वाल्मीकीरित-रामस्थानवर्णनम्
shlokacount51
श्री-वाल्मीकिरुवाच
त्वमेव सर्वलोकानां निवासस्थानमुत्तमम्
तवापि सर्वभूतानि निवाससदनानि हि
एवं साधारणं स्थानमुक्तं ते रघुनन्दन
सीतया सहितस्येति विशेषं पृच्छतस्तव
तद्वक्ष्यामि रघुश्रेष्ठ यत्ते नियतमन्दिरम्
शान्तानां समदृष्टीनामद्वेष्टॄणां च जन्तुषु
त्वामेव भजतां नित्यं हृदयं तेऽधिमन्दिरम्
धर्माधर्मान् परित्यज्य त्वामेव भजतोऽनिशम्
सीतया सह ते राम तस्य हृत्सुखमन्दिरम्
त्वन्मन्त्रजापको यस्तु त्वामेव शरणं गतः
निर्द्वन्द्वो निःस्पृहस्तस्य हृदयं ते सुमन्दिरम्
निरहङ्कारिणः शान्ता ये रागद्वेषवर्जिताः
समलोष्टाश्मकनकास्तेषां ते हृदयं गृहम्
त्वयि दत्तमनोबुद्धिर्यः सन्तुष्टः सदा भवेत्
त्वयि सन्त्यक्तकर्मा यस्तन्मनस्ते शुभं गृहम्
यो न द्वेष्ट्यप्रियं प्राप्य प्रियं प्राप्य न हृष्यति
सर्वं मायेति निश्चित्य त्वां भजेत्तन्मनो गृहम्
षड्भावादिविकारान् यो देहे पश्यति नात्मनि
क्षुत्तृट् सुखं भयं दुःखं प्राणबुद्ध्योर्निरीक्षते
संसारधर्मैर्निर्मुक्तस्तस्य ते मानसं गृहम्
पश्यन्ति ये सर्वगुहाशयस्थं
त्वां चिद्घनं सत्यमनन्तमेकम्
अलेपकं सर्वगतं वरेण्यं
तेषां हृदब्जे सह सीतया वस
निरन्तराभ्यासदृढीकृतात्मनां
त्वत्पादसेवापरिनिष्ठितानाम्
त्वन्नामकीर्त्या हतकल्मषाणां
सीतासमेतस्य गृहं हृदब्जे
राम त्वन्नाममहिमा वर्ण्यते केन वा कथम्
यत्प्रभावादहं राम ब्रह्मर्षित्वमवाप्तवान्
॥इति श्रीमदध्यात्मरामायणे उमामहेश्वरसंवादे
अयोध्याकाण्डे षष्ठे सर्गे वाल्मीकीरित-रामस्थानवर्णनं सम्पूर्णम्॥
వాల్మీకీరిత-రామస్థానవర్ణనమ్
shlokacount51
శ్రీ-వాల్మీకిరువాచ
త్వమేవ సర్వలోకానాం నివాసస్థానముత్తమమ్
తవాపి సర్వభూతాని నివాససదనాని హి
ఏవం సాధారణం స్థానముక్తం తే రఘునన్దన
సీతయా సహితస్యేతి విశేషం పృచ్ఛతస్తవ
తద్వక్ష్యామి రఘుశ్రేష్ఠ యత్తే నియతమన్దిరమ్
శాన్తానాం సమదృష్టీనామద్వేష్టౄణాం చ జన్తుషు
త్వామేవ భజతాం నిత్యం హృదయం తేఽధిమన్దిరమ్
ధర్మాధర్మాన్ పరిత్యజ్య త్వామేవ భజతోఽనిశమ్
సీతయా సహ తే రామ తస్య హృత్సుఖమన్దిరమ్
త్వన్మన్త్రజాపకో యస్తు త్వామేవ శరణం గతః
నిర్ద్వన్ద్వో నిఃస్పృహస్తస్య హృదయం తే సుమన్దిరమ్
నిరహఙ్కారిణః శాన్తా యే రాగద్వేషవర్జితాః
సమలోష్టాశ్మకనకాస్తేషాం తే హృదయం గృహమ్
త్వయి దత్తమనోబుద్ధిర్యః సన్తుష్టః సదా భవేత్
త్వయి సన్త్యక్తకర్మా యస్తన్మనస్తే శుభం గృహమ్
యో న ద్వేష్ట్యప్రియం ప్రాప్య ప్రియం ప్రాప్య న హృష్యతి
