మోక్షార్థిభిర్మునిభిరస్తసమస్తదోషై- ర్విద్యాసి సా భగవతీ పరమా హి దేవి ॥ ౪.౯॥ శబ్దాత్మికా సువిమలర్గ్యజుషాం నిధాన- ముద్గీథరమ్యపదపాఠవతాం చ సామ్నామ్ । దేవి త్రయీ భగవతీ భవభావనాయ వార్తాసి సర్వజగతాం పరమార్తిహన్త్రీ ॥ ౪.౧౦॥ మేధాసి దేవి విదితాఖిలశాస్త్రసారా దుర్గాసి దుర్గభవసాగరనౌరసఙ్గా । శ్రీః కైటభారిహృదయైకకృతాధివాసా గౌరీ త్వమేవ శశిమౌలికృతప్రతిష్ఠా ॥ ౪.౧౧॥ ఈషత్సహాసమమలం పరిపూర్ణచన్ద్ర- బిమ్బానుకారి కనకోత్తమకాన్తికాన్తమ్ । అత్యద్భుతం ప్రహృతమాత్తరుషా తథాపి వక్త్రం విలోక్య సహసా మహిషాసురేణ ॥ ౪.౧౨॥ దృష్ట్వా తు దేవి కుపితం భ్రుకుటీకరాల- ముద్యచ్ఛశాఙ్కసదృశచ్ఛవి యన్న సద్యః । ప్రాణాన్ ముమోచ మహిషస్తదతీవ చిత్రం కైర్జీవ్యతే హి కుపితాన్తకదర్శనేన ॥ ౪.౧౩॥ దేవి ప్రసీద పరమా భవతీ భవాయ సద్యో వినాశయసి కోపవతీ కులాని । విజ్ఞాతమేతదధునైవ యదస్తమేత- న్నీతం బలం సువిపులం మహిషాసురస్య ॥ ౪.౧౪॥ తే సమ్మతా జనపదేషు ధనాని తేషాం తేషాం యశాంసి న చ సీదతి బన్ధువర్గః । ధన్యాస్త ఏవ నిభృతాత్మజభృత్యదారా యేషాం సదాభ్యుదయదా భవతీ ప్రసన్నా ॥ ౪.౧౫॥ ధర్మ్యాణి దేవి సకలాని సదైవ కర్మా- ణ్యత్యాదృతః ప్రతిదినం సుకృతీ కరోతి । స్వర్గం ప్రయాతి చ తతో భవతీ ప్రసాదా- ల్లోకత్రయేఽపి ఫలదా నను దేవి తేన ॥ ౪.౧౬॥ దుర్గే స్మృతా హరసి భీతిమశేషజన్తోః స్వస్థైః స్మృతా మతిమతీవ శుభాం దదాసి । దారిద్ర్యదుఃఖభయహారిణి కా త్వదన్యా సర్వోపకారకరణాయ సదార్ద్రచిత్తా ॥ ౪.౧౭॥ ఏభిర్హతైర్జగదుపైతి సుఖం తథైతే కుర్వన్తు నామ నరకాయ చిరాయ పాపమ్ । సఙ్గ్రామమృత్యుమధిగమ్య దివం ప్రయాన్తు మత్వేతి నూనమహితాన్వినిహంసి దేవి ॥ ౪.౧౮॥ దృష్ట్వైవ కిం న భవతీ ప్రకరోతి భస్మ సర్వాసురానరిషు యత్ప్రహిణోషి శస్త్రమ్ । లోకాన్ప్రయాన్తు రిపవోఽపి హి శస్త్రపూతా ఇత్థం మతిర్భవతి తేష్వహితేషుసాధ్వీ ॥ ౪.౧౯॥ ఖడ్గప్రభానికరవిస్ఫురణైస్తథోగ్రైః శూలాగ్రకాన్తినివహేన దృశోఽసురాణామ్ । యన్నాగతా విలయమంశుమదిన్దుఖణ్డ- యోగ్యాననం తవ విలోకయతాం తదేతత్ ॥ ౪.౨౦॥ దుర్వృత్తవృత్తశమనం తవ దేవి శీలం రూపం తథైతదవిచిన్త్యమతుల్యమన్యైః । వీర్యం చ హన్తృ హృతదేవపరాక్రమాణాం వైరిష్వపి ప్రకటితైవ దయా త్వయేత్థమ్ ॥ ౪.౨౧॥ కేనోపమా భవతు తేఽస్య పరాక్రమస్య రూపం చ శత్రుభయకార్యతిహారి కుత్ర । చిత్తే కృపా సమరనిష్ఠురతా చ దృష్టా త్వయ్యేవ దేవి వరదే భువనత్రయేఽపి ॥ ౪.౨౨॥ త్రైలోక్యమేతదఖిలం రిపునాశనేన త్రాతం త్వయా సమరమూర్ధని తేఽపి హత్వా । నీతా దివం రిపుగణా భయమప్యపాస్తమ్ అస్మాకమున్మదసురారిభవం నమస్తే ॥ ౪.౨౩॥ శూలేన పాహి నో దేవి పాహి ఖడ్గేన చామ్బికే । ఘణ్టాస్వనేన నః పాహి చాపజ్యానిఃస్వనేన చ ॥ ౪.౨౪॥ ప్రాచ్యాం రక్ష ప్రతీచ్యాం చ చణ్డికే రక్ష దక్షిణే । భ్రామణేనాత్మశూలస్య ఉత్తరస్యాం తథేశ్వరి ॥ ౪.౨౫॥ సౌమ్యాని యాని రూపాణి త్రైలోక్యే విచరన్తి తే । యాని చాత్యన్తఘోరాణి తై రక్షాస్మాంస్తథా భువమ్ ॥ ౪.౨౬॥ ఖడ్గశూలగదాదీని యాని చాస్త్రాని తేఽమ్బికే । కరపల్లవసఙ్గీని తైరస్మాన్రక్ష సర్వతః ॥ ౪.౨౭॥ ఋషిరువాచ ॥ ౪.౨౮॥ ఏవం స్తుతా సురైర్దివ్యైః కుసుమైర్నన్దనోద్భవైః । అర్చితా జగతాం ధాత్రీ తథా గన్ధానులేపనైః ॥ ౪.౨౯॥ భక్త్యా సమస్తైస్త్రిదశైర్దివ్యైర్ధూపైః సుధూపితా । ప్రాహ ప్రసాదసుముఖీ సమస్తాన్ ప్రణతాన్ సురాన్ ॥ ౪.౩౦॥ దేవ్యువాచ ॥ ౪.౩౧॥ వ్రియతాం త్రిదశాః సర్వే యదస్మత్తోఽభివాఞ్ఛితమ్ ॥ ౪.౩౨॥ దేవా ఊచుః ॥ ౪.౩౩॥ భగవత్యా కృతం సర్వం న కిఞ్చిదవశిష్యతే ॥ ౪.౩౪॥ యదయం నిహతః శత్రురస్మాకం మహిషాసురః । యది చాపి వరో దేయస్త్వయాస్మాకం మహేశ్వరి ॥ ౪.౩౫॥ సంస్మృతా సంస్మృతా త్వం నో హింసేథాః పరమాపదః । యశ్చ మర్త్యః స్తవైరేభిస్త్వాం స్తోష్యత్యమలాననే ॥ ౪.౩౬॥ తస్య విత్తర్ద్ధివిభవైర్ధనదారాదిసమ్పదామ్ । వృద్ధయేఽస్మత్ప్రసన్నా త్వం భవేథాః సర్వదామ్బికే ॥ ౪.౩౭॥ ఋషిరువాచ ॥ ౪.౩౮॥ ఇతి ప్రసాదితా దేవైర్జగతోఽర్థే తథాత్మనః । తథేత్యుక్త్వా భద్రకాలీ బభూవాన్తర్హితా నృప ॥ ౪.౩౯॥ ఇత్యేతత్కథితం భూప సమ్భూతా సా యథా పురా । దేవీ దేవశరీరేభ్యో జగత్త్రయహితైషిణీ ॥ ౪.౪౦॥ పునశ్చ గౌరీదేహాత్సా సముద్భూతా యథాభవత్ । వధాయ దుష్టదైత్యానాం తథా శుమ్భనిశుమ్భయోః ॥ ౪.౪౧॥ రక్షణాయ చ లోకానాం దేవానాముపకారిణీ । తచ్ఛృణుష్వ మయాఖ్యాతం యథావత్కథయామి తే ॥ ౪.౪౨॥ । హ్రీం ఓం । ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే శక్రాదిస్తుతిర్నామ చతుర్థోఽధ్యాయః ॥ ౪॥ ఉవాచ ౫, అర్ధశ్లోకౌ ౨, శ్లోకాః ౩౫, ఏవమాదితః ॥ ౨౫౯॥ ॥ ౫. దేవ్యా దూతసంవాదో నామ పఞ్చమోఽధ్యాయః ॥ వినియోగః అస్య శ్రీ ఉత్తరచరిత్రస్య రుద్ర ఋషిః । శ్రీమహాసరస్వతీ దేవతా । అనుష్టుప్ ఛన్దః । భీమా శక్తిః । భ్రామరీ బీజమ్ । సూర్యస్తత్త్వమ్ । సామవేదః స్వరూపమ్ । శ్రీమహాసరస్వతీప్రీత్యర్థే ఉత్తరచరిత్రపాఠే వినియోగః । । ధ్యానమ్ । ఘణ్టాశూలహలాని శఙ్ఖముసలే చక్రం ధనుః సాయకం హస్తాబ్జైర్దధతీం ఘనాన్తవిలసచ్ఛీతాంశుతుల్యప్రభామ్ । గౌరీదేహసముద్భవాం త్రిజగతామాధారభూతాం మహా- పూర్వామత్ర సరస్వతీమనుభజే శుమ్భాదిదైత్యార్దినీమ్ ॥ ఓం క్లీం ఋషిరువాచ ॥ ౫.౧॥ పురా శుమ్భనిశుమ్భాభ్యామసురాభ్యాం శచీపతేః । త్రైలోక్యం యజ్ఞభాగాశ్చ హృతా మదబలాశ్రయాత్ ॥ ౫.౨॥ తావేవ సూర్యతాం తద్వదధికారం తథైన్దవమ్ । కౌబేరమథ యామ్యం చ చక్రాతే వరుణస్య చ ॥ ౫.౩॥ తావేవ పవనర్ద్ధిం చ చక్రతుర్వహ్నికర్మ చ । తతో దేవా వినిర్ధూతా భ్రష్టరాజ్యాః పరాజితాః ॥ ౫.౪॥ హృతాధికారాస్త్రిదశాస్తాభ్యాం సర్వే నిరాకృతాః । మహాసురాభ్యాం తాం దేవీం సంస్మరన్త్యపరాజితామ్ ॥ ౫.౫॥ తయాస్మాకం వరో దత్తో యథాపత్సు స్మృతాఖిలాః । భవతాం నాశయిష్యామి తత్క్షణాత్పరమాపదః ॥ ౫.౬॥ ఇతి కృత్వా మతిం దేవా హిమవన్తం నగేశ్వరమ్ । జగ్ముస్తత్ర తతో దేవీం విష్ణుమాయాం ప్రతుష్టువుః ॥ ౫.౭॥ దేవా ఊచుః ॥ ౫.౮॥ నమో దేవ్యై మహాదేవ్యై శివాయై సతతం నమః । నమః ప్రకృత్యై భద్రాయై నియతాః ప్రణతాః స్మ తామ్ ॥ ౫.౯॥ రౌద్రాయై నమో నిత్యాయై గౌర్యై ధాత్ర్యై నమో నమః । జ్యోత్స్నాయై చేన్దురూపిణ్యై సుఖాయై సతతం నమః ॥ ౫.౧౦॥ కల్యాణ్యై ప్రణతాం వృద్ధ్యై సిద్ధ్యై కుర్మో నమో నమః । నైరృత్యై భూభృతాం లక్ష్మ్యై శర్వాణ్యై తే నమో నమః ॥ ౫.౧౧॥ దుర్గాయై దుర్గపారాయై సారాయై సర్వకారిణ్యై । ఖ్యాత్యై తథైవ కృష్ణాయై ధూమ్రాయై సతతం నమః ॥ ౫.౧౨॥ అతిసౌమ్యాతిరౌద్రాయై నతాస్తస్యై నమో నమః । నమో జగత్ప్రతిష్ఠాయై దేవ్యై కృత్యై నమో నమః ॥ ౫.౧౩॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు విష్ణుమాయేతి శబ్దితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౧౪-౧౬॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు చేతనేత్యభిధీయతే । