कालनेमिसम्भाषणम् shlokacount45 कालनेमिरुवाच सीतां प्रयच्छ रामाय राज्यं देहि विभीषणे वनं याहि महाबाहो रम्यं मुनिगणाश्रयम् स्नात्वा प्रातः शुभजले कृत्वा सन्ध्यादिकाः क्रियाः तत एकान्तमाश्रित्य सुखासनपरिग्रहः विसृज्य सर्वतः सङ्गमितरान् विषयान् बहिः बहिःप्रवृत्ताक्षगणं शनैः प्रत्यक् प्रवाहय प्रकृतेर्भिन्नमात्मानं विचारय सदाऽनघ चराचरं जगत्कृत्स्नं देहबुद्धीन्द्रियादिकम् आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं दृश्यते श्रूयते च यत् सैषा प्रकृतिरित्युक्ता सैव मायेति कीर्तिता सर्गस्थितिविनाशानां जगद्वृक्षस्य कारणम् लोहितश्वेतकृष्णादि प्रजाः सृजति सर्वदा कामक्रोधादिपुत्राद्यान् हिंसातृष्णादिकन्यकाः मोहयन्त्यनिशं देवमात्मानं स्वैर्गुणैर्विभुम् कर्तृत्वभोक्तृत्वमुखान् स्वगुणानात्मनीश्वरे आरोप्य स्ववशं कृत्वा तेन क्रीडति सर्वदा शुद्धोऽप्यात्मा यया युक्तः पश्यतीव सदा बहिः विस्मृत्य च स्वमात्मानं मायागुणविमोहितः यदा सद्गुरुणा युक्तो बोध्यते बोधरूपिणा निवृत्तदृष्टिरात्मानं पश्यत्येव सदा स्फुटम् जीवन्मुक्तः सदा देही मुच्यते प्राकृतैर्गुणैः त्वमप्येवं सदाऽऽत्मानं विचार्य नियतेन्द्रियः प्रकृतेरन्यमात्मानं ज्ञात्वा मुक्तो भविष्यसि ध्यातुं यद्यसमर्थोऽसि सगुणं देवमाश्रय हृत्पद्मकर्णिके स्वर्णपीठे मणिगणान्विते मृदुश्लक्ष्णतरे तत्र जानक्या सह संस्थितम् वीरासनं विशालाक्षं विद्युत्पुञ्जनिभाम्बरम् किरीटहारकेयूरकौस्तुभादिभिरन्वितम् नूपुरैः कटकैर्भान्तं तथैव वनमालया लक्ष्मणेन धनुर्द्वन्द्वकरेण परिसेवितम् एवं ध्यात्वा सदाऽऽत्मानं रामं सर्वहृदि स्थितम् भक्त्या परमया युक्तो मुच्यते नात्र संशयः शृणु वै चरितं तस्य भक्तैर्नित्यमनन्यधीः एवं चेत्कृतपूर्वाणि पापानि च महान्त्यपि क्षणादेव विनश्यन्ति यथाऽग्नेस्तूलराशयः भजस्व रामं परिपूर्णमेकं विहाय वैरं निजभक्तियुक्तः हृदा सदा भावितभावरूपम् अनामरूपं पुरुषं पुराणम् ॥इति श्रीमदध्यात्मरामायणे उमामहेश्वरसंवादे युद्धकाण्डे षष्ठे सर्गे कालनेमिसम्भाषणम् सम्पूर्णम्॥

కాలనేమిసమ్భాషణమ్ shlokacount45 కాలనేమిరువాచ సీతాం ప్రయచ్ఛ రామాయ రాజ్యం దేహి విభీషణే వనం యాహి మహాబాహో రమ్యం మునిగణాశ్రయమ్ స్నాత్వా ప్రాతః శుభజలే కృత్వా సన్ధ్యాదికాః క్రియాః తత ఏకాన్తమాశ్రిత్య సుఖాసనపరిగ్రహః విసృజ్య సర్వతః సఙ్గమితరాన్ విషయాన్ బహిః బహిఃప్రవృత్తాక్షగణం శనైః ప్రత్యక్ ప్రవాహయ ప్రకృతేర్భిన్నమాత్మానం విచారయ సదాఽనఘ చరాచరం జగత్కృత్స్నం దేహబుద్ధీన్ద్రియాదికమ్ ఆబ్రహ్మస్తమ్బపర్యన్తం దృశ్యతే శ్రూయతే చ యత్ సైషా ప్రకృతిరిత్యుక్తా సైవ మాయేతి కీర్తితా సర్గస్థితివినాశానాం జగద్వృక్షస్య కారణమ్ లోహితశ్వేతకృష్ణాది ప్రజాః సృజతి సర్వదా కామక్రోధాదిపుత్రాద్యాన్ హింసాతృష్ణాదికన్యకాః మోహయన్త్యనిశం దేవమాత్మానం స్వైర్గుణైర్విభుమ్ కర్తృత్వభోక్తృత్వముఖాన్ స్వగుణానాత్మనీశ్వరే ఆరోప్య స్వవశం కృత్వా తేన క్రీడతి సర్వదా శుద్ధోఽప్యాత్మా యయా యుక్తః పశ్యతీవ సదా బహిః విస్మృత్య చ స్వమాత్మానం మాయాగుణవిమోహితః యదా సద్గురుణా యుక్తో బోధ్యతే బోధరూపిణా నివృత్తదృష్టిరాత్మానం పశ్యత్యేవ సదా స్ఫుటమ్ జీవన్ముక్తః సదా దేహీ ముచ్యతే ప్రాకృతైర్గుణైః త్వమప్యేవం సదాఽఽత్మానం విచార్య నియతేన్ద్రియః ప్రకృతేరన్యమాత్మానం జ్ఞాత్వా ముక్తో భవిష్యసి ధ్యాతుం యద్యసమర్థోఽసి సగుణం దేవమాశ్రయ హృత్పద్మకర్ణికే స్వర్ణపీఠే మణిగణాన్వితే మృదుశ్లక్ష్ణతరే తత్ర జానక్యా సహ సంస్థితమ్ వీరాసనం విశాలాక్షం విద్యుత్పుఞ్జనిభామ్బరమ్ కిరీటహారకేయూరకౌస్తుభాదిభిరన్వితమ్ నూపురైః కటకైర్భాన్తం తథైవ వనమాలయా లక్ష్మణేన ధనుర్ద్వన్ద్వకరేణ పరిసేవితమ్ ఏవం ధ్యాత్వా సదాఽఽత్మానం రామం సర్వహృది స్థితమ్ భక్త్యా పరమయా యుక్తో ముచ్యతే నాత్ర సంశయః శృణు వై చరితం తస్య భక్తైర్నిత్యమనన్యధీః ఏవం చేత్కృతపూర్వాణి పాపాని చ మహాన్త్యపి క్షణాదేవ వినశ్యన్తి యథాఽగ్నేస్తూలరాశయః భజస్వ రామం పరిపూర్ణమేకం విహాయ వైరం నిజభక్తియుక్తః హృదా సదా భావితభావరూపమ్ అనామరూపం పురుషం పురాణమ్ ॥ఇతి శ్రీమదధ్యాత్మరామాయణే ఉమామహేశ్వరసంవాదే యుద్ధకాణ్డే షష్ఠే సర్గే కాలనేమిసమ్భాషణమ్ సమ్పూర్ణమ్॥

kālanemisambhāṣaṇam shlokacount45 kālanemiruvāca sītāṃ prayaccha rāmāya rājyaṃ dehi vibhīṣaṇe vanaṃ yāhi mahābāho ramyaṃ munigaṇāśrayam snātvā prātaḥ śubhajale kṛtvā sandhyādikāḥ kriyāḥ tata ekāntamāśritya sukhāsanaparigrahaḥ visṛjya sarvataḥ saṅgamitarān viṣayān bahiḥ bahiḥpravṛttākṣagaṇaṃ śanaiḥ pratyak pravāhaya prakṛterbhinnamātmānaṃ vicāraya sadā'nagha carācaraṃ jagatkṛtsnaṃ dehabuddhīndriyādikam ābrahmastambaparyantaṃ dṛśyate śrūyate ca yat saiṣā prakṛtirityuktā saiva māyeti kīrtitā sargasthitivināśānāṃ jagadvṛkṣasya kāraṇam lohitaśvetakṛṣṇādi prajāḥ sṛjati sarvadā kāmakrodhādiputrādyān hiṃsātṛṣṇādikanyakāḥ mohayantyaniśaṃ devamātmānaṃ svairguṇairvibhum kartṛtvabhoktṛtvamukhān svaguṇānātmanīśvare āropya svavaśaṃ kṛtvā tena krīḍati sarvadā śuddho'pyātmā yayā yuktaḥ paśyatīva sadā bahiḥ vismṛtya ca svamātmānaṃ māyāguṇavimohitaḥ yadā sadguruṇā yukto bodhyate bodharūpiṇā nivṛttadṛṣṭirātmānaṃ paśyatyeva sadā sphuṭam jīvanmuktaḥ sadā dehī mucyate prākṛtairguṇaiḥ tvamapyevaṃ sadā''tmānaṃ vicārya niyatendriyaḥ prakṛteranyamātmānaṃ jñātvā mukto bhaviṣyasi dhyātuṃ yadyasamartho'si saguṇaṃ devamāśraya hṛtpadmakarṇike svarṇapīṭhe maṇigaṇānvite mṛduślakṣṇatare tatra jānakyā saha saṃsthitam vīrāsanaṃ viśālākṣaṃ vidyutpuñjanibhāmbaram kirīṭahārakeyūrakaustubhādibhiranvitam nūpuraiḥ kaṭakairbhāntaṃ tathaiva vanamālayā lakṣmaṇena dhanurdvandvakareṇa parisevitam evaṃ dhyātvā sadā''tmānaṃ rāmaṃ sarvahṛdi sthitam bhaktyā paramayā yukto mucyate nātra saṃśayaḥ śṛṇu vai caritaṃ tasya bhaktairnityamananyadhīḥ evaṃ cetkṛtapūrvāṇi pāpāni ca mahāntyapi kṣaṇādeva vinaśyanti yathā'gnestūlarāśayaḥ bhajasva rāmaṃ paripūrṇamekaṃ vihāya vairaṃ nijabhaktiyuktaḥ hṛdā sadā bhāvitabhāvarūpam anāmarūpaṃ puruṣaṃ purāṇam ||iti śrīmadadhyātmarāmāyaṇe umāmaheśvarasaṃvāde yuddhakāṇḍe ṣaṣṭhe sarge kālanemisambhāṣaṇam sampūrṇam||