సర్వం మాయేతి నిశ్చిత్య త్వాం భజేత్తన్మనో గృహమ్
షడ్భావాదివికారాన్ యో దేహే పశ్యతి నాత్మని
క్షుత్తృట్ సుఖం భయం దుఃఖం ప్రాణబుద్ధ్యోర్నిరీక్షతే
సంసారధర్మైర్నిర్ముక్తస్తస్య తే మానసం గృహమ్
పశ్యన్తి యే సర్వగుహాశయస్థం
త్వాం చిద్ఘనం సత్యమనన్తమేకమ్
అలేపకం సర్వగతం వరేణ్యం
తేషాం హృదబ్జే సహ సీతయా వస
నిరన్తరాభ్యాసదృఢీకృతాత్మనాం
త్వత్పాదసేవాపరినిష్ఠితానామ్
త్వన్నామకీర్త్యా హతకల్మషాణాం
సీతాసమేతస్య గృహం హృదబ్జే
రామ త్వన్నామమహిమా వర్ణ్యతే కేన వా కథమ్
యత్ప్రభావాదహం రామ బ్రహ్మర్షిత్వమవాప్తవాన్
॥ఇతి శ్రీమదధ్యాత్మరామాయణే ఉమామహేశ్వరసంవాదే
అయోధ్యాకాణ్డే షష్ఠే సర్గే వాల్మీకీరిత-రామస్థానవర్ణనం సమ్పూర్ణమ్॥
vālmīkīrita-rāmasthānavarṇanam
shlokacount51
śrī-vālmīkiruvāca
tvameva sarvalokānāṃ nivāsasthānamuttamam
tavāpi sarvabhūtāni nivāsasadanāni hi
evaṃ sādhāraṇaṃ sthānamuktaṃ te raghunandana
sītayā sahitasyeti viśeṣaṃ pṛcchatastava
tadvakṣyāmi raghuśreṣṭha yatte niyatamandiram
śāntānāṃ samadṛṣṭīnāmadveṣṭṝṇāṃ ca jantuṣu
tvāmeva bhajatāṃ nityaṃ hṛdayaṃ te'dhimandiram
dharmādharmān parityajya tvāmeva bhajato'niśam
sītayā saha te rāma tasya hṛtsukhamandiram
tvanmantrajāpako yastu tvāmeva śaraṇaṃ gataḥ
nirdvandvo niḥspṛhastasya hṛdayaṃ te sumandiram
nirahaṅkāriṇaḥ śāntā ye rāgadveṣavarjitāḥ
samaloṣṭāśmakanakāsteṣāṃ te hṛdayaṃ gṛham
tvayi dattamanobuddhiryaḥ santuṣṭaḥ sadā bhavet
tvayi santyaktakarmā yastanmanaste śubhaṃ gṛham
yo na dveṣṭyapriyaṃ prāpya priyaṃ prāpya na hṛṣyati
sarvaṃ māyeti niścitya tvāṃ bhajettanmano gṛham
ṣaḍbhāvādivikārān yo dehe paśyati nātmani
kṣuttṛṭ sukhaṃ bhayaṃ duḥkhaṃ prāṇabuddhyornirīkṣate
saṃsāradharmairnirmuktastasya te mānasaṃ gṛham
paśyanti ye sarvaguhāśayasthaṃ
tvāṃ cidghanaṃ satyamanantamekam
alepakaṃ sarvagataṃ vareṇyaṃ
teṣāṃ hṛdabje saha sītayā vasa
nirantarābhyāsadṛḍhīkṛtātmanāṃ
tvatpādasevāpariniṣṭhitānām
tvannāmakīrtyā hatakalmaṣāṇāṃ
sītāsametasya gṛhaṃ hṛdabje
rāma tvannāmamahimā varṇyate kena vā katham
yatprabhāvādahaṃ rāma brahmarṣitvamavāptavān
||iti śrīmadadhyātmarāmāyaṇe umāmaheśvarasaṃvāde
ayodhyākāṇḍe ṣaṣṭhe sarge vālmīkīrita-rāmasthānavarṇanaṃ sampūrṇam||