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౧౭-౧౯॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు బుద్ధిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౨౦-౨౨॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు నిద్రారూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౨౩-౨౫॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు క్షుధారూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౨౬-౨౮॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు ఛాయారూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౨౯-౩౧॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు శక్తిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౩౨-౩౪॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు తృష్ణారూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౩౫-౩౭॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు క్షాన్తిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౩౮-౪౦॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు జాతిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౪౧-౪౩॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు లజ్జారూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౪౪-౪౬॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు శాన్తిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౪౭-౪౯॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు శ్రద్ధారూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౫౦-౫౨॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు కాన్తిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౫౩-౫౫॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు లక్ష్మీరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౫౬-౫౮॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు వృత్తిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౫౯-౬౧॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు స్మృతిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౬౨-౬౪॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు దయారూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౬౫-౬౭॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు తుష్టిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౬౮-౭౦॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు మాతృరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౭౧-౭౩॥ యా దేవీ సర్వభూతేషు భ్రాన్తిరూపేణ సంస్థితా । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౭౪-౭౬॥ ఇన్ద్రియాణామధిష్ఠాత్రీ భూతానాం చాఖిలేషు యా । భూతేషు సతతం తస్యై వ్యాప్త్యై దేవ్యై నమో నమః ॥ ౫.౭౭॥ చితిరూపేణ యా కృత్స్నమేతద్ వ్యాప్య స్థితా జగత్ । నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥ ౫.౭౮-౮౦॥ స్తుతా సురైః పూర్వమభీష్టసంశ్రయా- త్తథా సురేన్ద్రేణ దినేషు సేవితా । కరోతు సా నః శుభహేతురీశ్వరీ శుభాని భద్రాణ్యభిహన్తు చాపదః ॥ ౫.౮౧॥ యా సామ్ప్రతం చోద్ధతదైత్యతాపితై- రస్మాభిరీశా చ సురైర్నమస్యతే । యా చ స్మృతా తత్క్షణమేవ హన్తి నః సర్వాపదో భక్తివినమ్రమూర్తిభిః ॥ ౫.౮౨॥ ఋషిరువాచ ॥ ౫.౮౩॥ ఏవం స్తవాభియుక్తానాం దేవానాం తత్ర పార్వతీ । స్నాతుమభ్యాయయౌ తోయే జాహ్నవ్యా నృపనన్దన ॥ ౫.౮౪॥ సాబ్రవీత్తాన్ సురాన్ సుభ్రూర్భవద్భిః స్తూయతేఽత్ర కా । శరీరకోశతశ్చాస్యాః సముద్భూతాబ్రవీచ్ఛివా ॥ ౫.౮౫॥ స్తోత్రం మమైతత్క్రియతే శుమ్భదైత్యనిరాకృతైః । దేవైః సమేతైః సమరే నిశుమ్భేన పరాజితైః ॥ ౫.౮౬॥ శరీరకోశాద్యత్తస్యాః పార్వత్యా నిఃసృతామ్బికా । కౌశికీతి సమస్తేషు తతో లోకేషు గీయతే ॥ ౫.౮౭॥ తస్యాం వినిర్గతాయాం తు కృష్ణాభూత్సాపి పార్వతీ । కాలికేతి సమాఖ్యాతా హిమాచలకృతాశ్రయా ॥ ౫.౮౮॥ తతోఽమ్బికాం పరం రూపం బిభ్రాణాం సుమనోహరమ్ । దదర్శ చణ్డో ముణ్డశ్చ భృత్యౌ శుమ్భనిశుమ్భయోః ॥ ౫.౮౯॥ తాభ్యాం శుమ్భాయ చాఖ్యాతా సాతీవ సుమనోహరా । కాప్యాస్తే స్త్రీ మహారాజ భాసయన్తీ హిమాచలమ్ ॥ ౫.౯౦॥ నైవ తాదృక్ క్వచిద్రూపం దృష్టం కేనచిదుత్తమమ్ । జ్ఞాయతాం కాప్యసౌ దేవీ గృహ్యతాం చాసురేశ్వర ॥ ౫.౯౧॥ స్త్రీరత్నమతిచార్వఙ్గీ ద్యోతయన్తీ దిశస్త్విషా । సా తు తిష్ఠతి దైత్యేన్ద్ర తాం భవాన్ ద్రష్టుమర్హతి ॥ ౫.౯౨॥ యాని రత్నాని మణయో గజాశ్వాదీని వై ప్రభో । త్రైలోక్యే తు సమస్తాని సామ్ప్రతం భాన్తి తే గృహే ॥ ౫.౯౩॥ ఐరావతః సమానీతో గజరత్నం పురన్దరాత్ । పారిజాతతరుశ్చాయం తథైవోచ్చైఃశ్రవా హయః ॥ ౫.౯౪॥ విమానం హంససంయుక్తమేతత్తిష్ఠతి తేఽఙ్గణే । రత్నభూతమిహానీతం యదాసీద్వేధసోఽద్భుతమ్ ॥ ౫.౯౫॥ నిధిరేష మహాపద్మః సమానీతో ధనేశ్వరాత్ । కిఞ్జల్కినీం దదౌ చాబ్ధిర్మాలామమ్లానపఙ్కజామ్ ॥ ౫.౯౬॥ ఛత్రం తే వారుణం గేహే కాఞ్చనస్రావి తిష్ఠతి । తథాయం స్యన్దనవరో యః పురాసీత్ప్రజాపతేః ॥ ౫.౯౭॥ మృత్యోరుత్క్రాన్తిదా నామ శక్తిరీశ త్వయా హృతా । పాశః సలిలరాజస్య భ్రాతుస్తవ పరిగ్రహే ॥ ౫.౯౮॥ నిశుమ్భస్యాబ్ధిజాతాశ్చ సమస్తా రత్నజాతయః । వహ్నిరపి దదౌ తుభ్యమగ్నిశౌచే చ వాససీ ॥ ౫.౯౯॥ ఏవం దైత్యేన్ద్ర రత్నాని సమస్తాన్యాహృతాని తే । స్త్రీరత్నమేషా కల్యాణీ త్వయా కస్మాన్న గృహ్యతే ॥ ౫.౧౦౦॥ ఋషిరువాచ ॥ ౫.౧౦౧॥ నిశమ్యేతి వచః శుమ్భః స తదా చణ్డముణ్డయోః । ప్రేషయామాస సుగ్రీవం దూతం దేవ్యా మహాసురమ్ ॥ ౫.౧౦౨॥ ఇతి చేతి చ వక్తవ్యా సా గత్వా వచనాన్మమ । యథా చాభ్యేతి సమ్ప్రీత్యా తథా కార్యం త్వయా లఘు ॥ ౫.౧౦౩॥ స తత్ర గత్వా యత్రాస్తే శైలోద్దేశేఽతిశోభనే । తాం చ దేవీం తతః ప్రాహ శ్లక్ష్ణం మధురయా గిరా ॥ ౫.౧౦౪॥ దూత ఉవాచ ॥ ౫.౧౦౫॥ దేవి దైత్యేశ్వరః శుమ్భస్త్రైలోక్యే పరమేశ్వరః । దూతోఽహం ప్రేషితస్తేన త్వత్సకాశమిహాగతః ॥ ౫.౧౦౬॥ అవ్యాహతాజ్ఞః సర్వాసు యః సదా దేవయోనిషు । నిర్జితాఖిలదైత్యారిః స యదాహ శ‍ృణుష్వ తత్ ॥ ౫.౧౦౭॥ మమ త్రైలోక్యమఖిలం మమ దేవా వశానుగాః । యజ్ఞభాగానహం సర్వానుపాశ్నామి పృథక్ పృథక్ ॥ ౫.౧౦౮॥ త్రైలోక్యే వరరత్నాని మమ వశ్యాన్యశేషతః । తథైవ గజరత్నం చ హృతం దేవేన్ద్రవాహనమ్ ॥ ౫.౧౦౯॥ క్షీరోదమథనోద్భూతమశ్వరత్నం మమామరైః । ఉచ్చైఃశ్రవససంజ్ఞం తత్ప్రణిపత్య సమర్పితమ్ ॥ ౫.౧౧౦॥ యాని చాన్యాని దేవేషు గన్ధర్వేషూరగేషు చ । రత్నభూతాని భూతాని తాని మయ్యేవ శోభనే ॥ ౫.౧౧౧॥ స్త్రీరత్నభూతాం త్వాం దేవి లోకే మన్యామహే వయమ్ । సా త్వమస్మానుపాగచ్ఛ యతో రత్నభుజో వయమ్ ॥ ౫.౧౧౨॥ మాం వా మమానుజం వాపి నిశుమ్భమురువిక్రమమ్ । భజ త్వం చఞ్చలాపాఙ్గి రత్నభూతాసి వై యతః ॥ ౫.౧౧౩॥ పరమైశ్వర్యమతులం ప్రాప్స్యసే మత్పరిగ్రహాత్ । ఏతద్బుద్ధ్యా సమాలోచ్య మత్పరిగ్రహతాం వ్రజ ॥ ౫.౧౧౪॥ ఋషిరువాచ ॥ ౫.౧౧౫॥ ఇత్యుక్తా సా తదా దేవీ గమ్భీరాన్తఃస్మితా జగౌ । దుర్గా భగవతీ భద్రా యయేదం ధార్యతే జగత్ ॥ ౫.౧౧౬॥ దేవ్యువాచ ॥ ౫.౧౧౭॥ సత్యముక్తం త్వయా నాత్ర మిథ్యా కిఞ్చిత్త్వయోదితమ్ । త్రైలోక్యాధిపతిః శుమ్భో నిశుమ్భశ్చాపి తాదృశః ॥ ౫.౧౧౮॥ కిం త్వత్ర యత్ప్రతిజ్ఞాతం మిథ్యా తత్క్రియతే కథమ్ । శ్రూయతామల్పబుద్ధిత్వాత్ప్రతిజ్ఞా యా కృతా పురా ॥ ౫.౧౧౯॥ యో మాం జయతి సఙ్గ్రామే యో మే దర్పం వ్యపోహతి । యో మే ప్రతిబలో లోకే స మే భర్తా భవిష్యతి ॥ ౫.౧౨౦॥ తదాగచ్ఛతు శుమ్భోఽత్ర నిశుమ్భో వా మహాబలః । మాం జిత్వా కిం చిరేణాత్ర పాణిం గృహ్ణాతు మే లఘు ॥ ౫.౧౨౧॥ దూత ఉవాచ ॥ ౫.౧౨౨॥ అవలిప్తాసి మైవం త్వం దేవి బ్రూహి మమాగ్రతః । త్రైలోక్యే కః పుమాంస్తిష్ఠేదగ్రే శుమ్భనిశుమ్భయోః ॥ ౫.౧౨౩॥ అన్యేషామపి దైత్యానాం సర్వే దేవా న వై యుధి । తిష్ఠన్తి సమ్ముఖే దేవి కిం పునః స్త్రీ త్వమేకికా ॥ ౫.౧౨౪॥ ఇన్ద్రాద్యాః సకలా దేవాస్తస్థుర్యేషాం న సంయుగే । శుమ్భాదీనాం కథం తేషాం స్త్రీ ప్రయాస్యసి సమ్ముఖమ్ ॥ ౫.౧౨౫॥ సా త్వం గచ్ఛ మయైవోక్తా పార్శ్వం శుమ్భనిశుమ్భయోః । కేశాకర్షణనిర్ధూతగౌరవా మా గమిష్యసి ॥ ౫.౧౨౬॥ దేవ్యువాచ ॥ ౫.౧౨౭॥ ఏవమేతద్ బలీ శుమ్భో నిశుమ్భశ్చాపితాదృశః । కిం కరోమి ప్రతిజ్ఞా మే యదనాలోచితా పురా ॥ ౫.౧౨౮॥ స త్వం గచ్ఛ మయోక్తం తే యదేతత్సర్వమాదృతః । తదాచక్ష్వాసురేన్ద్రాయ స చ యుక్తం కరోతు యత్ ॥ ౫.౧౨౯॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే దేవ్యా దూతసంవాదో నామ పఞ్చమోఽధ్యాయః ॥ ౫॥ ఉవాచ ౯, త్రిపాన్మన్త్రాః ౬౬, శ్లోకాః ౫౪, ఏవమాదితః ॥ ౩౮౮॥ ॥ ౬. శుమ్భనిశుమ్భసేనానీధూమ్రలోచనవధో నామ షష్ఠోఽధ్యాయః ॥ । ధ్యానమ్ । ఓం నాగాధీశ్వరవిష్టరాం ఫణిఫణోత్తంసోరు రత్నావలీ- భాస్వద్దేహలతాం దివాకరనిభాం నేత్రత్రయోద్భాసితామ్ । మాలాకుమ్భకపాలనీరజకరాం చన్ద్రార్ధచూడాం పరాం సర్వజ్ఞేశ్వరభైరవాఙ్గనిలయాం పద్మావతీం చిన్తయే ॥ ఓం ఋషిరువాచ ॥ ౬.౧॥ ఇత్యాకర్ణ్య వచో దేవ్యాః స దూతోఽమర్షపూరితః । సమాచష్ట సమాగమ్య దైత్యరాజాయ విస్తరాత్ ॥ ౬.౨॥ తస్య దూతస్య తద్వాక్యమాకర్ణ్యాసురరాట్ తతః । సక్రోధః ప్రాహ దైత్యానామధిపం ధూమ్రలోచనమ్ ॥ ౬.౩॥ హే ధూమ్రలోచనాశు త్వం స్వసైన్యపరివారితః । తామానయ బలాద్దుష్టాం కేశాకర్షణవిహ్వలామ్ ॥ ౬.౪॥ తత్పరిత్రాణదః కశ్చిద్యది వోత్తిష్ఠతేఽపరః । స హన్తవ్యోఽమరో వాపి యక్షో గన్ధర్వ ఏవ వా ॥ ౬.౫॥ ఋషిరువాచ ॥ ౬.౬॥ తేనాజ్ఞప్తస్తతః శీఘ్రం స దైత్యో ధూమ్రలోచనః । వృతః షష్ట్యా సహస్రాణామసురాణాం ద్రుతం యయౌ ॥ ౬.౭॥ స దృష్ట్వా తాం తతో దేవీం తుహినాచలసంస్థితామ్ । జగాదోచ్చైః ప్రయాహీతి మూలం శుమ్భనిశుమ్భయోః ॥ ౬.౮॥ న చేత్ప్రీత్యాద్య భవతీ మద్భర్తారముపైష్యతి । తతో బలాన్నయామ్యేష కేశాకర్షణవిహ్వలామ్ ॥ ౬.౯॥ దేవ్యువాచ ॥ ౬.౧౦॥ దైత్యేశ్వరేణ ప్రహితో బలవాన్బలసంవృతః । బలాన్నయసి మామేవం తతః కిం తే కరోమ్యహమ్ ॥ ౬.౧౧॥ ఋషిరువాచ ॥ ౬.౧౨॥ ఇత్యుక్తః సోఽభ్యధావత్తామసురో ధూమ్రలోచనః । హుఙ్కారేణైవ తం భస్మ సా చకారామ్బికా తదా ॥ ౬.౧౩॥ అథ క్రుద్ధం మహాసైన్యమసురాణాం తథామ్బికా । వవర్ష సాయకైస్తీక్ష్ణైస్తథా శక్తిపరశ్వధైః ॥ ౬.౧౪॥ తతో ధుతసటః కోపాత్కృత్వా నాదం సుభైరవమ్ । పపాతాసురసేనాయాం సింహో దేవ్యాః స్వవాహనః ॥ ౬.౧౫॥ కాంశ్చిత్కరప్రహారేణ దైత్యానాస్యేన చాపరాన్ । ఆక్రాన్త్యా చాధరేణాన్యాన్ జఘాన స మహాసురాన్ ॥ ౬.౧౬॥ కేషాఞ్చిత్పాటయామాస నఖైః కోష్ఠాని కేసరీ । తథా తలప్రహారేణ శిరాంసి కృతవాన్పృథక్ ॥ ౬.౧౭॥ విచ్ఛిన్నబాహుశిరసః కృతాస్తేన తథాపరే । పపౌ చ రుధిరం కోష్ఠాదన్యేషాం ధుతకేసరః ॥ ౬.౧౮॥ క్షణేన తద్బలం సర్వం క్షయం నీతం మహాత్మనా । తేన కేసరిణా దేవ్యా వాహనేనాతికోపినా ॥ ౬.౧౯॥ శ్రుత్వా తమసురం దేవ్యా నిహతం ధూమ్రలోచనమ్ । బలం చ క్షయితం కృత్స్నం దేవీకేసరిణా తతః ॥ ౬.౨౦॥ చుకోప దైత్యాధిపతిః శుమ్భః ప్రస్ఫురితాధరః । ఆజ్ఞాపయామాస చ తౌ చణ్డముణ్డౌ మహాసురౌ ॥ ౬.౨౧॥ హే చణ్డ హే ముణ్డ బలైర్బహుభిః పరివారితౌ । తత్ర గచ్ఛత గత్వా చ సా సమానీయతాం లఘు ॥ ౬.౨౨॥ కేశేష్వాకృష్య బద్ధ్వా వా యది వః సంశయో యుధి । తదాశేషాయుధైః సర్వైరసురైర్వినిహన్యతామ్ ॥ ౬.౨౩॥ తస్యాం హతాయాం దుష్టాయాం సింహే చ వినిపాతితే । శీఘ్రమాగమ్యతాం బద్ధ్వా గృహీత్వా తామథామ్బికామ్ ॥ ౬.౨౪॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే శుమ్భనిశుమ్భసేనానీధూమ్రలోచనవధో నామ షష్ఠోఽధ్యాయః ॥ ౬॥ ఉవాచ ౪, శ్లోకాః ౨౪, ఏవమాదితః ॥ ౪౧౨॥ ॥ ౭. చణ్డముణ్డవధో నామ సప్తమోఽధ్యాయః ॥ । ధ్యానమ్ । ఓం ధ్యాయేయం రత్నపీఠే శుకకలపఠితం శ‍ృణ్వతీం శ్యామలాఙ్గీం న్యస్తైకాంఘ్రిం సరోజే శశిశకలధరాం వల్లకీం వాదయన్తీమ్ । కల్హారాబద్ధమాలాం నియమితవిలసచ్చోలికాం రత్నవస్త్రాం మాతఙ్గీ శఙ్కపాత్రాం మధురమధుమదాం చిత్రకోద్భాసిభాలామ్ ॥ ఓం ఋషిరువాచ ॥ ౭.౧॥ ఆజ్ఞప్తాస్తే తతో దైత్యాశ్చణ్డముణ్డపురోగమాః । చతురఙ్గబలోపేతా యయురభ్యుద్యతాయుధాః ॥ ౭.౨॥ దదృశుస్తే తతో దేవీమీషద్ధాసాం వ్యవస్థితామ్ । సింహస్యోపరి శైలేన్ద్రశ‍ృఙ్గే మహతి కాఞ్చనే ॥ ౭.౩॥ తే దృష్ట్వా తాం సమాదాతుముద్యమం చక్రురుద్యతాః । ఆకృష్టచాపాసిధరాస్తథాన్యే తత్సమీపగాః ॥ ౭.౪॥ తతః కోపం చకారోచ్చైరమ్బికా తానరీన్ప్రతి । కోపేన చాస్యా వదనం మషీవర్ణమభూత్తదా ॥ ౭.౫॥ భ్రుకుటీకుటిలాత్తస్యా లలాటఫలకాద్ద్రుతమ్ । కాలీ కరాలవదనా వినిష్క్రాన్తాసిపాశినీ ॥ ౭.౬॥ విచిత్రఖట్వాఙ్గధరా నరమాలావిభూషణా । ద్వీపిచర్మపరీధానా శుష్కమాంసాతిభైరవా ॥ ౭.౭॥ అతివిస్తారవదనా జిహ్వాలలనభీషణా । నిమగ్నారక్తనయనా నాదాపూరితదిఙ్ముఖా ॥ ౭.౮॥ సా వేగేనాభిపతితా ఘాతయన్తీ మహాసురాన్ । సైన్యే తత్ర సురారీణామభక్షయత తద్బలమ్ ॥ ౭.౯॥ పార్ష్ణిగ్రాహాఙ్కుశగ్రాహయోధఘణ్టాసమన్వితాన్ । సమాదాయైకహస్తేన ముఖే చిక్షేప వారణాన్ ॥ ౭.౧౦॥ తథైవ యోధం తురగై రథం సారథినా సహ । నిక్షిప్య వక్త్రే దశనైశ్చర్వయన్త్యతిభైరవమ్ ॥ ౭.౧౧॥ ఏకం జగ్రాహ కేశేషు గ్రీవాయామథ చాపరమ్ । పాదేనాక్రమ్య చైవాన్యమురసాన్యమపోథయత్ ॥ ౭.౧౨॥ తైర్ముక్తాని చ శస్త్రాణి మహాస్త్రాణి తథాసురైః । ముఖేన జగ్రాహ రుషా దశనైర్మథితాన్యపి ॥ ౭.౧౩॥ బలినాం తద్బలం సర్వమసురాణాం దురాత్మనామ్ । మమర్దాభక్షయచ్చాన్యానన్యాంశ్చాతాడయత్తదా ॥ ౭.౧౪॥ అసినా నిహతాః కేచిత్కేచిత్ఖట్వాఙ్గతాడితాః । జగ్ముర్వినాశమసురా దన్తాగ్రాభిహతాస్తథా ॥ ౭.౧౫॥ క్షణేన తద్బలం సర్వమసురాణాం నిపాతితమ్ । దృష్ట్వా చణ్డోఽభిదుద్రావ తాం కాలీమతిభీషణామ్ ॥ ౭.౧౬॥ శరవర్షైర్మహాభీమైర్భీమాక్షీం తాం మహాసురః । ఛాదయామాస చక్రైశ్చ ముణ్డః క్షిప్తైః సహస్రశః ॥ ౭.౧౭॥ తాని చక్రాణ్యనేకాని విశమానాని తన్ముఖమ్ । బభుర్యథార్కబిమ్బాని సుబహూని ఘనోదరమ్ ॥ ౭.౧౮॥ తతో జహాసాతిరుషా భీమం భైరవనాదినీ । కాలీ కరాలవదనా దుర్దర్శదశనోజ్జ్వలా ॥ ౭.౧౯॥ ఉత్థాయ చ మహాసింహం దేవీ చణ్డమధావత । గృహీత్వా చాస్య కేశేషు శిరస్తేనాసినాచ్ఛినత్ ॥ ౭.౨౦॥ అథ ముణ్డోఽభ్యధావత్తాం దృష్ట్వా చణ్డం నిపాతితమ్ । తమప్యపాతయద్భూమౌ సా ఖడ్గాభిహతం రుషా ॥ ౭.౨౧॥ హతశేషం తతః సైన్యం దృష్ట్వా చణ్డం నిపాతితమ్ । ముణ్డం చ సుమహావీర్యం దిశో భేజే భయాతురమ్ ॥ ౭.౨౨॥ శిరశ్చణ్డస్య కాలీ చ గృహీత్వా ముణ్డమేవ చ । ప్రాహ ప్రచణ్డాట్టహాసమిశ్రమభ్యేత్య చణ్డికామ్ ॥ ౭.౨౩॥ మయా తవాత్రోపహృతౌ చణ్డముణ్డౌ మహాపశూ । యుద్ధయజ్ఞే స్వయం శుమ్భం నిశుమ్భం చ హనిష్యసి ॥ ౭.౨౪॥ ఋషిరువాచ ॥ ౭.౨౫॥ తావానీతౌ తతో దృష్ట్వా చణ్డముణ్డౌ మహాసురౌ । ఉవాచ కాలీం కల్యాణీ లలితం చణ్డికా వచః ॥ ౭.౨౬॥ యస్మాచ్చణ్డం చ ముణ్డం చ గృహీత్వా త్వముపాగతా । చాముణ్డేతి తతో లోకే ఖ్యాతా దేవీ భవిష్యసి ॥ ౭.౨౭॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే చణ్డముణ్డవధో నామ సప్తమోఽధ్యాయః ॥ ౭॥ ఉవాచ ౨, శ్లోకాః ౨౫, ఏవమాదితః ॥ ౪౩౯॥ ॥ ౮. రక్తబీజవధో నామాష్టమోఽధ్యాయః ॥ । ధ్యానమ్ । ఓం అరుణాం కరుణాతరఙ్గితాక్షీం ధృతపాశాఙ్కుశబాణాచాపహస్తామ్ । అణిమాదిభిరావృతాం మయూఖై- రహమిత్యేవ విభావయే భవానీమ్ ॥ ఓం ఋషిరువాచ ॥ ౮.౧॥ చణ్డే చ నిహతే దైత్యే ముణ్డే చ వినిపాతితే । బహులేషు చ సైన్యేషు క్షయితేష్వసురేశ్వరః ॥ ౮.౨॥ తతః కోపపరాధీనచేతాః శుమ్భః ప్రతాపవాన్ । ఉద్యోగం సర్వసైన్యానాం దైత్యానామాదిదేశ హ ॥ ౮.౩॥ అద్య సర్వబలైర్దైత్యాః షడశీతిరుదాయుధాః । కమ్బూనాం చతురశీతిర్నిర్యాన్తు స్వబలైర్వృతాః ॥ ౮.౪॥ కోటివీర్యాణి పఞ్చాశదసురాణాం కులాని వై । శతం కులాని ధౌమ్రాణాం నిర్గచ్ఛన్తు మమాజ్ఞయా ॥ ౮.౫॥ కాలకా దౌర్హృదా మౌర్వాః కాలికేయాస్తథాసురాః । యుద్ధాయ సజ్జా నిర్యాన్తు ఆజ్ఞయా త్వరితా మమ ॥ ౮.౬॥ ఇత్యాజ్ఞాప్యాసురపతిః శుమ్భో భైరవశాసనః । నిర్జగామ మహాసైన్యసహస్రైర్బహుభిర్వృతః ॥ ౮.౭॥ ఆయాన్తం చణ్డికా దృష్ట్వా తత్సైన్యమతిభీషణమ్ । జ్యాస్వనైః పూరయామాస ధరణీగగనాన్తరమ్ ॥ ౮.౮॥ తతః సింహో మహానాదమతీవ కృతవాన్నృప । ఘణ్టాస్వనేన తాన్నాదానమ్బికా చోపబృంహయత్ ॥ ౮.౯॥ ధనుర్జ్యాసింహఘణ్టానాం నాదాపూరితదిఙ్ముఖా । నినాదైర్భీషణైః కాలీ జిగ్యే విస్తారితాననా ॥ ౮.౧౦॥ తం నినాదముపశ్రుత్య దైత్యసైన్యైశ్చతుర్దిశమ్ । దేవీ సింహస్తథా కాలీ సరోషైః పరివారితాః ॥ ౮.౧౧॥ ఏతస్మిన్నన్తరే భూప వినాశాయ సురద్విషామ్ । భవాయామరసింహానామతివీర్యబలాన్వితాః ॥ ౮.౧౨॥ బ్రహ్మేశగుహవిష్ణూనాం తథేన్ద్రస్య చ శక్తయః । శరీరేభ్యో వినిష్క్రమ్య తద్రూపైశ్చణ్డికాం యయుః ॥ ౮.౧౩॥ యస్య దేవస్య యద్రూపం యథా భూషణవాహనమ్ । తద్వదేవ హి తచ్ఛక్తిరసురాన్యోద్ధుమాయయౌ ॥ ౮.౧౪॥ హంసయుక్తవిమానాగ్రే సాక్షసూత్రకమణ్డలుః । ఆయాతా బ్రహ్మణః శక్తిర్బ్రహ్మాణీత్యభిధీయతే ॥ ౮.౧౫॥ మాహేశ్వరీ వృషారూఢా త్రిశూలవరధారిణీ । మహాహివలయా ప్రాప్తా చన్ద్రరేఖావిభూషణా ॥ ౮.౧౬॥ కౌమారీ శక్తిహస్తా చ మయూరవరవాహనా । యోద్ధుమభ్యాయయౌ దైత్యానమ్బికా గుహరూపిణీ ॥ ౮.౧౭॥ తథైవ వైష్ణవీ శక్తిర్గరుడోపరి సంస్థితా । శఙ్ఖచక్రగదాశార్ఙ్గఖడ్గహస్తాభ్యుపాయయౌ ॥ ౮.౧౮॥ యజ్ఞవారాహమతులం రూపం యా బిభ్రతో హరేః । శక్తిః సాప్యాయయౌ తత్ర వారాహీం బిభ్రతీ తనుమ్ ॥ ౮.౧౯॥ నారసింహీ నృసింహస్య బిభ్రతీ సదృశం వపుః । ప్రాప్తా తత్ర సటాక్షేపక్షిప్తనక్షత్రసంహతిః ॥ ౮.౨౦॥ వజ్రహస్తా తథైవైన్ద్రీ గజరాజోపరి స్థితా । ప్రాప్తా సహస్రనయనా యథా శక్రస్తథైవ సా ॥ ౮.౨౧॥ తతః పరివృతస్తాభిరీశానో దేవశక్తిభిః । హన్యన్తామసురాః శీఘ్రం మమ ప్రీత్యాహ చణ్డికామ్ ॥ ౮.౨౨॥ తతో దేవీశరీరాత్తు వినిష్క్రాన్తాతిభీషణా । చణ్డికా శక్తిరత్యుగ్రా శివాశతనినాదినీ ॥ ౮.౨౩॥ సా చాహ ధూమ్రజటిలమీశానమపరాజితా । దూత త్వం గచ్ఛ భగవన్ పార్శ్వం శుమ్భనిశుమ్భయోః ॥ ౮.౨౪॥ బ్రూహి శుమ్భం నిశుమ్భం చ దానవావతిగర్వితౌ । యే చాన్యే దానవాస్తత్ర యుద్ధాయ సముపస్థితాః ॥ ౮.౨౫॥ త్రైలోక్యమిన్ద్రో లభతాం దేవాః సన్తు హవిర్భుజః । యూయం ప్రయాత పాతాలం యది జీవితుమిచ్ఛథ ॥ ౮.౨౬॥ బలావలేపాదథ చేద్భవన్తో యుద్ధకాఙ్క్షిణః । తదాగచ్ఛత తృప్యన్తు మచ్ఛివాః పిశితేన వః ॥ ౮.౨౭॥ యతో నియుక్తో దౌత్యేన తయా దేవ్యా శివః స్వయమ్ । శివదూతీతి లోకేఽస్మింస్తతః సా ఖ్యాతిమాగతా ॥ ౮.౨౮॥ తేఽపి శ్రుత్వా వచో దేవ్యాః శర్వాఖ్యాతం మహాసురాః । అమర్షాపూరితా జగ్ముర్యత్ర కాత్యాయనీ స్థితా ॥ ౮.౨౯॥ తతః ప్రథమమేవాగ్రే శరశక్త్యృష్టివృష్టిభిః । వవర్షురుద్ధతామర్షాస్తాం దేవీమమరారయః ॥ ౮.౩౦॥ సా చ తాన్ ప్రహితాన్ బాణాఞ్ఛూలశక్తిపరశ్వధాన్ । చిచ్ఛేద లీలయాధ్మాతధనుర్ముక్తైర్మహేషుభిః ॥ ౮.౩౧॥ తస్యాగ్రతస్తథా కాలీ శూలపాతవిదారితాన్ । ఖట్వాఙ్గపోథితాంశ్చారీన్కుర్వతీ వ్యచరత్తదా ॥ ౮.౩౨॥ కమణ్డలుజలాక్షేపహతవీర్యాన్ హతౌజసః । బ్రహ్మాణీ చాకరోచ్ఛత్రూన్యేన యేన స్మ ధావతి ॥ ౮.౩౩॥ మాహేశ్వరీ త్రిశూలేన తథా చక్రేణ వైష్ణవీ । దైత్యాఞ్జఘాన కౌమారీ తథా శక్త్యాతికోపనా ॥ ౮.౩౪॥ ఐన్ద్రీ కులిశపాతేన శతశో దైత్యదానవాః । పేతుర్విదారితాః పృథ్వ్యాం రుధిరౌఘప్రవర్షిణః ॥ ౮.౩౫॥ తుణ్డప్రహారవిధ్వస్తా దంష్ట్రాగ్రక్షతవక్షసః । వారాహమూర్త్యా న్యపతంశ్చక్రేణ చ విదారితాః ॥ ౮.౩౬॥ నఖైర్విదారితాంశ్చాన్యాన్ భక్షయన్తీ మహాసురాన్ । నారసింహీ చచారాజౌ నాదాపూర్ణదిగమ్బరా ॥ ౮.౩౭॥ చణ్డాట్టహాసైరసురాః శివదూత్యభిదూషితాః । పేతుః పృథివ్యాం పతితాంస్తాంశ్చఖాదాథ సా తదా ॥ ౮.౩౮॥ ఇతి మాతృగణం క్రుద్ధం మర్దయన్తం మహాసురాన్ । దృష్ట్వాభ్యుపాయైర్వివిధైర్నేశుర్దేవారిసైనికాః ॥ ౮.౩౯॥ పలాయనపరాన్దృష్ట్వా దైత్యాన్మాతృగణార్దితాన్ । యోద్ధుమభ్యాయయౌ క్రుద్ధో రక్తబీజో మహాసురః ॥ ౮.౪౦॥ రక్తబిన్దుర్యదా భూమౌ పతత్యస్య శరీరతః । సముత్పతతి మేదిన్యాం తత్ప్రమాణో మహాసురః ॥ ౮.౪౧॥ యుయుధే స గదాపాణిరిన్ద్రశక్త్యా మహాసురః । తతశ్చైన్ద్రీ స్వవజ్రేణ రక్తబీజమతాడయత్ ॥ ౮.౪౨॥ కులిశేనాహతస్యాశు బహు సుస్రావ శోణితమ్ । సముత్తస్థుస్తతో యోధాస్తద్రూపాస్తత్పరాక్రమాః ॥ ౮.౪౩॥ యావన్తః పతితాస్తస్య శరీరాద్రక్తబిన్దవః । తావన్తః పురుషా జాతాస్తద్వీర్యబలవిక్రమాః ॥ ౮.౪౪॥ తే చాపి యుయుధుస్తత్ర పురుషా రక్తసమ్భవాః । సమం మాతృభిరత్యుగ్రశస్త్రపాతాతిభీషణమ్ ॥ ౮.౪౫॥ పునశ్చ వజ్రపాతేన క్షతమస్య శిరో యదా । వవాహ రక్తం పురుషాస్తతో జాతాః సహస్రశః ॥ ౮.౪౬॥ వైష్ణవీ సమరే చైనం చక్రేణాభిజఘాన హ । గదయా తాడయామాస ఐన్ద్రీ తమసురేశ్వరమ్ ॥ ౮.౪౭॥ వైష్ణవీచక్రభిన్నస్య రుధిరస్రావసమ్భవైః । సహస్రశో జగద్వ్యాప్తం తత్ప్రమాణైర్మహాసురైః ॥ ౮.౪౮॥ శక్త్యా జఘాన కౌమారీ వారాహీ చ తథాసినా । మాహేశ్వరీ త్రిశూలేన రక్తబీజం మహాసురమ్ ॥ ౮.౪౯॥ స చాపి గదయా దైత్యః సర్వా ఏవాహనత్ పృథక్ । మాతౄః కోపసమావిష్టో రక్తబీజో మహాసురః ॥ ౮.౫౦॥ తస్యాహతస్య బహుధా శక్తిశూలాదిభిర్భువి । పపాత యో వై రక్తౌఘస్తేనాసఞ్ఛతశోఽసురాః ॥ ౮.౫౧॥ తైశ్చాసురాసృక్సమ్భూతైరసురైః సకలం జగత్ । వ్యాప్తమాసీత్తతో దేవా భయమాజగ్మురుత్తమమ్ ॥ ౮.౫౨॥ తాన్ విషణ్ణాన్ సురాన్ దృష్ట్వా చణ్డికా ప్రాహసత్వరమ్ । ఉవాచ కాలీం చాముణ్డే విస్తీర్ణం వదనం కురు ॥ ౮.౫౩॥ మచ్ఛస్త్రపాతసమ్భూతాన్ రక్తబిన్దూన్ మహాసురాన్ । రక్తబిన్దోః ప్రతీచ్ఛ త్వం వక్త్రేణానేన వేగినా ॥ ౮.౫౪॥ భక్షయన్తీ చర రణే తదుత్పన్నాన్మహాసురాన్ । ఏవమేష క్షయం దైత్యః క్షేణరక్తో గమిష్యతి ॥ ౮.౫౫॥ భక్ష్యమాణాస్త్వయా చోగ్రా న చోత్పత్స్యన్తి చాపరే । ఇత్యుక్త్వా తాం తతో దేవీ శూలేనాభిజఘాన తమ్ ॥ ౮.౫౬॥ ముఖేన కాలీ జగృహే రక్తబీజస్య శోణితమ్ । తతోఽసావాజఘానాథ గదయా తత్ర చణ్డికామ్ ॥ ౮.౫౭॥ న చాస్యా వేదనాం చక్రే గదాపాతోఽల్పికామపి । తస్యాహతస్య దేహాత్తు బహు సుస్రావ శోణితమ్ ॥ ౮.౫౮॥ యతస్తతస్తద్వక్త్రేణ చాముణ్డా సమ్ప్రతీచ్ఛతి । ముఖే సముద్గతా యేఽస్యా రక్తపాతాన్మహాసురాః ॥ ౮.౫౯॥ తాంశ్చఖాదాథ చాముణ్డా పపౌ తస్య చ శోణితమ్ । దేవీ శూలేన వజ్రేణ బాణైరసిభిరృష్టిభిః ॥ ౮.౬౦॥ జఘాన రక్తబీజం తం చాముణ్డాపీతశోణితమ్ । స పపాత మహీపృష్ఠే శస్త్రసఙ్ఘసమాహతః ॥ ౮.౬౧॥ నీరక్తశ్చ మహీపాల రక్తబీజో మహాసురః । తతస్తే హర్షమతులమవాపుస్త్రిదశా నృప ॥ ౮.౬౨॥ తేషాం మాతృగణో జాతో ననర్తాసృఙ్మదోద్ధతః ॥ ౮.౬౩॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే రక్తబీజవధో నామాష్టమోఽధ్యాయః ॥ ౮॥ ఉవాచ ౧, అర్ధశ్లోకః ౧, శ్లోకాః ౬౧, ఏవమాదితః ॥ ౫౦౨॥ ॥ ౯. నిశుమ్భవధో నామ నవమోఽధ్యాయః ॥ । ధ్యానమ్ । ఓం బన్ధూకకాఞ్చననిభం రుచిరాక్షమాలాం పాశాఙ్కుశౌ చ వరదాం నిజబాహుదణ్డైః । బిభ్రాణమిన్దుశకలాభరణం త్రినేత్ర- మర్ధాంబికేశమనిశం వపురాశ్రయామి ॥ ఓం రాజోవాచ ॥ ౯.౧॥ విచిత్రమిదమాఖ్యాతం భగవన్ భవతా మమ । దేవ్యాశ్చరితమాహాత్మ్యం రక్తబీజవధాశ్రితమ్ ॥ ౯.౨॥ భూయశ్చేచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం రక్తబీజే నిపాతితే । చకార శుమ్భో యత్కర్మ నిశుమ్భశ్చాతికోపనః ॥ ౯.౩॥ ఋషిరువాచ ॥ ౯.౪॥ చకార కోపమతులం రక్తబీజే నిపాతితే । శుమ్భాసురో నిశుమ్భశ్చ హతేష్వన్యేషు చాహవే ॥ ౯.౫॥ హన్యమానం మహాసైన్యం విలోక్యామర్షముద్వహన్ । అభ్యధావన్నిశుమ్భోఽథ ముఖ్యయాసురసేనయా ॥ ౯.౬॥ తస్యాగ్రతస్తథా పృష్ఠే పార్శ్వయోశ్చ మహాసురాః । సన్దష్టౌష్ఠపుటాః క్రుద్ధా హన్తుం దేవీముపాయయుః ॥ ౯.౭॥ ఆజగామ మహావీర్యః శుమ్భోఽపి స్వబలైర్వృతః । నిహన్తుం చణ్డికాం కోపాత్కృత్వా యుద్ధం తు మాతృభిః ॥ ౯.౮॥ తతో యుద్ధమతీవాసీద్దేవ్యా శుమ్భనిశుమ్భయోః । శరవర్షమతీవోగ్రం మేఘయోరివ వర్షతోః ॥ ౯.౯॥ చిచ్ఛేదాస్తాఞ్ఛరాంస్తాభ్యాం చణ్డికా స్వశరోత్కరైః । తాడయామాస చాఙ్గేషు శస్త్రౌఘైరసురేశ్వరౌ ॥ ౯.౧౦॥ నిశుమ్భో నిశితం ఖడ్గం చర్మ చాదాయ సుప్రభమ్ । అతాడయన్మూర్ధ్ని సింహం దేవ్యా వాహనముత్తమమ్ ॥ ౯.౧౧॥ తాడితే వాహనే దేవీ క్షురప్రేణాసిముత్తమమ్ । నిశుమ్భస్యాశు చిచ్ఛేద చర్మ చాప్యష్టచన్ద్రకమ్ ॥ ౯.౧౨॥ ఛిన్నే చర్మణి ఖడ్గే చ శక్తిం చిక్షేప సోఽసురః । తామప్యస్య ద్విధా చక్రే చక్రేణాభిముఖాగతామ్ ॥ ౯.౧౩॥ కోపాధ్మాతో నిశుమ్భోఽథ శూలం జగ్రాహ దానవః । ఆయాతం ముష్టిపాతేన దేవీ తచ్చాప్యచూర్ణయత్ ॥ ౯.౧౪॥ ఆవిద్యాథ గదాం సోఽపి చిక్షేప చణ్డికాం ప్రతి । సాపి దేవ్యాస్ త్రిశూలేన భిన్నా భస్మత్వమాగతా ॥ ౯.౧౫॥ తతః పరశుహస్తం తమాయాన్తం దైత్యపుఙ్గవమ్ । ఆహత్య దేవీ బాణౌఘైరపాతయత భూతలే ॥ ౯.౧౬॥ తస్మిన్నిపతితే భూమౌ నిశుమ్భే భీమవిక్రమే । భ్రాతర్యతీవ సఙ్క్రుద్ధః ప్రయయౌ హన్తుమమ్బికామ్ ॥ ౯.౧౭॥ స రథస్థస్తథాత్యుచ్చైర్గృహీతపరమాయుధైః । భుజైరష్టాభిరతులైర్వ్యాప్యాశేషం బభౌ నభః ॥ ౯.౧౮॥ తమాయాన్తం సమాలోక్య దేవీ శఙ్ఖమవాదయత్ । జ్యాశబ్దం చాపి ధనుషశ్చకారాతీవ దుఃసహమ్ ॥ ౯.౧౯॥ పూరయామాస కకుభో నిజఘణ్టాస్వనేన చ । సమస్తదైత్యసైన్యానాం తేజోవధవిధాయినా ॥ ౯.౨౦॥ తతః సింహో మహానాదైస్త్యాజితేభమహామదైః । పూరయామాస గగనం గాం తథైవ దిశో దశ ॥ ౯.౨౧॥ తతః కాలీ సముత్పత్య గగనం క్ష్మామతాడయత్ । కరాభ్యాం తన్నినాదేన ప్రాక్స్వనాస్తే తిరోహితాః ॥ ౯.౨౨॥ అట్టాట్టహాసమశివం శివదూతీ చకార హ । వైః శబ్దైరసురాస్త్రేసుః శుమ్భః కోపం పరం యయౌ ॥ ౯.౨౩॥ దురాత్మంస్తిష్ఠ తిష్ఠేతి వ్యాజహారామ్బికా యదా । తదా జయేత్యభిహితం దేవైరాకాశసంస్థితైః ॥ ౯.౨౪॥ శుమ్భేనాగత్య యా శక్తిర్ముక్తా జ్వాలాతిభీషణా । ఆయాన్తీ వహ్నికూటాభా సా నిరస్తా మహోల్కయా ॥ ౯.౨౫॥ సింహనాదేన శుమ్భస్య వ్యాప్తం లోకత్రయాన్తరమ్ । నిర్ఘాతనిఃస్వనో ఘోరో జితవానవనీపతే ॥ ౯.౨౬॥ శుమ్భముక్తాఞ్ఛరాన్దేవీ శుమ్భస్తత్ప్రహితాఞ్ఛరాన్ । చిచ్ఛేద స్వశరైరుగ్రైః శతశోఽథ సహస్రశః ॥ ౯.౨౭॥ తతః సా చణ్డికా క్రుద్ధా శూలేనాభిజఘాన తమ్ । స తదాభిహతో భూమౌ మూర్చ్ఛితో నిపపాత హ ॥ ౯.౨౮॥ తతో నిశుమ్భః సమ్ప్రాప్య చేతనామాత్తకార్ముకః । ఆజఘాన శరైర్దేవీం కాలీం కేసరిణం తథా ॥ ౯.౨౯॥ పునశ్చ కృత్వా బాహూనామయుతం దనుజేశ్వరః । చక్రాయుధేన దితిజశ్ఛాదయామాస చణ్డికామ్ ॥ ౯.౩౦॥ తతో భగవతీ క్రుద్ధా దుర్గా దుర్గార్తినాశినీ । చిచ్ఛేద దేవీ చక్రాణి స్వశరైః సాయకాంశ్చ తాన్ ॥ ౯.౩౧॥ తతో నిశుమ్భో వేగేన గదామాదాయ చణ్డికామ్ । అభ్యధావత వై హన్తుం దైత్యసైన్యసమావృతః ॥ ౯.౩౨॥ తస్యాపతత ఏవాశు గదాం చిచ్ఛేద చణ్డికా । ఖడ్గేన శితధారేణ స చ శూలం సమాదదే ॥ ౯.౩౩॥ శూలహస్తం సమాయాన్తం నిశుమ్భమమరార్దనమ్ । హృది వివ్యాధ శూలేన వేగావిద్ధేన చణ్డికా ॥ ౯.౩౪॥ భిన్నస్య తస్య శూలేన హృదయాన్నిఃసృతోఽపరః । మహాబలో మహావీర్యస్తిష్ఠేతి పురుషో వదన్ ॥ ౯.౩౫॥ తస్య నిష్క్రామతో దేవీ ప్రహస్య స్వనవత్తతః । శిరశ్చిచ్ఛేద ఖడ్గేన తతోఽసావపతద్భువి ॥ ౯.౩౬॥ తతః సింహశ్చఖాదోగ్రదంష్ట్రాక్షుణ్ణశిరోధరాన్ । అసురాంస్తాంస్తథా కాలీ శివదూతీ తథాపరాన్ ॥ ౯.౩౭॥ కౌమారీశక్తినిర్భిన్నాః కేచిన్నేశుర్మహాసురాః । బ్రహ్మాణీమన్త్రపూతేన తోయేనాన్యే నిరాకృతాః ॥ ౯.౩౮॥ మాహేశ్వరీత్రిశూలేన భిన్నాః పేతుస్తథాపరే । వారాహీతుణ్డఘాతేన కేచిచ్చూర్ణీకృతా భువి ॥ ౯.౩౯॥ ఖణ్డం ఖణ్డం చ చక్రేణ వైష్ణవ్యా దానవాః కృతాః । వజ్రేణ చైన్ద్రీహస్తాగ్రవిముక్తేన తథాపరే ॥ ౯.౪౦॥ కేచిద్వినేశురసురాః కేచిన్నష్టా మహాహవాత్ । భక్షితాశ్చాపరే కాలీశివదూతీమృగాధిపైః ॥ ౯.౪౧॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే నిశుమ్భవధో నామ నవమోఽధ్యాయః ॥ ౯॥ ఉవాచ ౨, అర్ధశ్లోకాః ౩౯, శ్లోకాః ౪౧, ఏవమాదితః ॥ ౫౪౩॥ ॥ ౧౦. శుమ్భవధో నామ దశమోఽధ్యాయః ॥ । ధ్యానమ్ । ఓం ఉత్తప్తహేమరుచిరాం రవిచన్ద్రవహ్ని- నేత్రాం ధనుశ్శరయుతాఙ్కుశపాశశూలమ్ । రమ్యైర్భుజైశ్చ దధతీం శివశక్తిరూపాం కామేశ్వరీం హృది భజామి ధృతేన్దులేఖామ్ ॥ ఓం ఋషిరువాచ ॥ ౧౦.౧॥ నిశుమ్భం నిహతం దృష్ట్వా భ్రాతరం ప్రాణసమ్మితమ్ । హన్యమానం బలం చైవ శుమ్భః క్రుద్ధోఽబ్రవీద్వచః ॥ ౧౦.౨॥ బలావలేపదుష్టే త్వం మా దుర్గే గర్వమావహ । అన్యాసాం బలమాశ్రిత్య యుద్ధ్యసే చాతిమానినీ ॥ ౧౦.౩॥ దేవ్యువాచ ॥ ౧౦.౪॥ ఏకైవాహం జగత్యత్ర ద్వితీయా కా మమాపరా । పశ్యైతా దుష్ట మయ్యేవ విశన్త్యో మద్విభూతయః ॥ ౧౦.౫॥ తతః సమస్తాస్తా దేవ్యో బ్రహ్మాణీప్రముఖా లయమ్ । తస్యా దేవ్యాస్తనౌ జగ్మురేకైవాసీత్తదామ్బికా ॥ ౧౦.౬॥ దేవ్యువాచ ॥ ౧౦.౭॥ అహం విభూత్యా బహుభిరిహ రూపైర్యదాస్థితా । తత్సంహృతం మయైకైవ తిష్ఠామ్యాజౌ స్థిరో భవ ॥ ౧౦.౮॥ ఋషిరువాచ ॥ ౧౦.౯॥ తతః ప్రవవృతే యుద్ధం దేవ్యాః శుమ్భస్య చోభయోః । పశ్యతాం సర్వదేవానామసురాణాం చ దారుణమ్ ॥ ౧౦.౧౦॥ శరవర్షైః శితైః శస్త్రైస్తథా చాస్త్రైః సుదారుణైః । తయోర్యుద్ధమభూద్భూయః సర్వలోకభయఙ్కరమ్ ॥ ౧౦.౧౧॥ దివ్యాన్యస్త్రాణి శతశో ముముచే యాన్యథామ్బికా । బభఞ్జ తాని దైత్యేన్ద్రస్తత్ప్రతీఘాతకర్తృభిః ॥ ౧౦.౧౨॥ ముక్తాని తేన చాస్త్రాణి దివ్యాని పరమేశ్వరీ । బభఞ్జ లీలయైవోగ్రహుఙ్కారోచ్చారణాదిభిః ॥ ౧౦.౧౩॥ తతః శరశతైర్దేవీమాచ్ఛాదయత సోఽసురః । సాపి తత్కుపితా దేవీ ధనుశ్చిచ్ఛేద చేషుభిః ॥ ౧౦.౧౪॥ ఛిన్నే ధనుషి దైత్యేన్ద్రస్తథా శక్తిమథాదదే । చిచ్ఛేద దేవీ చక్రేణ తామప్యస్య కరే స్థితామ్ ॥ ౧౦.౧౫॥ తతః ఖడ్గముపాదాయ శతచన్ద్రం చ భానుమత్ । అభ్యధా వత తాం దేవీం దైత్యానామధిపేశ్వరః ॥ ౧౦.౧౬॥ తస్యాపతత ఏవాశు ఖడ్గం చిచ్ఛేద చణ్డికా । ధనుర్ముక్తైః శితైర్బాణైశ్చర్మ చార్కకరామలమ్ । అశ్వాంశ్చ పాతయామాస రథం సారథినా సహ ॥ ౧౦.౧౭॥ హతాశ్వః స తదా దైత్యశ్ఛిన్నధన్వా విసారథిః । జగ్రాహ ముద్గరం ఘోరమమ్బికానిధనోద్యతః ॥ ౧౦.౧౮॥ చిచ్ఛేదాపతతస్తస్య ముద్గరం నిశితైః శరైః । తథాపి సోఽభ్యధావత్తాం ముష్టిముద్యమ్య వేగవాన్ ॥ ౧౦.౧౯॥ స ముష్టిం పాతయామాస హృదయే దైత్యపుఙ్గవః । దేవ్యాస్తం చాపి సా దేవీ తలేనోరస్యతాడయత్ ॥ ౧౦.౨౦॥ తలప్రహారాభిహతో నిపపాత మహీతలే । స దైత్యరాజః సహసా పునరేవ తథోత్థితః ॥ ౧౦.౨౧॥ ఉత్పత్య చ ప్రగృహ్యోచ్చైర్దేవీం గగనమాస్థితః । తత్రాపి సా నిరాధారా యుయుధే తేన చణ్డికా ॥ ౧౦.౨౨॥ నియుద్ధం ఖే తదా దైత్యశ్చణ్డికా చ పరస్పరమ్ । చక్రతుః ప్రథమం సిద్ధమునివిస్మయకారకమ్ ॥ ౧౦.౨౩॥ తతో నియుద్ధం సుచిరం కృత్వా తేనామ్బికా సహ । ఉత్పాట్య భ్రామయామాస చిక్షేప ధరణీతలే ॥ ౧౦.౨౪॥ స క్షిప్తో ధరణీం ప్రాప్య ముష్టిముద్యమ్య వేగవాన్ । అభ్యధావత దుష్టాత్మా చణ్డికానిధనేచ్ఛయా ॥ ౧౦.౨౫॥ తమాయాన్తం తతో దేవీ సర్వదైత్యజనేశ్వరమ్ । జగత్యాం పాతయామాస భిత్త్వా శూలేన వక్షసి ॥ ౧౦.౨౬॥ స గతాసుః పపాతోర్వ్యాం దేవీ శూలాగ్రవిక్షతః । చాలయన్ సకలాం పృథ్వీం సాబ్ధిద్వీపాం సపర్వతామ్ ॥ ౧౦.౨౭॥ తతః ప్రసన్నమఖిలం హతే తస్మిన్ దురాత్మని । జగత్స్వాస్థ్యమతీవాప నిర్మలం చాభవన్నభః ॥ ౧౦.౨౮॥ ఉత్పాతమేఘాః సోల్కా యే ప్రాగాసంస్తే శమం యయుః । సరితో మార్గవాహిన్యస్తథాసంస్తత్ర పాతితే ॥ ౧౦.౨౯॥ తతో దేవగణాః సర్వే హర్షనిర్భరమానసాః । బభూవుర్నిహతే తస్మిన్ గన్ధర్వా లలితం జగుః ॥ ౧౦.౩౦॥ అవాదయంస్తథైవాన్యే ననృతుశ్చాప్సరోగణాః । వవుః పుణ్యాస్తథా వాతాః సుప్రభోఽభూద్దివాకరః ॥ ౧౦.౩౧॥ జజ్వలుశ్చాగ్నయః శాన్తాః శాన్తా దిగ్జనితస్వనాః ॥ ౧౦.౩౨॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే శుమ్భవధో నామ దశమోఽధ్యాయః ॥ ౧౦॥ ॥ నారాయణీస్తుతిర్నామైకాదశోఽధ్యాయః ॥ । ధ్యానమ్ । ఓం బాలరవిద్యుతిమిన్దుకిరీటాం తుఙ్గకుచాం నయనత్రయయుక్తామ్ । స్మేరముఖీం వరదాఙ్కుశపాశాభీతికరాం ప్రభజే భువనేశీమ్ ॥ ఓం ఋషిరువాచ ॥ ౧౧.౧॥ దేవ్యా హతే తత్ర మహాసురేన్ద్రే సేన్ద్రాః సురా వహ్నిపురోగమాస్తామ్ । కాత్యాయనీం తుష్టువురిష్టలాభాద్ వికాశివక్త్రాబ్జవికాశితాశాః ॥ ౧౧.౨॥ దేవి ప్రపన్నార్తిహరే ప్రసీద ప్రసీద మాతర్జగతోఽఖిలస్య । ప్రసీద విశ్వేశ్వరి పాహి విశ్వం త్వమీశ్వరీ దేవి చరాచరస్య ॥ ౧౧.౩॥ ఆధారభూతా జగతస్త్వమేకా మహీస్వరూపేణ యతః స్థితాసి । అపాం స్వరూపస్థితయా త్వయైత- దాప్యాయతే కృత్స్నమలఙ్ఘ్యవీర్యే ॥ ౧౧.౪॥ త్వం వైష్ణవీశక్తిరనన్తవీర్యా విశ్వస్య బీజం పరమాసి మాయా । సమ్మోహితం దేవి సమస్తమేతత్ త్వం వై ప్రసన్నా భువి ముక్తిహేతుః ॥ ౧౧.౫॥ విద్యాః సమస్తాస్తవ దేవి భేదాః స్త్రియః సమస్తాః సకలా జగత్సు । త్వయైకయా పూరితమమ్బయైతత్ కా తే స్తుతిః స్తవ్యపరాపరోక్తిః ॥ ౧౧.౬॥ సర్వభూతా యదా దేవీ భుక్తిముక్తిప్రదాయినీ । త్వం స్తుతా స్తుతయే కా వా భవన్తు పరమోక్తయః ॥ ౧౧.౭॥ సర్వస్య బుద్ధిరూపేణ జనస్య హృది సంస్థితే । స్వర్గాపవర్గదే దేవి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౮॥ కలాకాష్ఠాదిరూపేణ పరిణామప్రదాయిని । విశ్వస్యోపరతౌ శక్తే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౯॥ సర్వమఙ్గలమాఙ్గల్యే శివే సర్వార్థసాధికే । శరణ్యే త్ర్యమ్బకే గౌరి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౧౦॥ సృష్టిస్థితివినాశానాం శక్తిభూతే సనాతని । గుణాశ్రయే గుణమయే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౧౧॥ శరణాగతదీనార్తపరిత్రాణపరాయణే । సర్వస్యార్తిహరే దేవి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౧౨॥ హంసయుక్తవిమానస్థే బ్రహ్మాణీరూపధారిణి । కౌశామ్భఃక్షరికే దేవి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౧౩॥ త్రిశూలచన్ద్రాహిధరే మహావృషభవాహిని । మాహేశ్వరీస్వరూపేణ నారాయణి నమోఽస్తుతే ॥ ౧౧.౧౪॥ మయూరకుక్కుటవృతే మహాశక్తిధరేఽనఘే । కౌమారీరూపసంస్థానే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౧౫॥ శఙ్ఖచక్రగదాశార్ఙ్గగృహీతపరమాయుధే । ప్రసీద వైష్ణవీరూపే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౧౬॥ గృహీతోగ్రమహాచక్రే దంష్ట్రోద్ధృతవసున్ధరే । వరాహరూపిణి శివే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౧౭॥ నృసింహరూపేణోగ్రేణ హన్తుం దైత్యాన్ కృతోద్యమే । త్రైలోక్యత్రాణసహితే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౧౮॥ కిరీటిని మహావజ్రే సహస్రనయనోజ్జ్వలే । వృత్రప్రాణహరే చైన్ద్రి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౧౯॥ శివదూతీస్వరూపేణ హతదైత్యమహాబలే । ఘోరరూపే మహారావే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౨౦॥ దంష్ట్రాకరాలవదనే శిరోమాలావిభూషణే । చాముణ్డే ముణ్డమథనే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౨౧॥ లక్ష్మి లజ్జే మహావిద్యే శ్రద్ధే పుష్టి స్వధే ధ్రువే । మహారాత్రి మహామాయే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౨౨॥ మేధే సరస్వతి వరే భూతి బాభ్రవి తామసి । నియతే త్వం ప్రసీదేశే నారాయణి నమోఽస్తుతే ॥ ౧౧.౨౩॥ సర్వస్వరూపే సర్వేశే సర్వశక్తిసమన్వితే । భయేభ్యస్త్రాహి నో దేవి దుర్గే దేవి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౨౪॥ ఏతత్తే వదనం సౌమ్యం లోచనత్రయభూషితమ్ । పాతు నః సర్వభూతేభ్యః కాత్యాయని నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౨౫॥ జ్వాలాకరాలమత్యుగ్రమశేషాసురసూదనమ్ । త్రిశూలం పాతు నో భీతేర్భద్రకాలి నమోఽస్తు తే ॥ ౧౧.౨౬॥ హినస్తి దైత్యతేజాంసి స్వనేనాపూర్య యా జగత్ । సా ఘణ్టా పాతు నో దేవి పాపేభ్యో నః సుతానివ ॥ ౧౧.౨౭॥ అసురాసృగ్వసాపఙ్కచర్చితస్తే కరోజ్జ్వలః । శుభాయ ఖడ్గో భవతు చణ్డికే త్వాం నతా వయమ్ ॥ ౧౧.౨౮॥ రోగానశేషానపహంసి తుష్టా రుష్టా తు కామాన్ సకలానభీష్టాన్ । త్వామాశ్రితానాం న విపన్నరాణాం త్వామాశ్రితా హ్యాశ్రయతాం ప్రయాన్తి ॥ ౧౧.౨౯॥ ఏతత్కృతం యత్కదనం త్వయాద్య ధర్మద్విషాం దేవి మహాసురాణామ్ । రూపైరనేకైర్బహుధాత్మమూర్తిం కృత్వామ్బికే తత్ప్రకరోతి కాన్యా ॥ ౧౧.౩౦॥ విద్యాసు శాస్త్రేషు వివేకదీపే- ష్వాద్యేషు వాక్యేషు చ కా త్వదన్యా । మమత్వగర్తేఽతిమహాన్ధకారే విభ్రామయత్యేతదతీవ విశ్వమ్ ॥ ౧౧.౩౧॥ రక్షాంసి యత్రోగ్రవిషాశ్చ నాగా యత్రారయో దస్యుబలాని యత్ర । దావానలో యత్ర తథాబ్ధిమధ్యే తత్ర స్థితా త్వం పరిపాసి విశ్వమ్ ॥ ౧౧.౩౨॥ విశ్వేశ్వరి త్వం పరిపాసి విశ్వం విశ్వాత్మికా ధారయసీహ విశ్వమ్ । విశ్వేశవన్ద్యా భవతీ భవన్తి విశ్వాశ్రయా యే త్వయి భక్తినమ్రాః ॥ ౧౧.౩౩॥ దేవి ప్రసీద పరిపాలయ నోఽరిభీతే- ర్నిత్యం యథాసురవధాదధునైవ సద్యః । పాపాని సర్వజగతాం ప్రశమం నయాశు ఉత్పాతపాకజనితాంశ్చ మహోపసర్గాన్ ॥ ౧౧.౩౪॥ ప్రణతానాం ప్రసీద త్వం దేవి విశ్వార్తిహారిణి । త్రైలోక్యవాసినామీడ్యే లోకానాం వరదా భవ ॥ ౧౧.౩౫॥ దేవ్యువాచ ॥ ౧౧.౩౬॥ వరదాహం సురగణా వరం యన్మనసేచ్ఛథ । తం వృణుధ్వం ప్రయచ్ఛామి జగతాముపకారకమ్ ॥ ౧౧.౩౭॥ దేవా ఊచుః ॥ ౧౧.౩౮॥ సర్వాబాధాప్రశమనం త్రైలోక్యస్యాఖిలేశ్వరి । ఏవమేవ త్వయా కార్యమస్మద్వైరివినాశనమ్ ॥ ౧౧.౩౯॥ దేవ్యువాచ ॥ ౧౧.౪౦॥ వైవస్వతేఽన్తరే ప్రాప్తే అష్టావింశతిమే యుగే । శుమ్భో నిశుమ్భశ్చైవాన్యావుత్పత్స్యేతే మహాసురౌ ॥ ౧౧.౪౧॥ నన్దగోపగృహే జాతా యశోదాగర్భసమ్భవా । తతస్తౌ నాశయిష్యామి విన్ధ్యాచలనివాసినీ ॥ ౧౧.౪౨॥ పునరప్యతిరౌద్రేణ రూపేణ పృథివీతలే । అవతీర్య హనిష్యామి వైప్రచిత్తాంశ్చ దానవాన్ ॥ ౧౧.౪౩॥ భక్షయన్త్యాశ్చ తానుగ్రాన్ వైప్రచిత్తాన్ మహాసురాన్ । రక్తా దన్తా భవిష్యన్తి దాడిమీకుసుమోపమాః ॥ ౧౧.౪౪॥ తతో మాం దేవతాః స్వర్గే మర్త్యలోకే చ మానవాః । స్తువన్తో వ్యాహరిష్యన్తి సతతం రక్తదన్తికామ్ ॥ ౧౧.౪౫॥ భూయశ్చ శతవార్షిక్యామనావృష్ట్యామనమ్భసి । మునిభిః సంస్మృతా భూమౌ సమ్భవిష్యామ్యయోనిజా ॥ ౧౧.౪౬॥ తతః శతేన నేత్రాణాం నిరీక్షిష్యామ్యహం మునీన్ । కీర్తయిష్యన్తి మనుజాః శతాక్షీమితి మాం తతః ॥ ౧౧.౪౭॥ తతోఽహమఖిలం లోకమాత్మదేహసముద్భవైః । భరిష్యామి సురాః శాకైరావృష్టేః ప్రాణధారకైః ॥ ౧౧.౪౮॥ శాకమ్భరీతి విఖ్యాతిం తదా యాస్యామ్యహం భువి । తత్రైవ చ వధిష్యామి దుర్గమాఖ్యం మహాసురమ్ ॥ ౧౧.౪౯॥ దుర్గాదేవీతి విఖ్యాతం తన్మే నామ భవిష్యతి । పునశ్చాహం యదా భీమం రూపం కృత్వా హిమాచలే ॥ ౧౧.౫౦॥ రక్షాంసి భక్షయిష్యామి మునీనాం త్రాణకారణాత్ । తదా మాం మునయః సర్వే స్తోష్యన్త్యానమ్రమూర్తయః ॥ ౧౧.౫౧॥ భీమాదేవీతి విఖ్యాతం తన్మే నామ భవిష్యతి । యదారుణాఖ్యస్త్రైలోక్యే మహాబాధాం కరిష్యతి ॥ ౧౧.౫౨॥ తదాహం భ్రామరం రూపం కృత్వాసఙ్ఖ్యేయషట్పదమ్ । త్రైలోక్యస్య హితార్థాయ వధిష్యామి మహాసురమ్ ॥ ౧౧.౫౩॥ భ్రామరీతి చ మాం లోకాస్తదా స్తోష్యన్తి సర్వతః । ఇత్థం యదా యదా బాధా దానవోత్థా భవిష్యతి ॥ ౧౧.౫౪॥ తదా తదావతీర్యాహం కరిష్యామ్యరిసఙ్క్షయమ్ ॥ ౧౧.౫౫॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే నారాయణీస్తుతిర్నామైకాదశోఽధ్యాయః ॥ ౧౧॥ ఉవాచ ౪, అర్ధశ్లోకః ౧, శ్లోకాః ౫౦, ఏవమాదితః ॥ ౬౩౦॥ ॥ ౧౨. భగవతీ వాక్యం ద్వాదశోఽధ్యాయః ॥ । ధ్యానమ్ । ఓం విద్యుద్ధామసమప్రభాం మృగపతిస్కన్ధస్థితాం భీషణాం కన్యాభిః కరవాళఖేటవిలసధస్తాభిరాసేవితామ్ । హస్తైశ్చక్రగదాసిఖేటవిశిఖాంశ్చాపం గుణం తర్జనీం బిభ్రాణామనలాత్మికాం శశిధరాం దుర్గాం త్రినేత్రాం భజే ॥ ఓం దేవ్యువాచ ॥ ౧౨.౧॥ ఏభిః స్తవైశ్చ మాం నిత్యం స్తోష్యతే యః సమాహితః । తస్యాహం సకలాం బాధాం శమయిష్యామ్యసంశయమ్ ॥ ౧౨.౨॥ మధుకైటభనాశం చ మహిషాసురఘాతనమ్ । కీర్తయిష్యన్తి యే తద్వద్వధం శుమ్భనిశుమ్భయోః ॥ ౧౨.౩॥ అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం నవమ్యాం చైకచేతసః । శ్రోష్యన్తి చైవ యే భక్త్యా మమ మాహాత్మ్యముత్తమమ్ ॥ ౧౨.౪॥ న తేషాం దుష్కృతం కిఞ్చిద్దుష్కృతోత్థా న చాపదః । భవిష్యతి న దారిద్ర్యం న చైవేష్టవియోజనమ్ ॥ ౧౨.౫॥ శత్రుభ్యో న భయం తస్య దస్యుతో వా న రాజతః । న శస్త్రానలతోయౌఘాత్ కదాచిత్ సమ్భవిష్యతి ॥ ౧౨.౬॥ తస్మాన్మమైతన్మాహాత్మ్యం పఠితవ్యం సమాహితైః । శ్రోతవ్యం చ సదా భక్త్యా పరం స్వస్త్యయనం మహత్ ॥ ౧౨.౭॥ ఉపసర్గానశేషాంస్తు మహామారీసముద్భవాన్ । తథా త్రివిధముత్పాతం మాహాత్మ్యం శమయేన్మమ ॥ ౧౨.౮॥ యత్రైతత్పఠ్యతే సమ్యఙ్నిత్యమాయతనే మమ । సదా న తద్విమోక్ష్యామి సాన్నిధ్యం తత్ర మే స్థితమ్ ॥ ౧౨.౯॥ బలిప్రదానే పూజాయామగ్నికార్యే మహోత్సవే । సర్వం మమైతన్మాహాత్మ్యమ్ ఉచ్చార్యం శ్రావ్యమేవ చ ॥ ౧౨.౧౦॥ జానతాజానతా వాపి బలిపూజాం యథా కృతామ్ । ప్రతీక్షిష్యామ్యహం ప్రీత్యా వహ్నిహోమం తథాకృతమ్ ॥ ౧౨.౧౧॥ శరత్కాలే మహాపూజా క్రియతే యా చ వార్షికీ । తస్యాం మమైతన్మాహాత్మ్యం శ్రుత్వా భక్తిసమన్వితః ॥ ౧౨.౧౨॥ సర్వాబాధావినిర్ముక్తో ధనధాన్యసమన్వితః । మనుష్యో మత్ప్రసాదేన భవిష్యతి న సంశయః ॥ ౧౨.౧౩॥ శ్రుత్వా మమైతన్మాహాత్మ్యం తథా చోత్పత్తయః శుభాః । పరాక్రమం చ యుద్ధేషు జాయతే నిర్భయః పుమాన్ ॥ ౧౨.౧౪॥ రిపవః సఙ్క్షయం యాన్తి కల్యాణం చోపపద్యతే । నన్దతే చ కులం పుంసాం మాహాత్మ్యం మమ శ‍ృణ్వతామ్ ॥ ౧౨.౧౫॥ శాన్తికర్మణి సర్వత్ర తథా దుఃస్వప్నదర్శనే । గ్రహపీడాసు చోగ్రాసు మాహాత్మ్యం శ‍ృణుయాన్మమ ॥ ౧౨.౧౬॥ ఉపసర్గాః శమం యాన్తి గ్రహపీడాశ్చ దారుణాః । దుఃస్వప్నం చ నృభిర్దృష్టం సుస్వప్నముపజాయతే ॥ ౧౨.౧౭॥ బాలగ్రహాభిభూతానాం బాలానాం శాన్తికారకమ్ । సఙ్ఘాతభేదే చ నృణాం మైత్రీకరణముత్తమమ్ ॥ ౧౨.౧౮॥ దుర్వృత్తానామశేషాణాం బలహానికరం పరమ్ । రక్షోభూతపిశాచానాం పఠనాదేవ నాశనమ్ ॥ ౧౨.౧౯॥ సర్వం మమైతన్మాహాత్మ్యం మమ సన్నిధికారకమ్ । పశుపుష్పార్ఘ్యధూపైశ్చ గన్ధదీపైస్తథోత్తమైః ॥ ౧౨.౨౦॥ విప్రాణాం భోజనైర్హోమైః ప్రోక్షణీయైరహర్నిశమ్ । అన్యైశ్చ వివిధైర్భోగైః ప్రదానైర్వత్సరేణ యా ॥ ౧౨.౨౧॥ ప్రీతిర్మే క్రియతే సాస్మిన్ సకృదుచ్చరితే శ్రుతే । శ్రుతం హరతి పాపాని తథారోగ్యం ప్రయచ్ఛతి ॥ ౧౨.౨౨॥ రక్షాం కరోతి భూతేభ్యో జన్మనాం కీర్తనం మమ । యుద్ధేషు చరితం యన్మే దుష్టదైత్యనిబర్హణమ్ ॥ ౧౨.౨౩॥ తస్మిఞ్ఛ్రుతే వైరికృతం భయం పుంసాం న జాయతే । యుష్మాభిః స్తుతయో యాశ్చ యాశ్చ బ్రహ్మర్షిభిః కృతాః ॥ ౧౨.౨౪॥ బ్రహ్మణా చ కృతాస్తాస్తు ప్రయచ్ఛన్తు శుభాం మతిమ్ । అరణ్యే ప్రాన్తరే వాపి దావాగ్నిపరివారితః ॥ ౧౨.౨౫॥ దస్యుభిర్వా వృతః శూన్యే గృహీతో వాపి శత్రుభిః । సింహవ్యాఘ్రానుయాతో వా వనే వా వనహస్తిభిః ॥ ౧౨.౨౬॥ రాజ్ఞా క్రుద్ధేన చాజ్ఞప్తో వధ్యో బన్ధగతోఽపి వా । ఆఘూర్ణితో వా వాతేన స్థితః పోతే మహార్ణవే ॥ ౧౨.౨౭॥ పతత్సు చాపి శస్త్రేషు సఙ్గ్రామే భృశదారుణే । సర్వాబాధాసు ఘోరాసు వేదనాభ్యర్దితోఽపి వా ॥ ౧౨.౨౮॥ స్మరన్ మమైతచ్చరితం నరో ముచ్యేత సఙ్కటాత్ । మమ ప్రభావాత్సింహాద్యా దస్యవో వైరిణస్తథా ॥ ౧౨.౨౯॥ దూరాదేవ పలాయన్తే స్మరతశ్చరితం మమ ॥ ౧౨.౩౦॥ ఋషిరువాచ ॥ ౧౨.౩౧॥ ఇత్యుక్త్వా సా భగవతీ చణ్డికా చణ్డవిక్రమా ॥ ౧౨.౩౨॥ పశ్యతాం సర్వదేవానాం తత్రైవాన్తరధీయత । తేఽపి దేవా నిరాతఙ్కాః స్వాధికారాన్యథా పురా ॥ ౧౨.౩౩॥ యజ్ఞభాగభుజః సర్వే చక్రుర్వినిహతారయః । దైత్యాశ్చ దేవ్యా నిహతే శుమ్భే దేవరిపౌ యుధి ॥ ౧౨.౩౪॥ జగద్విధ్వంసకే తస్మిన్ మహోగ్రేఽతులవిక్రమే । నిశుమ్భే చ మహావీర్యే శేషాః పాతాలమాయయుః ॥ ౧౨.౩౫॥ ఏవం భగవతీ దేవీ సా నిత్యాపి పునః పునః । సమ్భూయ కురుతే భూప జగతః పరిపాలనమ్ ॥ ౧౨.౩౬॥ తయైతన్మోహ్యతే విశ్వం సైవ విశ్వం ప్రసూయతే । సా యాచితా చ విజ్ఞానం తుష్టా ఋద్ధిం ప్రయచ్ఛతి ॥ ౧౨.౩౭॥ వ్యాప్తం తయైతత్సకలం బ్రహ్మాణ్డం మనుజేశ్వర । మహాదేవ్యా మహాకాలీ మహామారీస్వరూపయా ॥ ౧౨.౩౮॥ సైవ కాలే మహామారీ సైవ సృష్టిర్భవత్యజా । స్థితిం కరోతి భూతానాం సైవ కాలే సనాతనీ ॥ ౧౨.౩౯॥ భవకాలే నృణాం సైవ లక్ష్మీర్వృద్ధిప్రదా గృహే । సైవాభావే తథాలక్ష్మీర్వినాశాయోపజాయతే ॥ ౧౨.౪౦॥ స్తుతా సమ్పూజితా పుష్పైర్గన్ధధూపాదిభిస్తథా । దదాతి విత్తం పుత్రాంశ్చ మతిం ధర్మే గతిం శుభామ్ ॥ ౧౨.౪౧॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే భగవతీ వాక్యం ద్వాదశోఽధ్యాయః ॥ ౧౨॥ ఉవాచ ౨, అర్ధశ్లోకౌ ౨, శ్లోకాః ౩౭, ఏవమాదితః ॥ ౬౭౧॥ ॥ ౧౩. సురథవైశ్యయోర్వరప్రదానం నామ త్రయోదశోఽధ్యాయః ॥ । ధ్యానమ్ । ఓం బాలార్కమణ్డలాభాసాం చతుర్బాహుం త్రిలోచనామ్ । పాశాఙ్కుశవరాభీతిర్ధారయన్తీం శివాం భజే ॥ ఓం ఋషిరువాచ ॥ ౧౩.౧॥ ఏతత్తే కథితం భూప దేవీమాహాత్మ్యముత్తమమ్ । ఏవం ప్రభావా సా దేవీ యయేదం ధార్యతే జగత్ ॥ ౧౩.౨॥ విద్యా తథైవ క్రియతే భగవద్విష్ణుమాయయా । తయా త్వమేష వైశ్యశ్చ తథైవాన్యే వివేకినః ॥ ౧౩.౩॥ మోహ్యన్తే మోహితాశ్చైవ మోహమేష్యన్తి చాపరే । తాముపైహి మహారాజ శరణం పరమేశ్వరీమ్ ॥ ౧౩.౪॥ ఆరాధితా సైవ నృణాం భోగస్వర్గాపవర్గదా ॥ ౧౩.౫॥ మార్కణ్డేయ ఉవాచ ॥ ౧౩.౬॥ ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా సురథః స నరాధిపః ॥ ౧౩.౭॥ ప్రణిపత్య మహాభాగం తమృషిం సంశితవ్రతమ్ । నిర్విణ్ణోఽతిమమత్వేన రాజ్యాపహరణేన చ ॥ ౧౩.౮॥ జగామ సద్యస్తపసే స చ వైశ్యో మహామునే । సన్దర్శనార్థమమ్బాయా నదీపులినమాస్థితః ॥ ౧౩.౯॥ స చ వైశ్యస్తపస్తేపే దేవీసూక్తం పరం జపన్ । తౌ తస్మిన్ పులినే దేవ్యాః కృత్వా మూర్తిం మహీమయీమ్ ॥ ౧౩.౧౦॥ అర్హణాం చక్రతుస్తస్యాః పుష్పధూపాగ్నితర్పణైః । నిరాహారౌ యతాత్మానౌ తన్మనస్కౌ సమాహితౌ ॥ ౧౩.౧౧॥ దదతుస్తౌ బలిం చైవ నిజగాత్రాసృగుక్షితమ్ । ఏవం సమారాధయతోస్త్రిభిర్వర్షైర్యతాత్మనోః ॥ ౧౩.౧౨॥ పరితుష్టా జగద్ధాత్రీ ప్రత్యక్షం ప్రాహ చణ్డికా ॥ ౧౩.౧౩॥ దేవ్యువాచ ॥ ౧౩.౧౪॥ యత్ప్రార్థ్యతే త్వయా భూప త్వయా చ కులనన్దన । మత్తస్తత్ప్రాప్యతాం సర్వం పరితుష్టా దదామితే ॥ ౧౩.౧౫॥ మార్కణ్డేయ ఉవాచ ॥ ౧౩.౧౬॥ తతో వవ్రే నృపో రాజ్యమవిభ్రంశ్యన్యజన్మని । అత్రైవ చ నిజం రాజ్యం హతశత్రుబలం బలాత్ ॥ ౧౩.౧౭॥ సోఽపి వైశ్యస్తతో జ్ఞానం వవ్రే నిర్విణ్ణమానసః । మమేత్యహమితి ప్రాజ్ఞః సఙ్గవిచ్యుతికారకమ్ ॥ ౧౩.౧౮॥ దేవ్యువాచ ॥ ౧౩.౧౯॥ స్వల్పైరహోభిర్నృపతే స్వం రాజ్యం ప్రాప్స్యతే భవాన్ ॥ ౧౩.౨౦॥ హత్వా రిపూనస్ఖలితం తవ తత్ర భవిష్యతి ॥ ౧౩.౨౧॥ మృతశ్చ భూయః సమ్ప్రాప్య జన్మ దేవాద్వివస్వతః ॥ ౧౩.౨౨॥ సావర్ణికో మనుర్నామ భవాన్భువి భవిష్యతి ॥ ౧౩.౨౩॥ వైశ్యవర్య త్వయా యశ్చ వరోఽస్మత్తోఽభివాఞ్ఛితః ॥ ౧౩.౨౪॥ తం ప్రయచ్ఛామి సంసిద్ధ్యై తవ జ్ఞానం భవిష్యతి ॥ ౧౩.౨౫॥ మార్కణ్డేయ ఉవాచ ॥ ౧౩.౨౬॥ ఇతి దత్త్వా తయోర్దేవీ యథాభిలషితం వరమ్ ॥ ౧౩.౨౭॥ బభూవాన్తర్హితా సద్యో భక్త్యా తాభ్యామభిష్టుతా । ఏవం దేవ్యా వరం లబ్ధ్వా సురథః క్షత్రియర్షభః ॥ ౧౩.౨౮॥ సూర్యాజ్జన్మ సమాసాద్య సావర్ణిర్భవితా మనుః ॥ ౧౩.౨౯॥ ఏవం దేవ్యా వరం లబ్ధ్వా సురథః క్షత్రియర్షభః । సూర్యాజ్జన్మ సమాసాద్య సావర్ణిర్భవితా మనుః ॥ క్లీం ఓం ॥ ॥ స్వస్తి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే సురథవైశ్యయోర్వరప్రదానం నామ త్రయోదశోఽధ్యాయః ॥ ౧౩॥ ఉవాచ ౬, అర్ధశ్లోకాః ౧౧, శ్లోకాః ౧౨, ఏవమాదితః ॥ ౭౦౦॥ సమస్తా ఉవాచమన్త్రాః ౫౭, అర్ధశ్లోకాః ౪౨, శ్లోకాః ౫౩౫, అవదానాని ౬౬ ॥ ॥ శ్రీసప్తశతీదేవీమాహాత్మ్యం సమాప్తమ్ ॥ ॥ ఓం తత్ సత్ ఓం ॥ ॥ అథ అపరాధక్షమాపణస్తోత్రమ్ ॥ ఓం అపరాధశతం కృత్వా జగదమ్బేతి చోచ్చరేత్ । యాం గతిం సమవాప్నోతి న తాం బ్రహ్మాదయః సురాః ॥ ౧॥ సాపరాధోఽస్మి శరణం ప్రాప్తస్త్వాం జగదమ్బికే । ఇదానీమనుకమ్ప్యోఽహం యథేచ్ఛసి తథా కురు ॥ ౨॥ అజ్ఞానాద్విస్మృతేర్భ్రాన్త్యా యన్న్యూనమధికం కృతమ్ । తత్సర్వం క్షమ్యతాం దేవి ప్రసీద పరమేశ్వరి ॥ ౩॥ కామేశ్వరి జగన్మాతః సచ్చిదానన్దవిగ్రహే । గృహాణార్చామిమాం ప్రీత్యా ప్రసీద పరమేశ్వరి ॥ ౪॥ సర్వరూపమయీ దేవీ సర్వం దేవీమయం జగత్ । అతోఽహం విశ్వరూపాం త్వాం నమామి పరమేశ్వరీమ్ ॥ ౫॥ యదక్షరం పరిభ్రష్టం మాత్రాహీనఞ్చ యద్భవేత్ । పూర్ణం భవతు తత్ సర్వం త్వత్ప్రసాదాన్మహేశ్వరి ॥ ౬॥ యదత్ర పాఠే జగదమ్బికే మయా విసర్గబిన్ద్వక్షరహీనమీరితమ్ । తదస్తు సమ్పూర్ణతమం ప్రసాదతః సఙ్కల్పసిద్ధిశ్చ సదైవ జాయతామ్ ॥ ౭॥ యన్మాత్రాబిన్దుబిన్దుద్వితయపదపదద్వన్ద్వవర్ణాదిహీనం భక్త్యాభక్త్యానుపూర్వం ప్రసభకృతివశాత్ వ్యక్తమవ్యక్తమమ్బ । మోహాదజ్ఞానతో వా పఠితమపఠితం సామ్ప్రతం తే స్తవేఽస్మిన్ తత్ సర్వం సాఙ్గమాస్తాం భగవతి వరదే త్వత్ప్రసాదాత్ ప్రసీద ॥ ౮॥ ప్రసీద భగవత్యమ్బ ప్రసీద భక్తవత్సలే । ప్రసాదం కురు మే దేవి దుర్గే దేవి నమోఽస్తు తే ॥ ౯॥ ॥ ఇతి అపరాధక్షమాపణస్తోత్రం సమాప్తమ్ ॥ ॥ అథ దేవీసూక్తమ్ ॥ ఓం అహం రుద్రేభిర్వసుభిశ్చరామ్యహ- మాదిత్యైరుత విశ్వదేవైః । అహం మిత్రావరుణోభా బిభర్మ్యహ- మిన్ద్రాగ్నీ అహమశ్వినోభా ॥ ౧॥ అహం సోమమాహనసం బిభర్మ్యహం త్వష్టారముత పూషణం భగమ్ । అహం దధామి ద్రవిణం హవిష్మతే సుప్రావ్యే యజమానాయ సున్వతే ॥ ౨॥ అహం రాష్ట్రీ సఙ్గమనీ వసూనాం చికితుషీ ప్రథమా యజ్ఞియానామ్ । తాం మా దేవా వ్యదధుః పురుత్రా భూరిస్థాత్రాం భూర్యావేశయన్తీమ్ ॥ ౩॥ మయా సో అన్నమత్తి యో విపశ్యతి యః ప్రాణితి య ఈం శ‍ృణోత్యుక్తమ్ । అమన్తవో మాం త ఉపక్షియన్తి శ్రుధి శ్రుత శ్రద్ధివం తే వదామి ॥ ౪॥ అహమేవ స్వయమిదం వదామి జుష్టం దేవేభిరుత మానుషేభిః । యం కామయే తం తముగ్రం కృణోమి తం బ్రహ్మాణం తమృషిం తం సుమేధామ్ ॥ ౫॥ అహం రుద్రాయ ధనురా తనోమి బ్రహ్మద్విషే శరవే హన్తవా ఉ । అహం జనాయ సమదం కృణోమ్యహం ద్యావాపృథివీ ఆ వివేశ ॥ ౬॥ అహం సువే పితరమస్య మూర్ధన్ మమ యోనిరప్స్వన్తః సముద్రే । తతో వి తిష్ఠే భువనాను విశ్వో- తామూం ద్యాం వర్ష్మణోప స్పృశామి ॥ ౭॥ అహమేవ వాత ఇవ ప్ర వామ్యా- రభమాణా భువనాని విశ్వా । పరో దివా పర ఏనా పృథివ్యై- తావతీ మహినా సం బభూవ ॥ ౮॥ ॥ ఇతి ఋగ్వేదోక్తం దేవీసూక్తం సమాప్తమ్ ॥ ॥ ఓం తత్ సత్ ఓం ॥ Encoded by Smt. K. Shankaran and reencoded by Kirk Wortman kirkwort@hotmail.com Proofread by Sunder Hattangadi and Kirk Wortman kirkwort@hotmail.com % Text title : Devi Mahatmyam / Durga Saptashati % File name : durga700.itx % itxtitle : devI mAhAtmyam athavA durgAsaptashatI % engtitle : devI mAhAtmyam or durgAsaptashatI % Category : devii, durgA, shatI, devI, saptashatI % Location : doc_devii % Sublocation : devii % SubDeity : durgA % Texttype : pramukha % Language : Sanskrit % Subject : religious % Transliterated by : K. Shankaran, Kirk Wortman, Dhruba Chakroborty, Ahto Jarve % Proofread by : Sunder Hattangadi, Kirk Wortman (kirkwort at hotmail.com) % Description-comments : 700 shlokas regarding devi durga % Indexextra : (1, 2, Bengali chanting, meanings, Sanskrit bhAShya, audio, Italian and English, English, Compilation, Tamil, mArakeNDeya purANa) % Latest update : February 26, 2024 % Site access : https://sanskritdocuments.org